Biến động kinh tế XHCNVN: Đại gia tháo chạy, vứt bỏ trăm tỷ hoang tàn nơi biên giới
03.10.2018 19:00
Từ khi chính sách thay đổi, các doanh nghiệp đầu tư vào khu kinh tế trở nên lao đao vì “bầu sữa” bỗng nhiên bị cắt giảm, những kỳ vọng đưa các khu kinh tế trở thành điểm sáng trở bỗng không như mong muốn
Xót xa hơn, hàng loạt công trình trụ sở các cơ quan, dự án đã đầu tư hoặc đang đầu tư dang dỡ bị bỏ dở rất lãng phí. Các trung tâm thương mại hàng trăm tỷ đồng được xây dựng nhưng chưa một ngày đưa vào sử dụng. Dự án bỏ hoang, nhà làm việc thành... sân phơi Khu công nghiệp Đại Kim (Khu kinh tế Cầu Treo) được quy hoạch năm 2007 trên diện tích gần 33ha. Tại khu công nghiệp này, có 4 dự án lớn đã được phê duyệt, trong đó phải kể đến dự án nhà máy may Five Star Hà Tĩnh với vốn đầu tư 150 tỷ đồng.
Dự án tiền tỷ ở Cầu Treo biến thành điểm chăn thả trâu bò
Thời điểm phê duyệt dự án, chính quyền phải thu hồi đất nông nghiệp của người dân giao cho doanh nghiệp, tạo mọi thuận lợi đễ hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng, đầu tư.
Bà Nguyễn Thị Hải trú tại xã Sơn Kim 1 (xã Sơn Tây, Hương Sơn), cho biết, cuối năm 2016, trong quá trình triển khai dự án các doanh nghiệp “trống dong cờ mở” về địa phương khảo sát nguồn nhân lực. Thế nhưng, do các cơ sở này không đi vào hoạt động nên người dân đành rời quê vào miền Nam kiếm việc làm.
“Giờ chúng tôi hết đất sản xuất rồi. Sau khi dự án trì trệ, bỏ hoang, người dân mượn đất trong khu công nghiệp để trồng hoa màu tạm bợ” - bà Hải nói.
Kế bên, dự án nhà máy may Five Star Hà Tĩnh, 3 dự án khác cũng đã được đầu tư nhà xưởng bài bản, tuy nhiên do kho khăn về tài chính, chính sách, nên không hoạt động. Hiện nhà xưởng đóng cửa im lìm, nằm chơ vơ giữa vùng đất rộng lớn, nhiều nơi trở thành điểm chăn thả trâu bò.
Khu CN Đại Kim với hàng chục ha hoang hóa trong khi người dân thiếu đất sản xuất
Bà Hải canh tác trồng hoa màu tạm bợ trên nền đất khu CN Đại Kim
Dự án Khu trung tâm thương mại đặt tại cổng B được Công ty cổ phần CK đầu tư hơn 100 tỷ đồng. Dự án này triển khai từ năm 2012 nhưng đến nay vẫn còn dang dở, khó có thể đưa vào khai thác.
Tại Lao Bảo, siêu thị hàng miễn thuế Thiên Niên Kỷ nằm trong Khu Kinh tế - thương mại, do Công ty TNHH Thiên Niên Kỷ đầu tư gần 300 tỷ đồng xây dựng, nhưng sau hơn 15 năm hoạt động, siêu thị này chỉ còn là những khối bê tông án binh bất động.
Sau khi cổng B (kiểm soát liên ngành) bị giải thể, tòa nhà làm việc của Chi cục Hải Quan Khu Kinh tế - thương mại Lao Bảo từng được đầu tư hàng tỷ đồng cũng rơi vào tình trạng “cửa kín then cài”, nhếch nhác. Người dân địa phương biến khu sân rộng hàng trăm m2 thành nơi phơi keo tràm, bãi tập kết rác,...
Hàng loạt cửa kính, khu làm việc trước đây của các lực lượng kiểm soát hàng hóa bị phá hoại, đập bỏ. Trong một số phòng làm việc, bàn ghế nằm chơ chọi, các mảnh kính văng tung tóe.
Khu thương mại trăm tỷ chưa 1 ngày hoạt động
Tại Cầu Treo, khi Chi cục hải quan Kinh kinh tế Cầu Treo đã giải thể. Toà nhà làm việc 6 tầng hoành tráng nay được Cục Hải quan Hà Tĩnh bố trí cho Đội kiểm soát chống buôn lậu sử dụng.
"Tiến thoái lưỡng nan"
Ông Nguyễn Văn Minh, Chủ tịch Hội doanh nghiệp Khu kinh tế Lao Bảo, cho hay, các khu kinh tế cửa khẩu trở nên hiu quạnh, trầm lắng như hiện nay một phần do cơ chế, các chính sách điều chỉnh.
“Việc thay đổi chính sách là điều tất yếu, chủ trương đúng đắn của Chính phủ để phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế đất nước. Tuy nhiên, vẫn còn thiếu sự phối hợp đồng bộ giữa chính sách và các văn bản hướng dẫn của cấp Bộ, ngành Trung ương, địa phương.
Cụ thể, nhiều doanh nghiệp đầu tư vào Khu kinh tế Lao Bảo sẽ không rơi vào thế “tiến thoái lưỡng nan”, vẫn có thể hồi sinh nếu sau khi Lao Bảo bị đưa ra khỏi khu phi thuế quan, cấp Bộ, ngành Trung ương kịp thời có văn bản hướng dẫn chuyển tiếp, hoạch định chính sách, định hướng phát triển cho doanh nghiệp.
Nhà làm việc Hải quan Khu kinh tế Lao Bảo trở thành nơi phơi tràm
Toà nhà hoành tráng của Chi cục Hải quan KKT Cầu Treo nay chuyển lại cho nhân sự Đội kiểm soát chống lậu
“Khi không có chủ trương, chính sách hợp lý thì doanh nghiệp như ‘rắn mất đầu’, không còn mặn mà với việc đầu tư” - ông Minh ái ngại.
Ông Dương Tất Thắng, Phó chủ tịch UBND tỉnh Hà Tĩnh, cho rằng, đối với khu kinh tế cửa khẩu, đặc biệt là khu kinh tế của khẩu tiếp giáp với Lào, cần tiếp tục có những chính sách đặc thù riêng để ưu tiên phát triển địa bàn kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn. Nếu áp dụng chính sách chung như hiện này thì việc thu hút đầu tư, phát triển Khu kinh tế cửa khẩu Cầu Treo sẽ gặp rất nhiều khó khăn.
Trước mắt, tỉnh đang tính biến khu kinh tế thành một trung tâm logistics - một bãi trung chuyển hàng hóa lớn từ nội địa lên và từ Lào về.
Song song đó, tiếp tục đầu tư hạ tầng, tạo ra các chính sách thu hút người dân đến tham gia buôn bán kinh doanh. Việc này khả thi thì khu kinh tế không chỉ là trung tâm phân phối hàng hóa mà còn kéo theo các dịch vụ khác cũng phát triển theo.
“Khi bàn giải pháp chuyển hướng hoạt động của khu kinh tế, Hà Tĩnh đã thăm dò các nhà đầu tư, khảo sát các đơn vị vận tải hàng hóa qua cửa khẩu và nhận thấy việc phát triển logistics tại đây là khả quan. Tuy vậy, tỉnh cũng mong muốn nhà nước, chính phủ ưu tiên tạo cơ chế chính sách hỗ trợ khu vực này phát triển ổn định” - ông Thắng nói.
Tỉnh đã đề ra một số giải pháp để thu hút người dân đầu tư kinh doanh về cả quy mô lẫn chiều sâu, trong đó có việc đưa người dân lên khu vực cửa khẩu để triển khai các dịch vụ buôn bán, lưu trú.
Trước mắt, sẽ nâng cấp tuyến đường huyết mạch Quốc lộ A, nhất là đoạn từ huyện Hương Sơn lên đến cửa khẩu chi chít ổ voi, mặt đường hẹp xe cộ khó di chuyển, cản trở quá trình thông thương.
Với khu công nghiệp Đại Kim, đối với những dự án không hoạt động tỉnh sẽ tiến hành thu đất, chia nhỏ thành nhiều dự án sau đó kêu gọi các doanh nghiệp nhỏ vào đầu tư. Theo Lê Minh - Quang Thành VietnamNet
Ngân hàng siết nợ dự án nghìn tỷ cao thứ 3 Hà Nội
TPO - Ngân hàng Đại Chúng Việt Nam (PVcomBank) cho biết đã thu giữ tài sản đảm bảo là dự án Tokyo Tower (quận Hà Đông, Hà Nội) để xử lý nợ xấu. Dự án được chủ đầu tư giới thiệu là tòa nhà cao nhất quận Hà Đông và là tòa nhà cao thứ 3 tại Hà Nội với tổng mức đầu tư hơn 1.000 tỷ đồng.
Ngân hàng siết nợ dự án Tokyo Tower cao thứ 3 ở Hà Nội. Ảnh: Thành Nguyễn.
Trong thông báo gửi tới các khách hàng mua nhà tại dự án Tokyo Tower mới đây, PVcomBank cho biết, ngân hàng đã thu giữ toàn bộ tài sản còn lại của dự án, gồm quyền phải thu từ các hợp đồng bán căn hộ, sàn trung tâm thương mại đã ký; các căn hộ và sàn trung tâm thương mại chưa bán hoặc chưa cho thuê.
Đồng thời, ngân hàng cũng thu giữ toàn bộ tài sản là quyền phát sinh từ các hợp đồng mua bán căn hộ chung cư thuộc dự án Tokyo Tower giữa Công ty cổ phần Thương mại Hoàng Vương và Công ty cổ phần Sông Đà 1.01.
Phía ngân hàng cho hay, tính đến ngày 14/8/2018, tổng dư nợ hơn mà Công ty cổ phần Thương mại Hoàng Vương nợ ngân hàng này là gần 114 tỷ đồng. Trong đó, dư nợ gốc gần 92 tỷ đồng, dư nợ lãi hơn 22 tỷ đồng.Về lý do thu giữ, theo PVcomBank, Công ty cổ phần Thương mại Hoàng Vương đã vi phạm nghĩa vụ trả nợ theo hợp đồng tín dụng đã ký trước đó nên ngân hàng thực hiện xử lý thu giữ tài sản để đảm bảo xử lý thu hồi nợ.
Để đảm bảo quyền lợi và nghĩa vụ phát sinh theo các hợp đồng mua bán liên quan đến dự án Tokyo Tower, PVcombank thông báo, ngày 8/10, sẽ gặp nhà đầu tư mua nhà tại dự án này và các bên có liên quan để đàm phán phối hợp giải quyết các quyền lợi và nghĩa vụ liên quan.
Dự án Tokyo Tower (trước đây có tên gọi là chung cư Vinafor hay Hanoi Landmark 51 Tower) tại địa chỉ số 55 đường 430, phường Vạn Phúc, quận Hà Đông, Thành Phố Hà Nội do liên danh Tổng công ty lâm nghiệp Việt Nam (Vinafor), Công ty cổ phần Sông Đà 1.01 và Công ty Thương mại Hoàng Vương làm chủ đầu tư.
Trước đó tháng 12/2015, Công ty cổ phần Sông Đà 1.01 và PVcomBank đã ký hợp đồng bảo lãnh bán nhà ở hình thành trong tương lai của dự án này với giá trị bảo lãnh 1.000 tỷ đồng. Hội đồng quản trị Sông Đà 1.01 khi đó cho biết đã thế chấp toàn bộ dự án.
Được biết, đây không phải là dự án duy nhất mà Công ty cổ phần Sông Đà 1.01 mang đi thế chấp. Mới đây, Sở Tài nguyên- Môi trường Hà Nội công bố danh sách 92 các dự án phát triển nhà ở trên địa bàn Hà Nội đang thế chấp ngân hàng bằng quyền sử dụng đất, thế chấp dự án và nhà ở hình thành trong tương lai, trong đó Công ty cổ phần Sông Đà 1.01 cũng đang thế chấp 1 dự án khác ở quận Hoàng Mai.
Cụ thể, liên danh Công ty cổ phần Sông Đà 1.01 và Công ty cổ phần Ecoland đã thế chấp bằng tài sản gắn liền với đất hình thành trong tương lai là Dự án Khu nhà ở cao tầng kết hợp dịch vụ thương mại Eco Lakeview, số 32 Đại Từ, phường Đại Kim, quận Hoàng Mai (không bao gồm phần tài sản là 8.609m2 sàn và các lợi ích khác của Tổng Công ty Lâm nghiệp Việt Nam).
Theo chủ đầu tư quảng cáo, dự án Tokyo Tower là tòa nhà hỗn hợp đa năng và chung cư cao cấp với quy mô 1 tháp 51 tầng nổi, trong đó có 5 tầng thương mại, 2 tầng kỹ thuật, 1 tầng bể bơi, 43 tầng căn hộ; 4 tầng hầm với tổng mức đầu tư trên 1.000 tỷ đồng. Dự án Tokyo Tower còn được chủ đầu tư giới thiệu là tòa nhà cao nhất quận Hà Đông và là tòa nhà cao thứ 3 tại Hà Nội, sau Landmark 72 và Lotte Center.
Chủ đầu tư cam kết đến quý IV/2017 sẽ bàn giao nhà cho dân về ở. Tuy nhiên đến nay, dự án vẫn chưa thể hoàn thành và bàn giao cho khách hàng.
NINH PHAN
TQ phá hoại kinh tến VN, tàn phá nông nghiệp: Thanh long ế ẩm, rớt giá:
Trung Quốc quyết định đột ngột, vạn nông dân Việt khóc ròng
Nông dân trồng thanh long đang khóc ròng vì thương lái Trung Quốc đột ngột ngừng mua khiến thanh long giá rớt xuống còn 2.000-4.000 đồng/kg tùy loại, thậm chí nhiều loại còn không bán được, chín đỏ ngoài ruộng.
Cách đây nửa tháng, thanh long ở Tiền Giang được thu mua với giá 15.000-20.000 đồng/kg, thậm chí ở Bình Thuận, giá thanh long còn tăng lên 23.000 đồng/kg do Trung Quốc “ăn hàng” mạnh. Nhưng những ngày gần đây, nông dân huyện Chợ Gạo (Tiền Giang) - nơi trồng gần 6.000 ha thanh long - đang khóc ròng vì thương lái không đến thua mua thanh long.
Theo đó, thay vì được thu mua thanh long ruột đỏ với giá 20.000 đồng/kg như trước, thì nay giá giảm xuống còn 4.000-5.000 đồng/kg. Riêng với thanh long ruột trắng, thương lái còn bặt vô âm tín, gọi điện liên tục cũng không đến thu mua.
Nhìn vườn thanh long chín đỏ của mình, anh Vui ở huyện Chợ Gạo buồn rầu nói: “Thương lái nói hiện tại phía Trung Quốc không nhập thanh long nữa nên họ không mua. Thanh long chín đỏ mà nhà vườn chỉ biết treo trên cây đến nứt vỏ, chứ bán không ai mua”.
Thanh long bế tắc đầu ra, giá giảm mạnh ở nhiều tỉnh thành
Tương tự, ông Dũng, một hộ trồng thanh long khác ở huyện Chợ Gạo cũng than thở, ông đang đau đầu vì diện tích 0,5ha thanh long ruột đỏ của nhà mình đã đến kỳ thu hoạch, song thương lái chỉ thu mua loại 1 (loại 3 trái/kg, vỏ chín nhưng tai trên trái vẫn phải xanh).
“Cách đây mấy tháng, cây ra trái, thương lái đặt cọc bao toàn bộ. Giờ họ chỉ mua thanh long loại 1, còn loại khác họ không mua”, ông Dũng nói.
Nhiều nhà vườn khác cũng thừa nhận, thương lái chỉ thu mua loại đạt chuẩn như cân nặng mỗi trái phải khoảng 350 gram trở lên, tai xanh, vỏ đỏ tự nhiên, không bị nứt và bệnh nấm trắng. Số còn lại sẽ bị dạt (tức không mua).
“Tôi đã gọi cho nhiều thương lái quen nhưng mấy ngày rồi mà chưa chịu vào vườn. Thanh long chín treo nhiều ngày là nứt hết”. Chị Kiều, nhà vườn trồng thanh long tại huyện Chợ Gạo nói và cho biết, để giải quyết bớt lượng thanh long đang treo đỏ vườn, nhiều người chọn cách mang ra ven đường bán cho khách.
“Tôi cũng phải đem ra đường bán như thế này, giá cao hơn từ 1.000-2.000 đồng/kg, mong thu hồi lại được ít vốn”, chị chia sẻ.
Tương tự, tại Bình Thuận - thủ phủ trồng thanh long của cả nước, nông dân cũng đứng ngồi không yên khi thanh long rớt giá chỉ còn 2.000 đồng/kg, việc thu mua diễn ra rất chậm.
Theo ông Lê Tùng ở xã Hàm Cường (Hàm Thuận Nam, Bình Thuận), gia đình có gần 2.000 trụ thanh long, lứa này thu hoạch khoảng 3 tấn. Thế nhưng đến nay chỉ mới bán được 2 tấn với giá 1.500 đồng/kg, còn 1 tấn đang treo trên cành, chưa có người mua.
Một số chủ vựa thu mua thanh long ở huyện Hàm Thuận Bắc (Bình Thuận) cũng thừa nhận họ đang thua mua thanh long với giá dao động từ 2.000-3.000 đồng/kg tùy loại.
Giá giảm, thanh long chín đỏ vườn không bán được do thương lái bẻ kèo nên một số nhà vườn tại Long An đang trong tình trạng thua lỗ nặng.
Nhiều nhà vườn trồng thanh long khóc ròng vì đến đợt thu hoạch mà thương lái không tới mua
Trung Quốc ngừng mua để ép giá
Trao đổi với PV, ông Châu Văn Đức, Trưởng Trạm Khuyến nông huyện Chợ Gạo cho biết, năm nay, thanh long chính vụ gặp thời tiết thuận lợi, nhà vườn trúng mùa nhưng thu hoạch cùng thời điểm dẫn đến "dội" hàng.
Tuy nhiên theo ông Đức nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng thanh long rớt giá thê thảm là do thị trường Trung Quốc không “ăn hàng”.
“Thanh long chủ yếu xuất sang Trung Quốc, bên đó ngưng mua thì nhà vườn mình lao đao”. Ông nhận định, thương lái Trung Quốc ngừng mua thanh long để ép giá. Hiện giá thanh long tại các nhà vườn giảm gần bằng giá năm 2016. Cụ thể, thanh long ruột đỏ chỉ còn từ 3.000-5.000 đồng/kg, còn thanh long ruột trắng nếu xấu thì không bán được.
Trong khi đó, lãnh đạo Sở NN-PTNT Bình Thuận cho hay, diện tích trong thanh long toàn tỉnh hiện lên tới 27.000 ha, sản lượng bình quân khoảng 500-600 nghìn tấn. Từ đầu năm đến tháng 9 vừa qua, giá thanh long rất ổn định, thời điểm cao nhất giá thanh long thu mua tại vườn lên tới trên 20.000 đồng/kg.
Tuy nhiên, gần đây, thời tiết thuận lợi, nông dân đồng loạt không lặt bông dẫn đến sản lượng lớn khiến nguồn cung dư thừa, giá giảm. Trong khi đó, đầu ra thanh long phụ thuộc vào thị trường Trung Quốc chiếm đến 70-80%.
Theo một số đầu mối thua mua, giá thanh long sẽ tiếp tục giảm trong vài ngày tới. Khi nào Trung Quốc tiêu thụ hết lượng thanh long đã mua trước đó và quay lại thu mua tiếp, khi ấy giá mới ổn định trở lại.
Trước tình trạng trên, Sở NN-PTNT Bình Thuận khuyến cáo các hộ dân nên chăm sóc thanh long, để khi vụ chong đèn tới sẽ bù vào lứa thanh long hiện tại bị thua lỗ.
Nông dân Bình Thuận ngao ngán bên thanh long ế tấp đống.
Theo Thiện Chí - Bảo Phương
VietnamNet
Trung Quốc lên đến đỉnh – rồi xuống
Trung Quốc không thể rao bán tư tưởng Mao Trạch Đông hay phiên bản mới của Tập Cận Bình
Hàng năm, cứ đến đầu Tháng 10 là Bắc Kinh lại chào mừng ngày Cộng Hòa Nhân Dân Trung Hoa ra đời tại Quảng trường Thiên An Môn vào mùng một Tháng 10 năm 1949. Ngày nay, lãnh đạo Bắc Kinh đang mơ chân trời mới vào năm 2049, khi Trung Quốc lên tới ngôi vị siêu cường 100 năm sau khi nền cộng hòa cộng sản này. Nhưng phải chăng đấy chỉ là giấc mơ? Diễn đàn Kinh tế sẽ tìm hiểu chuyện đó trong bối cảnh của cuộc thương chiến với Hoa Kỳ.
Những mâu thuẫn của Bắc Kinh
Nguyên Lam: Ban Việt ngữ đài Á Châu Tự Do và Nguyên Lam xin chào kinh tế gia Nguyễn-Xuân Nghĩa. Thưa ông, bước vào Tháng 10, khi lãnh đạo Bắc Kinh làm lễ Quốc Khánh chào mừng việc Cộng Hòa Nhân Dân Trung Hoa ra đời ngày mùng một Tháng 10 năm 1949 tại Quảng trường Thiên An Môn ở Bắc Kinh thì chúng ta nên nghĩ gì?
Nguyễn-Xuân Nghĩa: – Bản thân tôi thì nghĩ đến… Mao Trạch Đông và tư tưởng của ông ta về các mâu thuẫn trong tiểu luận gọi là “Mâu Thuẫn Luận”. Gần đây, tại Đại Hội Đảng Khóa 19, Tổng bí thư Tập Cận Bình cũng nói đến các mâu thuẫn cơ bản của kỷ nguyên mới. Vì vậy, chúng ta nên kiểm lại các mâu thuẫn của họ….
– Có ý thức lịch sử rất sâu đậm, lãnh đạo Bắc Kinh lại đang lúng túng với lịch sử. Tháng 10 năm 2011, họ cho tổ chức rầm rộ các sinh hoạt kỷ niệm trăm năm của cuộc Cách Mạng Tân Hợi 1911 và còn dựng chân dung vĩ đại của Tôn Trung Sơn tại Quảng trường Thiên An Môn. Họ cho thần dân ăn mừng biến cố cách mạng là sự kết thúc của chế độ quân chủ, khởi đi từ Tần Thủy Hoàng, thần tượng của Mao Trạch Đông. Thế rồi năm đó Bắc Kinh bỗng nghĩ lại!
– Vở nhạc kịch ngợi ca cuộc đời và sự nghiệp của Tôn Trung Sơn, vị Tổng thống đầu tiên của Trung Quốc, bỗng dưng bị hủy. Lý cớ được thông báo là vì hậu cần, tiếp vận. Ly kỳ hơn vậy, một cuộc hội thảo do các học giả Nhật Bản chuẩn bị từ nhiều tháng trước về Cách mạng Tân Hợi cũng bị cấm, mà không cho biết lý cớ. Lý do thì chúng ta có thể rất dễ đoán ra, nếu chịu khó nhìn vào trăm năm lịch sử đó vì trăm năm qua, Trung Quốc thật ra có hai “Cách Mạng Tháng Mười”.
Nguyên Lam: Thính giả của chúng ta có lẽ đã quen với cách dẫn chuyện hay nêu vấn đề của chuyên gia kinh tế Nguyễn-Xuân Nghĩa. Nhưng thưa ông, Nguyên Lam vì sao lại có hai “Cách Mạng Tháng Mười”?
Nguyễn-Xuân Nghĩa: – Một là Cách mạng Cộng hoà vào năm 1911 và sự ra đời của Trung Hoa Dân Quốc. Hai là Cách mạng Cộng sản và sự ra đời của Cộng Hòa Nhân Dân Trung Hoa ngày một Tháng 10 năm 1949. Cả hai cuộc cách mạng đều không là điểm son của dân chủ!
LÀM SAO DUNG HÒA ĐƯỢC CHỦ NGHĨA TƯ BẢN VỚI CHỦ NGHĨA CỘNG SẢN MÀ KHÔNG DẪN TỚI CHẾ ĐỘ TƯ BẢN THÂN TỘC ĐẦY BẤT CÔNG VÀ PHẢN THỊ TRƯỜNG CỦA CÁC ĐẢNG VIÊN CÁN BỘ DÙNG QUYỀN LỰC CHÍNH TRỊ ĐỂ THÂU TÓM QUYỀN LỢI KINH TẾ? SAU CÙNG LÀ MÂU THUẪN GIỮA VIỆC TẬP QUYỀN ĐỂ CÓ ỔN ĐỊNH, KHI THỊ TRƯỜNG LẠI CHUYỂN DỊCH VÀ PHẢN ỨNG NHANH TRONG MỘT NỀN KHOA HỌC KỸ THUẬT ĐANG THU HẸP THỜI GIAN QUYẾT ĐỊNH. KẾT LUẬN CỦA TÔI LÀ TRUNG QUỐC VỪA LÊN TỚI ĐỈNH, MÀ ĐỈNH CAO THÌ CŨNG LÀ BƯỚC LẬT! -NGUYỄN XUÂN NGHĨA
– Ban đầu, nhà cách mạng Tôn Trung Sơn (nguyên danh là Tôn Văn hay Tôn Dật Tiên, v.v…) chưa muốn lập Quốc hội và chỉ làm Tổng thống vài tháng là bị cướp mất quyền hành, xứ sở lâm nội loạn triền miên với vai trò của các lãnh chúa. Trong cảnh hỗn loạn ấy, duy nhất có một yếu tố xứng danh cách mạng là trào lưu tự do tư tưởng và khuynh hướng lập hội lập đảng để canh tân xã hội. Khi nói đến sự nghiệp cách mạng Tôn Trung Sơn, Bắc Kinh ngày nay giải thích và giải quyết thế nào về trào lưu tự do tư tưởng đó của xã hội cách đây một thế kỷ? Giải thích thế nào về chế độ kiểm duyệt thông tin và đàn áp dân chủ hiện vẫn áp dụng? Khi nói đến nỗ lực quốc tế vận của Tôn Trung Sơn, Bắc Kinh còn kẹt hơn và Tập Cận Bình ngày nay cũng cảm thấy như vậy khi đề ra sáng kiến về “Con Đường Tơ Lụa Mới” hay “Nhất Đới Nhất Lộ” đúng năm năm về trước.
Nguyên Lam: Thưa ông, phải chăng chúng ta cần trở lại lịch sử Trung Hoa cận đại thì mới hiểu ra những mâu thuẫn ngày nay của Trung Quốc?
Nguyễn-Xuân Nghĩa: – Thưa đúng thế, bác sĩ Tôn Trung Sơn là một thí thức, theo Công giáo, có hậu cứ vận động từ hải ngoại là Hoa Kỳ, đã nhiều lần tìm nguồn yểm trợ tại Nhật Bản, một quốc gia phú cường, tiến bộ và tự do hơn Trung Quốc gấp bội. Nhật còn đại thắng trong cuộc chiến Hoa-Nhật năm 1894-1895, góp phần đáng kể cho sự sụp đổ của nhà Đại Thanh. Chính vì vậy mà Tháng 10 năm 2011, các học giả Nhật mới sốt sắng tổ chức cuộc hội thảo về Cách mạng Tân Hợi và bị Bắc Kinh kịp thời hạ màn vì nhắc đến Tôn Trung Sơn là lòi ra vai trò yểm trợ cách mạng hoặc “diễn biến thiếu hoà bình” của Hoa Kỳ và Nhật Bản, là hai đối thủ hiện tại của Trung Quốc….
Nguyên Lam: Bây giờ, Nguyên Lam đã hiểu vì sao ông dẫn vào các mâu thuẫn của Mao Trạch Đông! Xin đề nghị ông trình bày tiếp cho giớu trẻ của chúng ra.
Nguyễn-Xuân Nghĩa: – Sự sụp đổ của nhà Mãn Thanh là niềm tự hào chính đáng của Hán tộc. Khi Mãn tộc tiêu diệt nhà Đại Minh năm 1644 thì đấy là nỗi nhục khó rửa cho người Hán. Vì vậy “Phản Thanh – Phục Minh” là khẩu hiệu huy động nhiều thế hệ ái quốc. Và một chủ trương cách mạng của Tôn Trung Sơn là tinh thần dân tộc, để đánh đuổi nhà Mãn Thanh.
Nhưng cũng là dị tộc Mãn Thanh xấu xa ấy đã bành trướng lãnh thổ, cho phép Bắc Kinh ngày nay viện lẽ chính danh từ đời Thanh mà đòi thống trị Tân Cương và Tây Tạng, hai khu vực tự trị có vấn đề với dân Hồi giáo và Tây Tạng! Chẳng lẽ chế độ Cộng sản Trung Quốc ưu việt mà lại kế thừa di sản Đế quốc của ngoại tộc Mãn Thanh sao? Huống hồ, kẻ kế thừa di sản Tôn Trung Sơn lại là Tưởng Trung Chính, tức là Tưởng Giới Thạch!
– Sau khi Cộng hoà Nhân dân Trung Quốc được Mao thành lập ở Hoa lục năm 1949, Trung Hoa Dân Quốc của Tôn Trung Sơn được Tưởng Giới Thạch đem qua Đài Loan. Đảo quốc mang tiếng là lãnh thổ ngàn đời của Trung Hoa lại gợi nhớ đến tranh chấp về chủ quyền từ đời Thanh. Mà hậu thân của cái gọi là ngụy quyền Trung Hoa Dân Quốc lại xây dựng được một nền kinh tế tiên tiến với một chế độ chính trị thật sự dân chủ. Công lao chuyển hoá Đài Loan thuộc về Tưởng Kinh Quốc, con trai Tưởng Giới Thạch. Và lần đầu tiên trong lịch sử mà người dân Trung Hoa trực tiếp đi bầu ra lãnh đạo thật – một Tổng thống – là tại Đài Loan vào Tháng Ba năm 1996, bất chấp hỏa tiễn của Trung Quốc bay qua đầu! Và “tam dân chủ nghĩa” của Tôn Trung Sơn, là “dân tộc độc lập, dân quyền tự do và dân sinh hạnh phúc” vẫn là khát vọng chưa vẹn toàn của người dân Trung Quốc ngày nay dưới sự lãnh đạo quá sức tập quyền của Tập Cận Bình.
Lượng và phẩm
Nguyên Lam: Nhưng mà ngày nay, Trung Quốc đã có sản lượng kinh tế đứng hạng thứ nhì thế giới và theo các chuyên gia quốc tế thì sẽ bắt kịp hoặc vượt qua sản lượng của Hoa Kỳ vào năm 2025 hay 2030 này. Ông giải thích thế nào về chuyện đó?
Nguyễn-Xuân Nghĩa: – Chúng ta có hai chuyện ở đây, là lượng và phẩm. Sản lượng của một quốc gia có gần một tỷ 400 triệu dân dĩ nhiên là phải lớn. Nhưng nói về phẩm thì sản lượng của một người dân, nôm na là sản lượng bình quân của một người hay năng suất lao động, mới là những tiêu chuẩn so sánh. Theo các tiêu chuẩn đó thì Trung Quốc còn mất hơn 30 năm mới hy vọng đuổi kịp Hoa Kỳ. Còn về năng suất lao động thì ngày nay chưa bằng 10% của Mỹ. Đấy là ta chưa nói đến hai mâu thuẫn khác của Trung Quốc, là “người dân chưa giàu mà đã già” và “nhà nước chưa hùng mà đã hung”, khiến các quốc gia đều chú ý và báo động!
– Chưa giàu mà đã già vì dân số bị lão hóa và ưu thế nhân công rẻ đang chấm dứt. Bắc Kinh có thể nghĩ đến bước nhảy vọt vào trình độ sản xuất cao hơn nhờ công nghệ tiên tiến thì thứ nhất chưa thể bằng Nhật Bản hay Nam Hàn chứ chưa nói gì đến Hoa Kỳ, và thứ hai đang bị Hoa Kỳ cùng các nước tố cáo tội ăn cắp và ăn cướp quyền sở hữu trí tuệ, một đầu mới của trận thương chiến ngày nay với Mỹ.
– Chưa hùng mà đã hung là khi Bắc Kinh vừa rời vùng biển cận duyên để mon men ra biển viễn duyên thì đã đòi quân sự hóa quần đảo Hoàng Sa với Trường Sa và vùng biển Đông Nam Á nên gây phản ứng ngược với các cường quốc như Nhật Bản, Ấn Độ, Úc và Hoa Kỳ lẫn các nước Âu Châu.
Pax Sinica lên ngôi bá chủ?
Nguyên Lam: Ông còn thấy những mâu thuẫn gì khác của Trung Quốc?
Đồng Nhân Dân tệ của Trung Quốc. AFP
Nguyễn-Xuân Nghĩa: – Tôi nghĩ đến một nhân vật vừa gây sôi nổi trong dư luận Trung Quốc là giáo sư Hồ An Cương mà tôi cứ gọi là Hồ Yên Cương cho dễ nhớ tới con ngựa chứng! Ông là giám đốc một lò trí tuệ của đảng là “Quốc Tình Nghiên Cứu Viện” hay viện Nghiên cứu Tình hình Quốc gia thuộc Đại Học Thanh Hoa tại Bắc Kinh. Cách đây hơn hai chục năm, Hồ Yên Cương cùng một trí thức khác, hình như là Vương Thiệu Quang, có bài tiểu luận về lẽ hợp tan của Trung Hoa. Đó là khi triều đình thâu tóm quyền lực về trung ương thì chính trị ổn định nhưng các địa phương không có phát triển và xứ sở tụt hậu. Ngược lại, khi trung ương tản quyền thì các địa phương lại phát triển mạnh nhưng có thể dẫn đến hỗn loạn và tan rã. Giữa các mâu thuẫn đó, Hồ Yên Cương đề cao giải pháp dân chủ pháp trị. Bây giờ hình như là ông đảo ngược lập trường và đề cao giải pháp tập quyền của Tập Cận Bình tới độ sùng bái cá nhân và còn tiên báo việc Trung Quốc sẽ sớm vượt Hoa Kỳ.
– Mâu thuẫn ở đây không là hiện tượng đảo điên của một trí thức trong đảng tôi gọi là hiện tượng điền đô hay… đồ điên. Mâu thuẫn ở đây là nhiều chuyên gia khoa học kỹ thuật của Bắc Kinh lại phản bác cái thuyết “vượt Mỹ” và nói về nền khoa học kỹ thuật còn rất kém của Trung Quốc về cả kinh tế, dân sự lẫn quân sự.
Nguyên Lam: Câu chuyện này thật ra ly kỳ hấp dẫn, nhưng vì thời lượng có hạn, Nguyên Lam phải đề nghị ông đưa ra một nhận định tổng kết.
Nguyễn-Xuân Nghĩa: – Từ bốn thế kỷ, các nước Tây phương cứ bị mê hoặc về Trung Quốc mà không nhìn ra một đặc tính văn hóa chính trị Trung Hoa là kềm hãm khả năng sáng tạo trong khi lại chinh chiến liên miên. Ngày nay, người ta vẫn phạm sai lầm cũ mà cho rằng sau khi Đế quốc Anh khống chế thế giới vào Thế kỷ 19, thì Hoa Kỳ lập ra thật tự Mỹ hay Pax Americana vào Thế kỷ 20. Qua Thế kỷ 21, thiên hạ sẽ thấy Trung Quốc lên ngôi bá chủ, một thứ Pax Sinica.
– Bản thân tôi thì không nghĩ như vậy! Dù có là thiểu số tuyệt đối, tôi vẫn cho rằng Trung Quốc chưa giải quyết được những mâu thuẫn căn bản của họ. Làm sao có thể rao bán Khổng Tử cùng Tư tưởng Mao Trạch Đông hay phiên bản mới của Tập Cận Bình? Làm sao dung hòa được chủ nghĩa tư bản với chủ nghĩa cộng sản mà không dẫn tới chế độ tư bản thân tộc đầy bất công và phản thị trường của các đảng viên cán bộ dùng quyền lực chính trị để thâu tóm quyền lợi kinh tế? Làm sao tái xây dựng một Đế quốc xưa kia chỉ là cường quốc lục địa nay phải vươn ra biển vì quá lệ thuộc vào thị trường bên ngoài? Sau cùng là mâu thuẫn giữa việc tập quyền để có ổn định, khi thị trường lại chuyển dịch và phản ứng nhanh trong một nền khoa học kỹ thuật đang thu hẹp thời gian quyết định. Kết luận của tôi là Trung Quốc vừa lên tới đỉnh, mà đỉnh cao thì cũng là bước lật!