Chuyến thăm Ấn Độ từ 11 đến 13/10 của Chủ tịch Việt Nam Trương Tấn Sang đã thu hút sự chú ý của giới quan sát, một phần vì tầm quan trọng của quan hệ chiến lược Việt - Ấn trong bối cảnh khu vực có nhiều thách thức trước sự trỗi dậy của Trung Quốc.

An ninh-quốc phòng được cho là một trong các lĩnh vực chính cho sự hợp tác song phương hiện nay và trong tương lai.

BBCVietnamese.com đã nói chuyện với hai chuyên gia về an ninh để tìm hiểu nhận định của họ về quan hệ Việt-Ấn trong chuyến đi của ông Trương Tấn Sang.

Giáo sư Bharat Karnad, Trung tâm Nghiên cứu Chính sách tại New Delhi: Việt Nam có thể được xem như tiền tuyến của Ấn Độ và do vậy, mang tầm quan trọng đặc biệt.

Việc Việt Nam cho phép hải quân Ấn Độ sử dụng cảng Nha Trang tại Biển Đông có ý nghĩa vô cùng to lớn về cả chính trị và quốc phòng. Cảng Nha Trang nằm cùng kinh độ với cảng Tam Á, căn cứ của Hạm đội Nam Hải của Trung Quốc; và chắc là chính phủ Việt Nam cũng đã phải cân nhắc kỹ trước khi quyết định cho hải quân Ấn Độ được tiếp cận sử dụng.

́Ít nhất, quyết định này đã đưa ra thông điệp là không phải chỉ có một nước lớn là Trung Quốc có quyền lợi tại Biển Đông, không dễ gì mà qua mặt họ, và vùng biển này chắc chắn không phải "ao nhà" của Trung Quốc.

Sự kiện xảy ra hồi tháng Bảy với tàu hải quân Ấn Độ INS Airavat (tàu này khi trên đường từ Nha Trang ra Hải Phòng đã bị Trung Quốc cảnh báo là vào vùng biển của nước họ - BBC) đã chứng tỏ hai điều. Một là Ấn Độ sẵn sàng chấp nhận rủi ro chính trị-quốc phòng để giúp Việt Nam tái khẳng định chủ quyền trong vùng biển của mình. Hai là Ấn Độ cũng sẵn sàng giúp củng cố nguyên tắc về tự do lưu thông hàng hải trong khu vực.

Hiện Delhi đang cân nhắc một cách tích cực yêu cầu cung cấp tên lửa hành trình Brahmos cho Hà Nội, và đây cũng là tín hiệu khiến Bắc Kinh sẽ phải cân nhắc lại một lần nữa chính sách biển hung hăng của mình.

"Nước Nga ngày nay không thể đóng vai trò như trông đợi, Hoa Kỳ thì không đáng tin cậy. Bởi vậy nên hy vọng của Hà Nội dường như đang đặt lên hải quân Ấn Độ."

GS Bharat Karnad

Dân tộc này thông thường khẳng định uy thế về mặt tinh thần đối với dân tộc khác bằng chiến thắng trong quân sự.

Việt Nam đã từng khẳng định uy thế của mình thông qua nhiều cuộc chiến với các đối thủ không hề cân sức.

Trong vụ căng thẳng tại Biển Đông hồi mùa hè sau khi tàu Trung Quốc cắt cáp của PetroVietnam, Việt Nam đã đáp trả bằng nhiều biện pháp mạnh, trong đó có cuộc tập trận bắn đạn thật. Kết quả là Trung Quốc phải xuống thang chịu ngồi vào bàn thương thảo.

Tuy vậy, Việt Nam cũng hiểu rõ thế yếu của mình trước Trung Quốc tại Biển Đông. Ngay kể từ thời kỳ những năm 1970, Việt Nam đã phải đối diện với đe dọa của Trung Quốc ở trên biển và đã tìm cách duy trì hiện diện của nhiều hải quân các nước anh em tại đây để đối trọng với hải quân hùng hậu của Trung Quốc, từ Liên Xô tới Mỹ.

Nước Nga ngày nay không thể đóng vai trò như trông đợi, Hoa Kỳ thì không đáng tin cậy. Bởi vậy nên hy vọng của Hà Nội dường như đang đặt lên hải quân Ấn Độ.

Cần phải nói rằng không phải lãnh đạo Ấn Độ nào cũng đồng ý với quan điểm cần thúc đẩy quan hệ chiến lược với Việt Nam và tăng cường hiện diện của hải quân Ấn ở Biển Đông. Pradeep Kumar, cựu bộ trưởng quốc phòng, là một ví dụ. Ông này cho rằng nên tránh có các động thái có thể bị cho là "khiêu khích Trung Quốc".

Tuy nhiên, nếu như hiểu rằng Việt Nam là tiền tuyến của Ấn Độ trước sức mạnh của Trung Quốc, thì Delhi chắc sẽ thống nhất nay là thời điểm cần hành động.

Iskander Rehman, chuyên gia an ninh tại Quỹ Nghiên cứu Observer tại Delhi: Tôi cho rằng quan hệ giữa Việt Nam và Ấn Độ có gốc rễ sâu xa trong lịch sử.

Có thể nói không ngoa rằng Ấn Độ, cùng với nước Nga, là các đồng minh bền bỉ và trung thành nhất của Việt Nam trong nhiều năm qua.

Tuy nhiên, trong thời kỳ Chiến tranh lạnh, quan hệ Việt-Ấn dường như chỉ dừng lại ở hai phương diện chính trị và ngoại giao. Thương mại song phương còn ít ỏi, và yếu tố an ninh trong hợp tác hai bên cũng còn hạn chế ở mức trao đổi thông tin.

Chỉ cho tới khi Ấn Độ bắt đầu chính sách "Hướng về phương Đông" thập kỷ 1990 thì quan hệ Việt-Ấn mới bắt đầu chuyển sang hợp tác chiến lược một cách thực chất.

Các ông (từ trái sang) Trương Tấn Sang, Nguyễn Tấn Dũng, Nguyễn Phú Trọng, Nguyễn Sinh Hùng

Ban lãnh đạo Việt Nam coi trọng quan hệ với Ấn Độ

Năm 1998, với vụ thử hạt nhân Pokhran II, chính phủ BJP của Atal Behari Vajpayee đã ra chỉ dấu cho thế giới, nhất là Trung Quốc, thấy rằng Ấn Độ đã trở thành một nước lớn với sức mạnh không thể làm ngơ.

Lúc đó Việt Nam cũng đang dần thoát khỏi cái bóng của người anh Nga Xô. Lãnh đạo Việt Nam và Ấn Độ cùng nhận thức rằng, cho dù có tiến bộ đáng kể trong quan hệ của cả hai nước với Bắc Kinh, họ vẫn cùng tương đồng về sự cần thiết phải kiềm chế Trung Quốc.

Quan hệ Việt-Ấn phát triển nhanh chóng trong nhiều mặt, như Delhi ủng hộ Việt Nam gia nhập WTO và ghế ủy viên thường trực Hội đồng Bảo an LHQ năm 2007, Việt Nam cũng ủng hộ Ấn Độ trở thành thành viên thường trực Hội đồng Bảo an.

Thương mại hai chiều đã đạt mức hơn 2 tỷ đôla năm 2008 từ mức có 72 triệu đôla năm 1995. Các tập đoàn khổng lồ của Ấn Độ như Tata Steel và onGC Videsh Limited bắt đầu đầu tư vào Việt Nam trong hy vọng có đối tác làm ăn mới đáng tin cậy ở Đông Nam Á.

Thế nhưng tôi cho rằng lĩnh vực gặt hái được nhiều thành công nhất trong quan hệ giữa hai nước vẫn là quân sự.

Với vị trí chiến lược ở Đông Nam Á, Việt Nam được nhiều nhà chiến lược của Ấn Độ coi là rào cản chính yếu trên con đường bành trướng về phía Nam của Trung Quốc. Nhữngngười này cũng cho rằng trong tương lai, nếu Trung Quốc tiếp tục hỗ trợ Pakistan về hạt nhân và quân sự, quan hệ Việt-Ấn có thể dùng làm đối trọng cho quan hệ Trung Quốc-Pakistan.

Năm 2000, Bộ trưởng Quốc phòng George Fernandes của chính phủ BJP đã ký Biên bản Hợp tác Quốc phòng 15 điểm với Việt Nam, trong đó Ấn Độ hứa hỗ trợ Hà Nội hiện đại hóa quân đội và tăng cường hợp tác.

Ba năm sau đó, hai bên tiến thêm một bước qua sự ký kết Tuyên bố chung về Hợp tác Toàn diện. Năm 2007, một Hiệp định Hợp tác Chiến lược ra đời.

Hợp tác quốc phòng Việt -Ấn và Biển Đông

Chuyên gia an ninh Iskander Rehman: Ấn Độ đã và đang hỗ trợ Việt Nam nâng cao năng lực hải quân nhằm phá bỏ thế độc tôn của Trung Quốc tại Biển Đông.

Chiến hạm INS Airavat của hải quân Ấn Độ

Ấn Độ muốn tăng hiện diện tại Biển Đông?

Một điều thú vị là không quân và hải quân Việt Nam và Ấn Độ sử dụng nhiều trang thiết bị của Nga nên dễ dàng trao đổi cho nhau. Delhi đã giúp sửa chữa và nâng cấp 125 chiến đấu cơ Mig 21. Bên cạnh việc huấn luyện thủy thủ và phi công cho Việt Nam, năm 2005 hải quân Ấn Độ đã cung cấp cho Việt Nam 150 tấn phụ tùng cho các tàu chiến hạng Petya và OSA-11.

Ấn độ cũng sẽ giúp huấn luyện thủy thủ đoàn cho các tàu ngầm mà Việt Nam đang mua từ Nga.

Năm ngoái, Bộ trưởng Quốc phòng Ấn Độ A.K Anthony tuyên bố rằng hợp tác hải quân là trọng tâm trong hợp tác quốc phòng Việt-Ấn.

Hải quân Ấn Độ đã hoạt động xa bờ từ lâu, có tính chuyên nghiệp cao, và được tập trung hiện đại hóa mạnh mẽ trong hai thập niên nay.

Thêm vào đó, chính sách hàng hải của Ấn Độ đã chỉ rõ vị trí chiến lược của Biển Đông cho nên dù hiện tại hợp tác hải quân hai bên mới chỉ hạn chế trong các hoạt động tập trận chung, bảo trì và sửa chữa tàu chiến, vẫn còn nhiều tiềm năng đang chờ được khai phá.

Trong thời gian từ 5 tới 10 năm tới, các quan ngại an ninh và hải quân chính của Việt Nam và Ấn Độ sẽ còn xoay quanh hải đội tàu ngầm hùng hậu của Trung Quốc, vốn hoạt động mạnh trong các vùng biển nông gần bờ biển Trung Quốc nhưng đang muốn vươn ra xa hơn và sâu hơn.

Việt Nam và Ấn Độ cần hợp tác chặt chẽ hơn để đương đầu với thách thức này, thí dụ trong việc nghiên cứu đáy biển ở khu vực phía Nam Biển Đông.

Các hoạt động tập trận hải quân giữa hai bên cũng cần chú trọng đối phó tàu ngầm. Hai nước có thể cùng thiết lập hệ thống báo động dọc bờ biển Việt Nam và Ấn độ có thể điều chiến đấu cơ tuần tra biển tới Việt Nam nhằm không chỉ theo dõi các tuyến hàng hải quan trọng ở Biển Đông và Eo biển Malacca, mà còn để phát hiện các hoạt động tàng hình ở phía dưới.

Trung Quốc xây tàu điện trên cao ở Hà Nội

Lễ khởi công sáng 10/10/2011 (ảnh của VnExpress)

Tuyến tàu dự kiến đi vào hoạt động năm 2015

Tập đoàn Cơ khí Đường sắt Trung Quốc (CREC) vừa khởi công xây dựng tuyến tàu điện trên cao trị giá trên 550 triệu đôla ở Hà Nội, với phần lớn vốn vay từ Trung Quốc.

Lễ khởi công được tổ chức sáng thứ Hai 10/10, đúng ngày kỷ niệm 1001 năm thủ đô Hà Nội.

Tổng đầu tư cho tuyến tàu điện trên cao Cát Linh-Hà Đông dài 13 km được nói lên tới 553 triệu đôla. Tân Hoa Xã nói khoản tiền đầu tư này là do chính phủ Trung Quốc cho vay, trong khi báo chí Việt Nam lại nói khoảng 130 triệu là vốn đối ứng của Việt Nam.

Tuyến tàu điện trên cao này theo thiết kế sẽ có 12 ga, bắt đầu là ga Cát Linh (quận Đống Đa) và kết thúc là ga Yên Nghĩa (quận Hà Đông).

Cục Đường sắt Việt Nam, chủ đầu tư dự án, sẽ vận hành 13 đoàn tàu trên tuyến đường này, chạy giãn cách nhau từ 4-6 phút.

Tổng thầu EPC là Cục 6 của tập đoàn CREC.

Theo kế hoạch, toàn bộ tuyến tàu điện sẽ được đưa vào sử dụng năm 2015, "đáp ứng nhu cầu vận chuyển hành khách trong thành phố".

Tân Bộ trưởng Giao thông-Vận tải Đinh La Thăng được dẫn lời phát biểu trong lễ khởi công, rằng bộ của ông sẽ sớm họp với chính quyền Hà Nội để giải quyết dứt điểm các vướng mắc trong việc thực hiện dự án tàu điện trên cao này, nhất là "giải phóng mặt bằng".

Trong khi đó, Đại biện sứ quán Trung Quốc tại Hà Nội Khương Tái Đông phát biểu rằng dự án mang ý nghĩa đặc biệt vì được khởi công ngay trước thềm chuyến thăm Trung Quốc của TBT Đảng CSVN Nguyễn Phú Trọng và sẽ góp phần thúc đẩy hợp tác giữa hai nước.

Theo quy hoạch, tới 2030 Hà Nội sẽ có tám tuyến đường sắt đô thị. Tuyến đầu tiên Nhổn-Ga Hà Nội, gồm cả trên mặt đất, trên cao và dưới ngầm, đã được khởi công hồi tháng Chín năm ngoái.

Tuy nhiên dự án này đang chậm tiến độ do gặp nhiều khó khăn, trong có giải phóng mặt bằng.

Việt Nam lại 'chọc giận' Trung Quốc?

Cập nhật: 11:07 GMT - thứ hai, 10 tháng 10, 2011

Chủ tịch Trương Tấn Sang sẽ thăm Ấn Độ từ 11/10-13/10

Ngay trước thềm chuyến thăm chính thức Ấn Độ (11/10-13/10), Chủ tịch Trương Tấn Sang nói Việt Nam hoan nghênh Ấn Độ và các nước khác hợp tác thăm dò dầu khí trong vùng chủ quyền của Việt Nam.

Tuyên bố của ông chủ tịch, theo báo chí Ấn Độ, có thể lại gây phản ứng giận dữ từ Trung Quốc, đòi chủ quyền 80% diện tích Biển Đông và đã nhiều lần phản đối Việt Nam cho nước ngoài thăm dò dầu ở khu vực này.

Hãng thông tấn Ấn Độ PTI dẫn lời ông Trương Tấn Sang nói tại Hà Nội, rằng Việt Nam hài lòng nhận thấy "quan hệ chiến lược giữa Việt Nam và Ấn Độ phát triển tốt đẹp trên nhiều lĩnh vực, kể cả an ninh-quốc phòng".

PTI nhận xét phát biểu của ông Sang về thăm dò dầu khí có thể ví như "sờ răng cọp', vì Bắc Kinh đã từng phản ứng gay gắt trước thông tin đưa ra hồi tháng Chín về việc tập đoàn onGC Videsh của Ấn Độ đang thảo luận với đối tác PetroVietnam để thăm dò dầu khí ở hai lô 127 và 128 ngoài khơi hai tỉnh Khánh Hòa và Ninh Thuận.

Hãng thông tấn có uy tín của Ấn Độ cũng nói chuyến đi New Delhi lần này của ông chủ tịch Việt Nam chắc "sẽ được Bắc Kinh theo dõi kỹ", vì xảy ra trong thời điểm cả Việt Nam và Ấn Độ đang gặp khó khăn riêng với Trung Quốc.

Ông Trương Tấn Sang, trong bài phỏng vấn với PTI, một lần nữa lên tiếng bảo vệ thỏa thuận hợp tác dầu khí có thể được tiến hành vào năm tới giữa onGC và PertroVietnam.

Ông được dẫn lời nói: “Tất cả các dự án hợp tác trong lĩnh vực dầu khí giữa Việt Nam và đối tác nước ngoài, trong đó có onGC, đều nằm trên thềm lục địa thuộc vùng kinh tế đặc quyền, thuộc chủ quyền và quyền tài phán của Việt Nam, hoàn toàn tuân thủ luật pháp quốc tế, đặc biệt là Công ước LHQ về Luật biển 1982".

ONGC và PetroVietnam cho biết vị trí thăm dò dầu khí chung nằm trong bể trầm tích Phú Khánh, hoàn toàn nằm trong thềm lục địa của Việt Nam và rất gần bờ biển.

Cản trở các dự án dầu khí

Trung Quốc đã nhiều lần cản trở, thậm chí đe dọa các tập đoàn dầu khí nước ngoài, trong đó có BP (Anh) và ExxonMobil (Mỹ) trong các dự án làm ăn ngoài khơi Việt Nam.

Ông Trương Tấn Sang trong khi đó khẳng định: "Chúng tôi hoan nghênh các công ty nước ngoài làm việc với đối tác Việt Nam trong các dự án dầu khí tại thềm lục địa và vùng kinh tế đặc quyền của Việt Nam theo luật pháp Việt Nam".

Trước đó Ấn Độ cũng đã tuyên bố rõ rằng tập đoàn nhà nước onGC sẽ tiếp tục thăm dò tại Biển Đông.

"Ký hay không ký [dự án hợp tác với Ấn Độ] hoàn toàn phụ thuộc vào cân nhắc của Việt Nam trước các hậu quả chính trị."

Chuyên gia Diệp Hải Lâm, Viện KHXH Trung Quốc

Ông Sang nói Việt Nam cam kết bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các công ty nước ngoài làm ăn với Việt Nam nhưng không nói rõ bằng cách nào.

Ông cũng nói Việt Nam hy vọng rằng sự phát triển của Trung Quốc, với tư cách một quốc gia đang có vai trò và ảnh hưởng ngày càng lớn, "sẽ đóng góp tích cực cho hòa bình, ổn định và phát triển của khu vực và thế giới.

Chuyến thăm Ấn Độ của ông Trương Tấn Sang đang gây bàn luận sôi nổi trên báo chí Trung Quốc.

Tàu Trung Quốc cách bờ biển Phú Yên 120 hải lý-hình tư liệu

Tàu Trung Quốc ngoài khơi Phú Yên: tranh chấp Biển Đông thu hút sự chú ý của dư luận nhiều nước trong vùng

Mới tối Chủ nhật 09/10, kênh truyền hình nhà nước Trung Quốc CCTV-4 vừa có chương trình 'Trọng tâm Hôm nay' bằng tiếng Hoa kéo dài 30 phút thảo luận về chiến lược của Delhi trong việc gia tăng quan hệ đối tác kể cả về kinh tế và quân sự với các quốc gia Đông Nam Á.

Chương trình này bắt đầu bằng hình ảnh các cuộc tập trận của Ấn Độ với đối tác nước ngoài, với thống kê rằng Delhi thực hiện ít nhất 16 cuộc mỗi năm.

Bình luận viên Diệp Hải Lâm từ Viện Khoa học Xã hội Trung Quốc nói Ấn Độ đang chuẩn bị cho vai trò một cường quốc, nhưng "không giống như Trung Quốc, Ấn Độ chưa bao giờ tuyên bố rằng đây sẽ là một sự trỗi dậy hòa bình".

Ông Diệp cho rằng: "Ấn Độ chưa bao giờ ngần ngại sử dụng hay đe dọa sử dụng vũ lực".

Khi nói về chuyến thăm Ấn Độ của ông chủ tịch Việt Nam, ông Diệp Hải Lâm cho rằng Ấn Độ đang ráo riết thúc đẩy ký kết dự án thăm dò dầu khí ngoài khơi với Việt Nam vì Delhi "không cần đếm xỉa tới yếu tố chính trị" của việc này.

"Ký hay không ký [dự án hợp tác với Ấn Độ] hoàn toàn phụ thuộc vào cân nhắc của Việt Nam trước các hậu quả chính trị."

Giới bình luận Trung Quốc không ít lần chỉ trích Ấn Độ "khuấy động hiềm khích" ở Biển Đông nhằm phá vỡ trật tự địa chính trị trong khu vực và "cản trở sự trỗi dậy hòa bình của Trung Quốc.

Cùng thời gian Chủ tịch Trương Tấn Sang thăm Ấn Đ̣ô, Tổng Bí Thư Đảng Cộng sản Việt Nam, ông Nguyễn Phú Trọng có chuyến thăm Trung Quốc.

Thứ Tư, 12/10/2011

Hội đàm cấp cao hai nước Việt - Trung

Chiều 11/10, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã hội đàm cấp cao với Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa Hồ Cẩm Đào.

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng và Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Hồ Cẩm Đào duyệt đội danh dự quân đội Trung Quốc

Trưa 11/10, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng và Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đã tới Bắc Kinh, bắt đầu thăm chính thức Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa theo lời mời của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Hồ Cẩm Đào.

Chiều 11/10, lễ đón chính thức Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng và Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam được tổ chức trọng thể tại Đại lễ đường Nhân dân Bắc Kinh, theo nghi thức cao nhất dành cho nguyên thủ quốc gia. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Hồ Cẩm Đào chủ trì Lễ đón.

Sau Lễ đón, tại Đại lễ đường nhân dân Bắc Kinh, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã hội đàm cấp cao với Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Trung Quốc, Chủ tịch nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa Hồ Cẩm Đào.

Cùng dự, về phía Việt Nam có các vị: Phùng Quang Thanh, Đại tướng, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng; Ngô Văn Dụ, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương; Đinh Thế Huynh, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương; Nguyễn Thiện Nhân, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng, Chủ tịch Ủy ban Chỉ đạo hợp tác song phương Việt Nam-Trung Quốc; Hoàng Bình Quân, Ủy viên Trung ương Đảng, Trưởng Ban Đối ngoại Trung ương; Phạm Bình Minh, Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao;

Ông Trần Quốc Vượng, Ủy viên Trung ương Đảng, Chánh Văn phòng Trung ương; Vũ Huy Hoàng, Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Công Thương; Bùi Quang Vinh, Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư; Cao Đức Phát, Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn; Đinh La Thăng, Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Giao thông Vận tải; Phạm Vũ Luận, Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo; Hồ Mẫu Ngoạt, Ủy viên Trung ương Đảng, Trợ lý Tổng Bí thư, Phụ trách Văn phòng Tổng Bí thư; Đặng Văn Hiếu, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Công an; Nguyễn Văn Thơ, Đại sứ Việt Nam tại Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa.

Về phía Trung Quốc có các vị: Tập Cận Bình, Ủy viên Thường vụ Bộ Chính trị, Phó Chủ tịch nước; Lưu Vân Sơn, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Tuyên truyền Trung ương; Lệnh Kế Hoạch, Bí thư Trung ương Đảng, Chánh Văn phòng Trung ương; Lương Quang Liệt, Ủy viên Quốc vụ, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng; Mạnh Kiến Trụ, Ủy viên Quốc vụ, Bộ trưởng Bộ Công an; Đới Bỉnh Quốc, Ủy viên Quốc vụ; Vương Gia Thụy, Ủy viên Trung ương Đảng, Trưởng ban Liên lạc Đối ngoại Trung ương; Dương Khiết Trì, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao; Trương Bình, Chủ nhiệm Ủy ban Cải cách Phát triển Nhà nước;

Ông Viên Quý Nhân, Bộ trưởng Bộ Giáo dục; Hàn Trường Phú, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp; Trần Đức Minh, Bộ trưởng Bộ Thương mại; Thái Vũ, Bộ trưởng Bộ Văn hóa; Khổng Huyễn Hựu, Đại sứ Trung Quốc tại Việt Nam; Lưu Kết Nhất, Phó Trưởng ban Liên lạc Đối ngoại Trung ương; Trần Thế Cự, Chủ nhiệm Văn phòng Tổng Bí thư; Dương Yến Di, Trợ lý Trưởng ban Liên lạc Đối ngoại Trung ương.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Hồ Cẩm Đào nhiệt liệt chào mừng Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng và Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam sang thăm chính thức Trung Quốc; khẳng định chuyến thăm có ý nghĩa quan trọng trong việc tăng cường hiểu biết, sự hợp tác cùng có lợi giữa hai Đảng, hai nước và tình hữu nghị giữa nhân dân hai nước.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Hồ Cẩm Đào đánh giá cao những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử mà Việt Nam đã giành được qua 25 năm đổi mới; tin tưởng vững chắc rằng, dưới sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng Cộng sản Việt Nam và tập thể Lãnh đạo mới vừa được Đại hội XI của Đảng Cộng sản Việt Nam và Quốc hội Việt Nam khóa XIII giao phó trọng trách, nhân dân Việt Nam sẽ giành được nhiều thành tựu mới to lớn hơn nữa, thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội lần thứ XI của Đảng Cộng sản Việt Nam, tiếp tục đẩy mạnh toàn diện công cuộc Đổi mới, phát triển nhanh, bền vững và hoàn thành mục tiêu đến năm 2020 xây dựng Việt Nam cơ bản trở thành một nước công nghiệp theo hướng hiện đại và đến giữa thế kỷ XXI thành một nước công nghiệp hiện đại, dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh, vững bước đi lên chủ nghĩa xã hội.

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng bày tỏ vui mừng sang thăm Trung Quốc; chân thành cảm ơn những tình cảm hữu nghị, nồng nhiệt và sự đón tiếp trọng thị mà Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Hồ Cẩm Đào dành cho Tổng Bí thư và Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam.

Thay mặt Đảng, Nhà nước và nhân dân Việt Nam, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng một lần nữa chúc mừng kỷ niệm 100 năm Cách mạng Tân Hợi, 90 năm ngày thành lập Đảng Cộng sản Trung Quốc, 62 năm ngày thành lập nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa.

Nhân dân Việt Nam hết sức khâm phục những thành tựu rực rỡ của nhân dân Trung Quốc qua hơn 30 năm cải cách mở cửa, nhất là kết quả to lớn trong thực hiện Nghị quyết Đại hội XVII và năm đầu tiên thực hiện Quy hoạch phát triển 5 năm lần thứ 12; bày tỏ tin tưởng vững chắc rằng dưới sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng và Chính phủ Trung Quốc, nhân dân Trung Quốc anh em sẽ thu được nhiều thành tựu to lớn hơn nữa, xây dựng toàn diện xã hội khá giả và xã hội hài hòa xã hội chủ nghĩa.

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đánh giá cao vị trí, vai trò của Trung Quốc trong việc tích cực thúc đẩy hòa bình, hợp tác và phát triển ở khu vực và trên thế giới. Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng một lần nữa khẳng định ủng hộ thực hiện nhất quán chính sách một nước Trung Quốc, ủng hộ sự nghiệp lớn thống nhất Trung Quốc.

Hai nhà lãnh đạo bày tỏ vui mừng trước sự phát triển nhanh chóng, toàn diện của quan hệ Việt Nam-Trung Quốc trên tất cả các lĩnh vực trong 20 năm qua, kể từ khi hai nước bình thường hóa quan hệ đến nay (1991-2011).

Hai bên nhấn mạnh sự tôn trọng, hiểu biết, tin cậy lẫn nhau, hợp tác và tuân thủ đầy đủ các nguyên tắc cơ bản của Hiến chương Liên hợp quốc và luật pháp quốc tế là cơ sở quan trọng cho quan hệ hai nước phát triển ổn định, lành mạnh; khẳng định tình hữu nghị Việt-Trung là tài sản quý báu chung của hai Đảng, hai nước và nhân dân hai nước, cần được hai bên không ngừng củng cố, phát triển và truyền mãi cho các thế hệ mai sau.

Hai nhà lãnh đạo cũng nhất trí cho rằng, trong quan hệ giữa hai nước còn tồn tại một số bất đồng xung quanh vấn đề biển Đông, và nhất trí hai nước đều nỗ lực tránh làm phức tạp tình hình và bình tĩnh xử lý những bất đồng thông qua đàm phán hòa bình, nhìn từ tầm cao chiến lược quan hệ hai nước và vì lợi ích của nhân dân hai nước.

Hai bên khẳng định quan hệ đoàn kết, hữu nghị Việt Nam-Trung Quốc, do Chủ tịch Hồ Chí Minh, Chủ tịch Mao Trạch Đông và các thế hệ lãnh đạo, cán bộ, đảng viên và nhân dân hai nước dày công vun đắp, đã trải qua nhiều thử thách và cả thăng trầm, là tài sản quý báu chung của cả hai dân tộc, cần được không ngừng củng cố, phát triển và truyền mãi cho các thế hệ mai sau.

Hai Tổng Bí thư khẳng định tầm quan trọng của những nhận thức chung chỉ đạo ở tầm chiến lược đối với sự phát triển của hai nước, cũng như đối với sự nghiệp xã hội chủ nghĩa trên thế giới; khẳng định, từ tầm cao chiến lược và tầm nhìn toàn cục, Việt Nam và Trung Quốc tiếp tục kiên trì phương châm “láng giềng hữu nghị, hợp tác toàn diện, ổn định lâu dài, hướng tới tương lai” và tinh thần “láng giềng tốt, bạn bè tốt, đồng chí tốt, đối tác tốt,” tăng cường giao lưu hữu nghị và mở rộng hợp tác cùng có lợi giữa hai nước trên mọi lĩnh vực, không ngừng phát triển quan hệ đối tác hợp tác chiến lược toàn diện Việt Nam-Trung Quốc một cách ổn định, lành mạnh, lâu dài; đồng thời, nhất trí thường xuyên bổ sung, phát triển những nhận thức chung để chỉ đạo quan hệ song phương.

Hai bên nhất trí áp dụng các biện pháp hữu hiệu, thiết thực để mở rộng toàn diện và đi sâu hợp tác hữu nghị trên các lĩnh vực giữa hai nước. Cụ thể:

Một là, duy trì truyền thống tốt đẹp thăm viếng và tiếp xúc giữa lãnh đạo cấp cao dưới nhiều hình thức phong phú, như thăm chính thức, thăm làm việc, cử đặc phái viên…, kịp thời trao đổi ý kiến về tình hình quốc tế, khu vực và các vấn đề quan trọng trong quan hệ song phương.

Hai là, bên cạnh việc mở rộng và phát huy hiệu quả các cơ chế hợp tác song phương giữa các cấp, ngành, địa phương của hai nước, cần không ngừng nâng cao vai trò và phát huy hiệu quả của các cơ chế hợp tác giữa hai Đảng; cùng nhau triển khai hiệu quả, thiết thực Kế hoạch hợp tác giữa hai Đảng giai đoạn 2011-2015.

Ba là, hai bên quan tâm thỏa đáng đến công tác giáo dục các tầng lớp nhân dân về tình đoàn kết, hữu nghị truyền thống giữa hai Đảng, hai Nhà nước và nhân dân hai nước; mở rộng và tăng cường giao lưu nhân dân một cách phong phú, thiết thực, hiệu quả, nhất là giữa thanh thiếu niên hai nước.

Bốn là, phát huy đầy đủ và nâng cao hiệu quả hoạt động của Ủy ban Chỉ đạo hợp tác song phương Việt Nam-Trung Quốc trong việc quy hoạch tổng thể và đẩy mạnh toàn diện hợp tác giữa hai nước trên các lĩnh vực, cũng như nâng cao vai trò trong việc chỉ đạo khắc phục các cơ chế, chính sách còn vướng mắc; trước mắt, triển khai thực hiện có hiệu quả Quy hoạch 5 năm phát triển hợp tác kinh tế thương mại giữa hai nước giai đoạn 2011-2015.

Năm là, thúc đẩy mở rộng hợp tác trên lĩnh vực quốc phòng, an ninh; chấp hành nghiêm túc và triển khai có hiệu quả những nội dung hợp tác mà hai bên đã thỏa thuận; tăng cường tổ chức giao lưu giữa lực lượng vũ trang hai bên nhằm tăng cường đoàn kết, tin cậy, học hỏi lẫn nhau…

Sáu là, hai bên tiếp tục phát huy tiềm năng, thế mạnh của mỗi nước, tăng nhanh kim ngạch thương mại hai chiều đi đôi với các biện pháp từng bước giảm tình trạng nhập siêu của Việt Nam trong cán cân thương mại song phương.

Bảy là, hai bên mở rộng hợp tác trong lĩnh vực khoa học kỹ thuật, giáo dục-đào tạo, y tế, văn hóa, thể thao, du lịch…

Tám là, thúc đẩy hợp tác chặt chẽ giữa hai nước trong việc bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu; thúc đẩy giữ gìn, bảo vệ và sử dụng nguồn nước ở lưu vực các sông suối chung giữa hai nước, trên cơ sở đảm bảo môi trường và phát triển bền vững.

Chín là, đối với các vấn đề còn tồn tại hay mới nảy sinh trong quan hệ giữa hai nước, trong đó có các vấn đề trên biển, hai bên cần kiên trì và bình tĩnh xử lý, giải quyết thoả đáng, công bằng, hợp lý, thông qua đàm phán và hiệp thương hữu nghị, phù hợp với nhận thức chung đã đạt được giữa Lãnh đạo cấp cao hai Đảng, hai nước, phù hợp với luật pháp quốc tế, các thoả thuận quốc tế và đặc điểm quan hệ láng giềng hữu nghị truyền thống giữa hai nước, quyết không để bất cứ vấn đề gì, bất cứ thế lực nào chia rẽ quan hệ hai Đảng, hai nước và nhân dân hai nước Việt Nam-Trung Quốc.

Trong bầu không khí cởi mở và tin cậy lẫn nhau trên tinh thần đồng chí, anh em, hai nhà lãnh đạo đã thông báo cho nhau về tình hình mỗi Đảng, mỗi nước và hết sức vui mừng nhận thấy, Việt Nam và Trung Quốc là hai nước láng giềng cùng đi lên chủ nghĩa xã hội, đều do Đảng Cộng sản lãnh đạo, đang đổi mới, cải cách mở cửa thành công, được thế giới đánh giá cao. Hai nhà lãnh đạo nhất trí cho rằng, hai nước đang đứng trước nhiều vận hội mới để phát triển, song cũng đang đứng trước nhiều khó khăn thử thách, nhất là sự chống phá quyết liệt của các thế lực thù địch.

Hai nhà lãnh đạo cũng nhất trí tăng cường phối hợp và chia sẻ thông tin thường xuyên giữa hai nước tại các tổ chức, diễn đàn quốc tế và khu vực, như Liên hợp quốc, WTO, APEC, ASEM, ASEAN+1, ASEAN+3, EAS, ARF… cùng nhau góp phần giữ gìn và thúc đẩy hòa bình, hợp tác và phát triển ở khu vực và trên thế giới.

Trước đó, tại Đại lễ đường nhân dân Bắc Kinh cũng đã diễn ra cuộc hội đàm hẹp giữa Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng và Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Hồ Cẩm Đào.

Cùng dự, về phía Việt Nam có các vị: Phùng Quang Thanh, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng; Ngô Văn Dụ, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương; Đinh Thế Huynh, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương; Nguyễn Thiện Nhân, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ, Chủ tịch Ủy ban Chỉ đạo hợp tác song phương Việt Nam-Trung Quốc; Hoàng Bình Quân, Ủy viên Trung ương Đảng, Trưởng Ban Đối ngoại Trung ương; Phạm Bình Minh, Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao.

Về phía Trung Quốc có các vị: Tập Cận Bình, Ủy viên Thường vụ Bộ Chính trị, Phó Chủ tịch nước; Lệnh Kế Hoạch, Bí thư Trung ương Đảng, Chánh Văn phòng Trung ương; Đới Bỉnh Quốc, Ủy viên Quốc vụ; Vương Gia Thụy, Ủy viên Trung ương Đảng, Trưởng ban Liên lạc Đối ngoại Trung ương; Dương Khiết Trì, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao; Trần Thế Cự, Chủ nhiệm Văn phòng Tổng Bí thư.

Tại hội đàm hẹp, trong không khí chân thành thẳng thắn, tin cậy lẫn nhau, hai Nhà Lãnh đạo tối cao của hai Đảng, hai nước, trên cơ sở điểm lại quá trình hơn 60 năm phát triển quan hệ giữa hai Đảng, hai nước, đã khẳng định những thành quả đạt được trong quan hệ Việt Nam-Trung Quốc trong 20 năm qua, kể từ khi bình thường hóa đến nay, là hết sức to lớn và rất quan trọng, là nhân tố bảo đảm cho sự phát triển ổn định của mỗi Đảng, mỗi nước, cũng như cho hòa bình, hợp tác và phát triển ở khu vực, cho sự nghiệp xã hội chủ nghĩa trên thế giới.

Hai nhà lãnh đạo nhất trí rằng cần thông qua những hành động cụ thể, thiết thực để củng cố sự tin cậy lẫn nhau, thúc đẩy quan hệ đối tác hợp tác chiến lược toàn diện Việt Nam-Trung Quốc phát triển lành mạnh, ổn định, vì sự phát triển của mỗi nước, vì thành công của sự nghiệp xã hội chủ nghĩa trên thế giới.

Đối với các vấn đề còn tồn tại hoặc mới nảy sinh trong quan hệ giữa hai nước, hai nhà lãnh đạo nhất trí là hai nước cần bình tĩnh giải quyết trên tinh thần nhìn từ tầm cao chiến lược, vì lợi ích của nhân dân hai nước, phù hợp với luật pháp quốc tế và quan hệ láng giềng, hữu nghị truyền thống Việt Nam-Trung Quốc và không để các vấn đề đó ảnh hưởng đến sự phát triển ổn định của quan hệ hai nước.

Về vấn đề Biển Đông, hai nhà lãnh đạo nhìn nhận đây không phải là toàn cục quan hệ Việt-Trung, nhưng đây là vấn đề hết sức nhạy cảm và phức tạp đối với cả hai Đảng, hai nước, vì nó liên quan đến chủ quyền quốc gia dân tộc. Tuy nhiên, đây cũng là vấn đề hoàn toàn có thể giải quyết được. Nếu hai bên xuất phát từ tầm cao chiến lược, từ lợi ích của nhân dân hai nước và căn cứ vào các chuẩn mực của luật pháp quốc tế, thì hoàn toàn có thể tìm ra được một giải pháp thỏa đáng, có lý, có tình, đáp ứng nguyện vọng của nhân dân hai nước, nhất là khi hai nước đã có kinh nghiệm trong việc giải quyết hai vấn đề không kém phần nhạy cảm và phức tạp là vấn đề phân giới cắm mốc toàn tuyến biên giới đất liền và vấn đề phân định Vịnh Bắc Bộ.

Ngay sau các cuộc hội đàm, hội kiến, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng và Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Hồ Cẩm Đào cùng hai Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam và Trung Quốc đã chứng kiến Lễ ký các văn kiện hợp tác quan trọng giữa hai Đảng, hai Nhà nước, bao gồm: Kế hoạch hợp tác giữa Đảng Cộng sản Việt Nam và Đảng Cộng sản Trung Quốc giai đoạn 2011-2015; Quy hoạch phát triển 5 năm về hợp tác kinh tế thương mại giai đoạn 2012-2016 giữa Chính phủ nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam và Chính phủ nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa; Thỏa thuận hợp tác giữa Bộ Giáo dục và Đào tạo nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam và Bộ Giáo dục nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa giai đoạn 2011-2015; Nghị định thư giữa Chính phủ nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam và Chính phủ nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa về việc sửa đổi Hiệp định Vận tải đường bộ giữa Chính phủ nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam và Chính phủ nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa;

Nghị định thư giữa Chính phủ nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam và Chính phủ nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa về việc thực hiện Hiệp định Vận tải đường bộ giữa Chính phủ nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam và Chính phủ nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa;

Thỏa thuận những Nguyên tắc cơ bản chỉ đạo giải quyết vấn đề trên biển giữa nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam và nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa.

Tối cùng ngày, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Hồ Cẩm Đào đã chủ trì chiêu đãi chào mừng Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng và Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam, tại Đại lễ đường Nhân dân.

TTXVN/Vietnam+

Việt - Trung thống nhất nguyên tắc giải quyết vấn đề trên biển

Chính phủ Việt Nam và Trung Quốc cho rằng, giải quyết thỏa đáng vấn đề trên biển Việt - Trung là phù hợp lợi ích căn bản của hai nước.
>> Hội đàm cấp cao hai Đảng, Nhà nước Việt - Trung

Ngày 11/10, ngay sau các cuộc hội đàm, hội kiến, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng và Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa, Hồ Cẩm Đào cùng hai Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam và Trung Quốc đã chứng kiến Lễ ký các văn kiện hợp tác quan trọng giữa hai Đảng, hai Nhà nước.

Trong các văn kiện trên, có văn kiện Thỏa thuận những Nguyên tắc cơ bản chỉ đạo giải quyết vấn đề trên biển giữa nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam và nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa.

Lễ ký kết Thỏa thuận về những nguyên tắc cơ bản chỉ đạo giải quyết vấn đề trên biển giữa hai nước Việt Nam-Trung Quốc.

Theo đó, Đoàn đại biểu Chính phủ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam và đoàn đại biểu Chính phủ nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa nhất trí cho rằng, giải quyết thỏa đáng vấn đề trên biển Việt Nam - Trung Quốc là phù hợp với lợi ích căn bản và nguyện vọng chung của nhân dân hai nước, có lợi cho hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển của khu vực.

Hai bên nhất trí căn cứ vào những nhận thức chung mà Lãnh đạo Việt Nam và Trung Quốc đã đạt được trong vấn đề trên biển, trên cơ sở “Thỏa thuận nguyên tắc cơ bản giải quyết vấn đề biên giới lãnh thổ giữa nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam và nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa” năm 1993, xử lý và giải quyết vấn đề trên biển tuân theo những nguyên tắc dưới đây:

1. Lấy đại cục quan hệ hai nước làm trọng, xuất phát từ tầm cao chiến lược và toàn cục, dưới sự chỉ đạo của phương châm “láng giềng hữu nghị, hợp tác toàn diện, ổn định lâu dài, hướng tới tương lai” và tinh thần “láng giềng tốt, bạn bè tốt, đồng chí tốt, đối tác tốt”, kiên trì thông qua hiệp thương hữu nghị, xử lý và giải quyết thỏa đáng vấn đề trên biển, làm cho Biển Đông trở thành vùng biển hòa bình, hữu nghị, hợp tác, đóng góp vào việc phát triển quan hệ đối tác hợp tác chiến lược toàn diện Việt Nam-Trung Quốc, góp phần duy trì hòa bình và ổn định trong khu vực.

2. Trên tinh thần tôn trọng đầy đủ chứng cứ pháp lý và xem xét các yếu tố liên quan khác như lịch sử…, đồng thời chiếu cố đến quan ngại hợp lý của nhau, với thái độ xây dựng, cố gắng mở rộng nhận thức chung, thu hẹp bất đồng, không ngừng thúc đẩy tiến trình đàm phán. Căn cứ chế độ pháp lý và nguyên tắc được xác định bởi luật pháp quốc tế trong đó có Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982, nỗ lực tìm kiếm giải pháp cơ bản và lâu dài mà hai bên đều có thể chấp nhận được cho các vấn đề tranh chấp trên Biển.

3. Trong tiến trình đàm phán vấn đề trên biển, hai bên nghiêm chỉnh tuân thủ thỏa thuận và nhận thức chung mà Lãnh đạo cấp cao hai nước đã đạt được, thực hiện nghiêm túc nguyên tắc và tinh thần của “Tuyên bố ứng xử của các bên ở Biển Đông” (DOC).

Đối với tranh chấp trên biển giữa Việt Nam-Trung Quốc, hai bên giải quyết thông qua đàm phán và hiệp thương hữu nghị. Nếu tranh chấp liên quan đến các nước khác, thì sẽ hiệp thương với các bên tranh chấp khác.

4. Trong tiến trình tìm kiếm giải pháp cơ bản và lâu dài cho vấn đề trên biển, trên tinh thần tôn trọng lẫn nhau, đối xử bình đẳng, cùng có lợi, tích cực bàn bạc thảo luận về những giải pháp mang tính quá độ, tạm thời mà không ảnh hưởng đến lập trường và chủ trương của hai bên, bao gồm việc tích cực nghiên cứu và bàn bạc về vấn đề hợp tác cùng phát triển theo những nguyên tắc đã nêu tại điều 2 của Thỏa thuận này.

5. Giải quyết các vấn đề trên biển theo tinh thần tuần tự tiệm tiến, dễ trước khó sau. Vững bước thúc đẩy đàm phán phân định vùng biển ngoài cửa Vịnh Bắc Bộ, đồng thời tích cực bàn bạc về vấn đề hợp tác cùng phát triển tại vùng biển này. Tích cực thúc đẩy hợp tác trên các lĩnh vực ít nhạy cảm như bảo vệ môi trường biển, nghiên cứu khoa học biển, tìm kiếm, cứu hộ cứu nạn trên biển, phòng chống, giảm thiểu thiệt hại do thiên tai. Nỗ lực tăng cường tin cậy lẫn nhau để tạo điều kiện cho việc giải quyết các vấn đề khó khăn hơn.

6. Hai bên tiến hành cuộc gặp định kỳ Trưởng đoàn đàm phán biên giới cấp Chính phủ một năm hai lần, luân phiên tổ chức, khi cần thiết có thể tiến hành các cuộc gặp bất thường. Hai bên nhất trí thiết lập cơ chế đường dây nóng trong khuôn khổ đoàn đại biểu cấp Chính phủ để kịp thời trao đổi và xử lý thỏa đáng vấn đề trên biển.

TTXVN/Vietnam

Chính quyền Miến Điện sắp ân xá tù chính trị

Tổng thống Miến Điện Thein Sein (AFP)

Thanh Phương

Các giới chức chính phủ Miến Điện hôm nay (10/10/2011) cho hãng tin AFP biết rằng trong vài ngày tới chính quyền sẽ ân xá nhiều tù nhân, trong đó có cả tù chính trị. Lệnh ân xá này sẽ được ban hành trước chuyến công du Ấn Độ của tổng thống Thein Sein vào thứ tư tới.

Hoa Kỳ, Liên hiệp châu Âu và phe đối lập dân chủ Miến Điện từ lâu vẫn đòi chính quyền Miến Điện trả tự do cho khoảng 2000 tù chính trị để chứng tỏ thực tâm cải tổ chính trị của họ. Đây cũng là điều kiện tiên quyết để phương Tây bãi bỏ các biện pháp trừng phạt Miến Điện.

Phát ngôn viên của Liên đoàn Quốc gia vì dân chủ, đảng của nhà đối lập Aung San Suu Kyi, tuyên bố họ trông chờ là toàn bộ tù chính trị ở Miến Điện được phóng thích. Gia đình các tù chính trị cũng rất mong thân nhân của họ được ân xá sau nhiều năm bị giam cầm. Tháng 8 vừa qua, các dân biểu Quốc hội Miến Điện, mà một phần tư xuất thân từ quân đội, cũng đã yêu cầu chính quyền tổng ân xá tù nhân.

Cựu tướng Thein Sein, lên nắm quyền từ tháng 3 sau khi giải thể tập đoàn quân phiệt, từ mấy tuần qua đã cố chứng tỏ với phe đối lập, cũng như với các nước phương Tây rằng ông quyết tâm cải cách dân chủ Miến Điện.

Ông đã mở đối thoại với nhà đối lập Aung San Suu Kyi và cuối tháng 9 vừa qua đã bất ngờ loan báo đình chỉ một dự án xây đập thủy điện do Trung Quốc tài trợ và xây dựng, vì ông muốn « tôn trọng ý nguyện của nhân dân ».

Lần đầu tiên, kỳ họp của Quốc hội khóa mới đã được mở cho nhà báo vào đưa tin và lãnh đạo cơ quan kiểm duyệt của Miến Điện vào tuần trước kêu gọi tự do báo chí.

Đó là những bước tiến mà ngay chính Hoa Kỳ hôm nay đã hoan nghênh, qua lời trợ lý Ngoại trưởng Mỹ đặc trách Đông Á Thái Bình Dương Kurt Campbell, đang có mặt ở Thái Lan.

Mức độ độc hại của việc rỏ rỉ hóa chất ở nhà máy bauxite Tân Rai?

Gia Minh, biên tập viên RFA

2011-10-09

Trong thời gian qua, dư luận tại Việt Nam lại xôn xao về tình trạng rò rĩ hóa chất từ nhà máy bauxite Tân Rai, Lâm Đồng gây hại cho cây trồng, vật nuôi và môi trường chung quanh, dù nhà máy chưa đi vào sản xuất chính thức.

AFP PHOTO/STR.

Bùn đỏ tràn vào làng Kolontar, cách thủ đô Budapest - Hungary 160 km, ảnh chụp ngày 8 tháng 10 năm 2010

Mức độ gây hại của loại hóa chất sử dụng trong công nghệ sản xuất quặng bauxite tại nhà máy Tân Rai thế nào? Khả năng khắc phục tình trạng ô nhiễm đó ra sao?

Truyền thông trong nước hồi cuối tháng 9 vừa qua trích dẫn báo cáo kết quả của đoàn thanh tra Sở Tài nguyên - Môi trường Lâm Đồng cho thấy độ PH của nguồn nước thoát ra môi trường gần 11. Mức này vượt qui chuẩn Việt Nam từ 6 đến 9 độ. Ngoài ra nhiệt độ trong nước cao gấp 20% tiêu chuẩn cho phép.

Nguyên nhân

Sau khi đổ hóa chất vào bể trộn, vỏ bao bì bị vứt ngay ngoài trời khi gặp mưa một lượng hóa chất còn xót lại đã theo dòng nước chảy ra môi trường. Đây là "thủ phạm" gây ra vụ rò rỉ xút ra môi trường vừa qua. Nguồn www.tinmoitruong.vn.

Kết quả thanh tra đưa ra nguyên nhân rò rĩ hóa chất dẫn đến tình trạng vừa nói là do trong quá trình hoàn thiện và tập kết vật tư, pha trộn hóa chất xút chuẩn bị đưa dự án đi vào hoạt động, một số bao bì đựng hóa chất bị để ngoài trời.

Gặp mưa một lượng hóa chất còn lại nơi bao bì đó đã thẩm thấu xuống đất và theo dòng nước đổ vào hệ thống thoát nước của nhà máy.

Giáo sư Lê Huy Bá, Viện trưởng Viện Khoa học Công nghệ và Quản lý Môi trường, Đại học Công nghệ thành phố Hồ Chí Minh trình bày một số thông tin liên quan chất xút được sử dụng cho công nghệ xử lý ướt mà nhà máy alumin Tân Rai ứng dụng:

“Xút gây bào mòn da con người và động vật. Hầu hết các sinh vật không thể sống được trong điều kiện xút cao như thế. Khi xút vào trong nước và đi vào trong cơ thể sẽ hủy hoại hết; như khi đi vào đường ruột sẽ phá vỡ các tế bào ruột non, hít thở vào làm viêm mũi… Nói chung xút là một chất cực độc, xếp vào loại ảnh hưởng trực tiếp đến cuộc sống.”

Những nơi chịu hậu quả của tình trạng hóa chất xút rò rĩ từ nhà máy alumin Tân Rai trong thời gian qua được cho biết là Công ty Trà giống Cao Nguyên tại khu 6 thị trấn Lộc Thắng, huyện Bảo Lâm, tỉnh Lâm Đồng và những hộ dân sống lân cận khu vực nhà máy.

Ông Bùi Công Liên, phó giám đốc Công ty TNHH Trà giống Cao Nguyên cho biết từ hồi cuối tháng bảy vừa qua, nguồn nước từ nhà máy Tân Rai có mùi hắc, sủi bọt và có độ nhờn đã đổ vào hồ chứa nước của công ty. Nguồn nước bất thường này khiến cho cá trong hồ chết, cũng như nước hồ không thể sử dụng để tưới chè và cà phê của công ty như trước nữa.

Nước đen, cá chết, trà cà phê chết

Nguồn nước thải từ nhà máy bauxite nhôm Lâm Đồng chảy ra bên ngoài đã làm cho cá chết hàng loạt, nhiều loại cây trồng khác cũng bị ảnh hưởng. Ảnh: Báo Lâm Đồng. Nguồn www.tinmoitruong.vn.

Chủ đầu tư dự án Nhà máy alumin Tân Rai, Tập đoàn Than - Khoáng sản Việt Nam, gọi tắt là TKV, vừa rồi lên tiếng thừa nhận tình trạng hóa chất xút bị rò rĩ ra môi trường như kết luận của thanh tra Sở Tài nguyên - Môi trường tỉnh Lâm Đồng. TKV có chỉ thị cho Ban quản lý dự án tổ hợp bauxite nhôm Lâm Đồng phối hợp cùng nhà thầu Trung Quốc Chalienco khắc phục tình trạng đó.

Hồi ngày 21 tháng 9, ông Trần Dương Lễ, phó giám đốc Ban Quản lý Dự án Tổ hợp nhôm Lâm Đồng, sau khi thừa nhận tình trạng lượng xút dư từ công trình Tân Rai rò rĩ ra môi trường, khẳng định là sự việc đã được khắc phục.

Đến ngày 6 tháng 10 vừa qua, một cán bộ của Sở Tài Nguyên - Môi trường tỉnh Lâm Đồng cho biết cơ quan này tiếp tục kiểm tra về tình trạng ô nhiễm quanh nhà máy alumin Tân Rai theo định kỳ và vào ngày 7 tháng 10, đại diện của Sở Tài Nguyên - Môi trường Lâm Đồng có cuộc làm việc với Ủy ban Nhân dân tỉnh về vấn đề liên quan:

“Hôm nay đoàn mới đi kiểm tra lại. Đây là công tác kiểm tra thường xuyên, liên tục. Sáng mai sẽ báo cáo chính thức với Ủy ban Nhân dân Tỉnh.

Vừa qua xong sự việc, cũng có chỉ đạo khắc phục, và hiện nay tình hình cũng bình thường không có gì gay gắt nữa.”

Vào sáng ngày 7 tháng 10, chúng tôi cố liên lạc với ông Lương Văn Ngự, vị phó giám đốc sở Tài Nguyên - Môi trường phụ trách công tác thanh tra và báo cáo cho ủy ban nhân dân tỉnh nhưng mọi nỗ lực đều thất bại.

Trong khi đó, một số người dân sống quanh nhà máy alumin Tân Rai cho biết tình hình không có gì thay đổi. Một phụ nữ tại địa phương Lộc Thắng cho biết:

“Hồ nước bị ảnh hưởng nặng lắm. Cá chết hằng loạt hết và nước giờ đây như nước đen. Cá chết bao nhiêu nổi thúi lên. Giải quyết thì chưa thấy gì hết.”

“Dưới hồ nước ngập lên làm chết cà phê. Cả hai tháng nay thấy nước nhờn nhờn, có bọt như bọt xà bông, Cả ao đó cá chết hết, nổi phình lên, thối ...
Một cư dân ở Lộc Thắng

Một người dân khác ở Lộc Thắng cũng cho biết:

“Dưới hồ nước ngập lên làm chết cà phê. Cả hai tháng nay thấy nước nhờn nhờn, có bọt như bọt xà bông, Cả ao đó cá chết hết, nổi phình lên, thối… Nước hồ được công ty và dân tưới thường xuyên.

Gia đình thiệt hại không nhiều nhưng làm đơn lên Ban Dự án hai lần rồi mà người ta vẫn chưa đến thẩm định, kiểm tra gì.”

Về biện pháp xử lý hóa chất xút trong môi trường, giáo sư Lê Huy Bá cho biết:

“Xút đã thẩm thấu ra bên ngoài rồi, giờ phải cho gom lại một chỗ để xử lý. Cách xử lý là ‘trung hòa’, hoặc phơi khô, đóng bánh lại, cô lập lại chôn vào một nơi có bê tông là ‘khả dĩ’; chứ cách gì cũng tốn kém.

Xút đã nhiễm vào trong đất khó mà khử lắm. Các nước vẫn chưa có phương pháp thích hợp nào để đẩy xút ra và tái chế lại. Việc đóng khô rồi trộn vào vật liệu khác vẫn chưa được mấy. Xút sử dụng trong tinh luyện bauxite thì các nước cũng chưa có cách nào để xử lý chất thải đó cả.

Xút được sử dụng theo nhiều cách trong công nghiệp. Các ngành khác sử dụng lượng xút nhỏ và phân tán chứ không tập trung như trong ngành bauxite, lượng nhiều việc thu gom xử lý chất thải không được nên xảy ra sự cố là chuyện thường….”

Nước nhiễm hóa chất từ dự án bôxit Tân Rai chảy ra môi trường với bọt trắng xóa - Ảnh: Lê Dung. Nguồn www.tinmoitruong.vn.

Dự án khai thác bô xít tại hai nơi là Tân Rai thuộc tỉnh Lâm Đồng và Nhân Cơ, tỉnh Dak Nông trên Tây Nguyên gặp phản ứng mạnh từ phía các nhà khoa học, giới bảo vệ môi trường cũng như một số nhà văn hóa tại Việt Nam.

Nhiều lý do được nêu ra như tình trạng hủy hoại môi sinh vì lượng bùn đỏ thải ra từ quá trình tuyển quặng tích trữ trong những hồ chứa trên cao được ví như những quả bom treo lở lửng trên đầu người dân sống phía dưới cao nguyên. Thế rồi biết bao những tác động về văn hóa, xã hội khi mà dự án được triển khai bởi nhà thầu Trung Quốc…

Tuy nhiên, dự án vẫn được thực hiện, và mới trong giai đoạn chuẩn bị, việc rò rĩ hóa chất xút độc hại như vừa qua đã xảy ra khiến cho dư luận tiếp tục quan ngại.

Bài học thảm họa bùn đỏ tại Hungary một năm qua vẫn chưa đủ để thức tỉnh những nhà quản lý xã hội ở Việt Nam. Chính giáo sư Lê Huy Bá cho biết vì lý do chính trị mà ‘người ta’ sẵn sàng lờ đi tất cả những mối nguy được báo trước.

Mục Khoa học - Môi trường kỳ này tạm dừng tại đây. Hẹn gặp lại quí thính giả và các bạn trong chương trình kỳ tới cũng vào giờ này trên làn sóng phát thanh của Đài Á Châu Tự Do.