(VietNamNet) – Ta có nghèo đến mức không giữ được những không gian biển cho thế hệ tương lai mà phải chia lô hay phung phí những miền đất dốc của đô thị?  | Núi, sông, biển là vốn quý hiếm có của đô thị Đà Nẵng Ảnh: HC |
Vốn quý không dễ có
Ngày 13/12, hơn 200 đại biểu là các nhà khoa học hàng đầu VN trong lĩnh vực quy hoạch, kiến trúc và một số đại biểu quốc tế đến từ Mỹ, Hàn Quốc, Philippines… đã về Đà Nẵng tham dự hội thảo khoa học “Tầm nhìn quy hoạch phát triển Đà Nẵng hướng đến đô thị hiện đại có bản sắc” do UBND TP Đà Nẵng và trường Đại học Kiến trúc TP.HCM phối hợp tổ chức.
Nhận định chung của hội thảo là Đà Nẵng được hưởng những ưu đãi quá lớn của thiên nhiên để tổ chức không gian đô thị. GS.TSKH Nguyễn Mạnh Thu, Phó Chủ tịch Hội đồng Kiến trúc sư Hội KTSVN thốt lên: “Một đô thị có cả núi, dòng sông đi qua giữa TP và bờ biển dài cát mịn, nước trong là một sự ưu đãi rất lớn của thiên nhiên mà nhiều đô thị trên thế giới thèm có. Đà Nẵng đã hội tụ đủ những điều kiện này!”.
Qua cái nhìn so sánh với đô thị Hồng Kông và Singapore, Ths.KTS Hồ Viết Vinh (Khoa Quy hoạch, Đại học Kiến trúc TP.HCM) chỉ ra, bối cảnh tự nhiên đã tạo nên những đặc trưng cho hình thái không gian đô thị ở Đà Nẵng. TP bao gồm 2 trục không gian dọc biển là trục không gian đô thị mới dọc vịnh Đà Nẵng và trục không gian du lịch cao cấp dọc biển Đông.
Không gian đô thị dọc hai bên bờ sông Hàn cùng hệ thống các cây cầu trong lòng đô thị tạo nên dáng vẻ thơ mộng. Hệ thống các vị trí có độ cao được khai thác vào hoạt động nghỉ ngơi, giải trí như Ngũ Hành Sơn, Bà Nà, Sơn Trà, Hải Vân. Và cấu trúc không gian đô thị được hình thành, kế thừa qua các giai đoạn lịch sử thể hiện ở di tích thành Điện Hải, khu phố Pháp, căn cứ quân sự Mỹ, TP biển VN…
Trong khi đó, KTS Khương Văn Mười (Phó Chủ tịch Hội KTSVN) cùng KTS Trương Song Trương thì tâm đắc với một thói quen rất dễ thương của người dân Đà Nẵng, đặc biệt là thanh thiếu niên, học sinh. Đó là “dạo phố” vào các đêm hè. Thay vì đến các quán xá đắt tiền, tụ điểm văn hoá ca nhạc lớn, họ dạo xe trên các trục đường cảnh quan chính như Bạch Đằng, Hùng Vương, Lê Duẩn, Trần Phú… rồi dừng lại ở các không gian mở trên các trục đường này để hóng mát, ngắm cảnh hay ăn uống tại các quán bình dân.
“Có được thói quen này phần nào cũng nhờ điều kiện tự nhiên thuận lợi ở đây. Đó là những con đường ven biển, ven sông dài và đẹp. Bên cạnh đó là môi trường trong lành của TP, không có khói bụi, kẹt xe như ở TP.HCM, Hà Nội…, nơi mà việc di chuyển trên đường là nỗi khó nhọc, không còn đâu hứng thú cho việc ngắm cảnh, thưởng ngoạn!” - KTS Khương Văn Mười nói.  | Buổi tối bên bờ sông Hàn Ảnh: HC |
Phát triển đầy cố gắng và… đáng tiếc! Theo GS.TSKH Nguyễn Mạnh Thu, núi đồi trong đô thị là cơ sở để có được những lớp không gian với các công trình kiến trúc tạo nên nét đặc thù mà không phải đô thị nào cũng có. Người ta có thể liên tưởng đến địa hình các TP Sanfrancisco, Canes, Monaco hay diện mạo chung của vùng biển miền Nam nước Pháp… “Ở đó, các lớp nhà được xếp trên sườn đồi dốc tạo nên hình ảnh rất đẹp. Chúng là những ngôi nhà thấp tầng, nhiều tầng và cả những nhà cao tầng như trường hợp cá biệt của Monaco. Trên sườn đốc, những dãy nhà nhìn xuống biển hoặc TP không bị che khuất tầm nhìn. Không gian tĩnh lặng, không có tiếng gào thét đêm ngày của sóng biển, tiếng ồn của đường giao thông; khí hậu trong lành, điều kiện môi trường lý tưởng. Trên thế giới, đây là chỗ ở của người giàu trong đô thị” – GS.TSKH Nguyễn Mạnh Thu cho biết.
Nhìn về bán đảo Sơn Trà của Đà Nẵng, ông nhận thấy: “Xây dựng đường lên sườn dốc là một cố gắng lớn. Nhưng nếu chỉ là một con đường mà không phải là một tuyến liên kết không gian chức năng với các khu nhà ở và các công trình công cộng thì quá uổng. Để khai thác những vị trí như vậy cần phải có một quy hoạch tổng thể và cần bám rất sát địa hình!”. Đối với dòng sông trong đô thị, GS.TSKH Nguyễn Mạnh Thu cho rằng, sông Hàn của Đà Nẵng có điều kiện tự nhiên tốt hơn những dòng sông khác, bởi khoảng cách từ mặt sông đên bờ nhỏ. Người ta gần gũi với mặt nước hơn khi so sánh với dòng sông qua thủ đô Roma hay Paris.
Đà Nẵng đã cố gắng mở rộng bờ sông bằng việc phát triển nó về phía dòng nước. Hình ảnh buổi sáng người dân tập thể dục, buổi tối các bạn trẻ đi dạo và ngồi chơi là những nét đặc biệt mang “tinh thần của nơi chốn”. Nhưng ông tỏ ra rất tiếc khi không gian hai bên bờ của dòng sông vẫn là nhỏ so với một đô thị loại 1 và còn thiếu các hoạt động văn hoá xứng tầm.
Đồng quan điểm này, KTS Khương Văn Mười cũng chỉ ra: “Trục đường mới được đầu tư xây dựng ở bờ Tây sông Hàn khá thành công về mặt cảnh quan đô thị. Tuy nhiên ở đây còn thiếu cây xanh và công trình kiến trúc cho các hoạt động sinh hoạt của người dân như vẽ tranh, trưng bày nghệ thuật, biểu diễn âm nhạc...”.  | Ngũ Hành Sơn - "tiền án cho trung tâm đô thị Đà Nẵng" Ảnh: HC |
Ngũ Hành Sơn - địa linh đang bị mai một TS.KTS Phạm Tứ (Hiệu trưởng Đại học Kiến trúc TP.HCM) cho rằng, danh thắng Ngũ Hành Sơn là một tuyệt tác về cảnh quan thiên nhiên “thuỷ tú, sơn kỳ” vừa huyền ảo, vừa mộng mơ: “Nhìn chung các ngọn núi Ngũ Hành không cao (cao nhất là ngọn Thuỷ Sơn 106m) song tổng thể vẫn tạo ra sự hùng vĩ và đặc sắc bởi thắng cảnh đặc biệt về thiên nhiên. Bao quanh Ngũ Hành Sơn về phía Đông là biển cả, phía Tây và Nam là sông Cổ Cò. Hiếm có di tích nào lại nằm giữa biển và sông như Ngũ Hành Sơn”
Theo ông, nơi đây có thể hình thành nên một “công viên văn hoá và tâm linh” cực kỳ đặc biệt. Nhìn theo thuyết âm dương, 5 ngọn Ngũ Hành Sơn tương ứng theo ngũ hành của trời đất và được tạo hoá sắp đặt theo phương vị bát quái, tương đồng chu kỳ sinh khắc. Trong nghệ thuật phong thuỷ, Ngũ Hành Sơn là “tiền án cho trung tâm đô thị Đà Nẵng”.
TS.KTS Phạm Tứ nhấn mạnh: “Trong quá trình phát triển, vấn đề ổn định và bền vững không thể không đặt ra, mà trước hết là một mong muốn đắc địa về phong thuỷ đã thành phổ biến và mang tính toàn cầu. Ở trên đỉnh cao nhất Ngũ Hành Sơn, ta bất ngờ cảm nhận trung tâm TP Đà Nẵng có vị trí ổn định, vững vàng ở thế: bên Tả có bán đảo Sơn Trà (Bạch Hổ), bên Hữu có núi Phước Tường (Thanh Long), phía trước có sông Hàn (Minh Đường), phía sau có dãy Trường Sơn (Hậu Chẩm) và Ngũ Hành Sơn là “tiền án” uy nghi cho khu trung tâm đô thị hướng về biển Đông. Nhìn về khía cạnh sơn thuỷ trong tổng thể đất nước hình chữ S cho ta thêm cảm nhận: phía Bắc đất nước có dãy núi Tam Đảo nổi tiếng (3 núi), phía Nam ở một trong những nơi tận cùng của Tổ quốc có ngọn núi Thất Sơn nhiều huyền thoại (7 núi) và miền Trung có quần thể núi Ngũ Hành Sơn (5 núi). Phải chăng Ngũ Hành Sơn là điểm trung hoà giữa Tam Đảo (3) và Thất Sơn (7)?
Kỳ lạ hơn, nơi đây còn có Âm dương - Ngũ hành (Kim, Mộc, Thuỷ, Hoả, Thổ) như một thông điệp minh chứng về tính chất hội tụ của cả một vùng lãnh thổ. Như vậy Ngũ Hành Sơn không còn là thắng cảnh riêng của Đà Nẵng, của miền Trung mà còn có ý nghĩa địa linh vô cùng quan trọng của cả VN!”.
Vốn quý là vậy, nhưng trên thực tế: “Quần thể Ngũ Hành Sơn ngày càng mai một vì sự tàn phá của thời gian và sự can thiệp thiếu thân thiện của con người. Bức tranh cảnh quan kiến trúc về nhà ở, công trình công cộng và các ngôi chùa hiện hữu ở Ngũ Hành Sơn chưa hoà nhập với cảnh trí thiên nhiên. Các khu nhà ở mang tính tự phát vừa co cụm, vừa phân tán, vừa bám theo các trục đường.
Hoạt động của làng nghề đá mỹ nghệ Non Nước với mức độ ô nhiễm bụi đá, tiếng ồn đã để lại tác động xấu đến đời sống khu dân cư và môi trường cảnh quan chung của thắng cảnh Ngũ Hành Sơn. Thậm chí việc khai thác và hoạt động của các làng nghề điêu khắc đá phần nào phá vỡ cảnh quan và gây hư hại ở một số ngôi chùa tại Ngũ Hành Sơn là một điều đáng lo ngại!” – TS.KTS Phạm Tứ nói.
 | Những nhà hàng ven biển Sơn Trà - Điện Ngọc đã chia cắt không gian tuyến đi bộ. Ảnh: HC |
Khai thác bờ biển: Nghèo nhận thức?
Đối với bờ biển, GS.TSKH Nguyễn Mạnh Thu cho rằng, nét đặc thù nhất của những đô thị nằm cạnh biển là dải không gian sát bờ. Lớp không gian sau đó, người ta xử lý cũng như những khu phố thông thường, ngoại trừ việc tổ chức những lối thông ra biển. Miền sát ven biển là phần quan trọng nhất. Thông thường gắn liền với bãi cát là không gian đi bộ với con đường dạo. Nó là không gian công cộng đặc trưng nhất. Theo ông, núi và bờ biển của Đà Nẵng có điểm tương đồng như khu biển miền Nam nước Pháp, chạy một dải dài từ Monaco qua Nice và đến Canes. Ở đó, những không gian lúc mở, lúc hẹp tuỳ theo yêu cầu chức năng và vị trí. Vấn đề giải quyết mối quan hệ giữa không gian công cộng và không gian riêng tư (sử dụng cá thể) tại khu vực bờ biển có thể có nhiều giải pháp khác nhau. Nhưng ở bất kỳ trường hợp nào thì một không gian đi bộ dọc bờ biển vẫn luôn tồn tại. “Ở Đà Nẵng, những nhà hàng nằm gần trục đường chính Phạm Văn Đồng hướng ra biển và hình dáng tổng thể không thống nhất của các ngôi nhà là một điều đáng tiếc vì gây ra sự chia cắt tuyến đường đi bộ!” – GS.TSKH Nguyễn Mạnh Thu bày tỏ thất vọng. Kể cả quảng trường biển cuối đường Phạm Văn Đồng, theo KTS Khương Văn Mười, tuy có vị trí đẹp nhưng không gian còn đơn điệu, thiếu sự thay đổi chiều cao cốt nền và công trình kiến trúc nhỏ. Cây xanh quá ít, độ che phủ thấp nên quảng trường này bị nhiều nắng nóng và bức xạ khiến công suất hoạt động thấp, chỉ vào những giờ chiều tối…
“Phải chăng tại chúng ta nghèo hay do nhận thức? Khi nghèo, chúng ta không có những công trình nhà cao cửa rộng như châu Âu thời trung cổ. Nhưng chúng ta có nghèo đến mức không giữ được những khoảng đất trống, những dải đất trống mà lẽ ra phải giữ gìn nó cho thế hệ tương lai. Thay vào đó, người ta phải chia nhỏ thành những lô đất, hay phung phí những miền đất dốc của đô thị?” – GS.TSKH Nguyễn Mạnh Thu đặt câu hỏi đầy tâm trạng.
Trước những ý kiến thẳng thắn này, Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng Trần Văn Minh bày tỏ: “Đà Nẵng mong muốn thu nhận được nhiều ý kiến đóng góp, tạo dựng được các căn cứ khoa học có tính thực tiễn cao, góp phần xây dựng TP hướng đến một đô thị hiện đại, năng động, có bản sắc, phát huy được thế mạnh về tiềm năng thiên nhiên, nguồn nhân lực đáp ứng được các mục tiêu trong những năm sắp đến và bảo đảm phát triển bền vững, nhằm thúc đẩy kêu gọi đầu tư và thu hút khách du lịch trong và ngoài nước!” Hải Châu
| Đà Nẵng đứng đầu bảng xếp hạng chỉ số cạnh tranh cấp tỉnh | | | Ngày 11/12, tại Hà Nội, diễn ra lễ công bố PCI 2008- chỉ số đánh giá chất lượng điều hành kinh tế cấp tỉnh về môi trường kinh doanh của Việt Nam. Đây là lần thứ tư liên tiếp, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) và Dự án năng lực cạnh tranh Việt Nam (VNCI), công bố chỉ số này. Kết quả, Đà Nẵng đứng đầu chỉ số CPI 2008. | | | Để xây dựng chỉ số PCI, VCCI đã điều tra 7.820 DN trên cả nước, tăng 1.120 DN so với 6.700 DN năm 2007. Điểm mới trong báo cáo PCI năm nay là ngoài chỉ số xếp hạng về chất lượng điều hành kinh tế còn có thêm bộ chỉ số về cơ sở hạ tầng, nhằm đánh giá và xếp hạng về mức độ phát triển, mức độ thuân lợi đối với hoạt động kinh doanh của hệ thống cơ sở hạ tầng các tỉnh, thành phố của Việt Nam. Báo cáo năm nay phân tích những cảm nhận về môi trường kinh doanh cấp tỉnh của các DN tư nhân Việt Nam trong năm 2008. Phát biểu tại lễ công bố ông Vũ Tiến Lộc- Chủ tịch VCCI nói: chỉ số PCI không chỉ là bảng xếp hạng thông thường mà nó còn là đại diện cho tiếng nói của cộng đồng DN và có một ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với VCCI. Trong bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều khó khăn, kết quả đã phản ánh được những khó khăn này, các chỉ số có sự sụt giảm, nhưng các DNVN cũng vẫn có sự lạc quan trong tương lai cao hơn so với nhiều nước. VCCI đã nhiều lần tổ chức các cuộc trao đổi về những khó khăn đó và đã phản ánh những khó khăn này với Chính phủ. Nghiên cứu PCI cho thấy, Chính phủ đã tạo điều kiện rất nhiều cho sự phát triển, tạo hình ảnh tốt hơn cho DN kinh doanh, cải cách thủ tục hành chính. Tuy nhiên, để đảm bảo sự phát triển chung của nền kinh tế, còn cần phải tăng cường điều tiết, điều phối vi mô, tăng cường sự phối hợp nhà nước và địa phương để phát triển đồng thời phải chú trọng hơn nữa sự phát triển cho các địa phương, tránh tình trạng phá rào, theo đuổi mục tiêu ngắn hạn… Ông Michael Michlak - Đại sứ Hoa Kỳ tại Việt Nam cho biết: Chỉ số PCI chuyển tải phản hồi của cộng đồng DN cũng như cách thức các chính quyền địa phương có thể thực hiện để thúc đẩy sự phát triển của khu vực tư nhân, tăng việc làm, thương mại và đầu tư –những nhân tố góp phần nâng cao mức sống của người dân”. Báo cáo PCI 2008 đã đưa ra nhiều điểm mới. Trước hết, dù có sự ổn định lớn về xếp hạng theo thời gian nhưng điểm số PCI 2008 nhìn chung giảm hơn so với năm trước. Điểm số của tỉnh trung vị trong PCI 2008 thấp hơn 2,4 điểm so với năm 2007, từ 55,6 điểm xuống 53,2 điểm. Số tỉnh được xếp vào nhóm Rất tốt và Tốt cũng ít hơn so với năm 2007. Sự giảm sút về điểm số đặc biệt tập trung vào hai lĩnh vực: đào tạo lao động và chính sách phát triển kinh tế tư nhân. Bên cạnh tình hình kinh tế vĩ mô có nhiều biến động, sự giảm sút này cho thấy kỳ vọng của các DN tư nhân ngày càng tăng lên và yêu cầu cần tăng cường hơn nữa năng lực cho bộ máy nhà nước. Qua đó cho thấy những tỉnh có chất lượng điều hành kinh tế tốt hơn sẽ sử dụng các nguồn lực hiệu quả hơn và có tác động tích cực hơn đối với môi trường kinh doanh và thu thập của người dân trên địa bàn tỉnh trong những năm kế tiếp. Báo cáo năm nay giới thiệu hai nét mới trong phân tích PCI: một là, dữ liệu ban đầu về cơ sở hạ tầng, đánh giá tổng thể về chất lượng hệ thống cơ sở hạ tầng tại tỉnh; hai là, một số phân tích đánh giá chính sách sử dụng dữ liệu điều tra PCI. Ba sáng kiến chính sách được phân tích bao gồm mô hình “một cửa liên thông” trong gia nhập thị trường, việc xuất bản và công bố Công báo tại các tỉnh và tăng cường sử dụng tòa kinh tế để giải quyết các tranh chấp. Việc kết hợp phân tích yếu tố cơ sở hạ tầng với công tác điều hành kinh tế ở cấp tỉnh sẽ giúp đưa ra một bức tranh tổng thể hơn về môi trường đầu tư cấp tỉnh nói chung. Kết quả công bố, Đà Nẵng lần đầu tiên vượt Bình Dương trở thành địa phương đứng đầu trong bảng xếp hạng PCI. Bình Dương vốn là tỉnh đứng đầu xếp hạng PCI cùng với Đà Nẵng ở vị trí á quân liên tục trong ba năm qua. Các tỉnh hàng đầu xếp hạng PCI năm nay lần lượt là Đà Nẵng, Bình Dương, Vĩnh Long, Đồng Tháp, Long An, Bến Tre, Lào Cai, An Giang và Thừa Thiên Huế. Những năm qua, PCI đã được các tỉnh đón nhận và sử dụng rộng rãi, nhiều tỉnh đã sử dụng kết quả và các phân tích PCI một cách sáng tạo và thiết thực. PCI đã giúp chính quyền địa phương phân tích được điểm mạnh điểm yếu trong công tác điều hành của mình, tạo động lực thúc đẩy cải cách và là nguồn thông tin để tìm hiểu về các thực tiễn tốt từ địa phương khác. (Theo Báo Công Thương) | | | Ngày đưa tin: 13/12/2008, 9:28:32 |
|
|