Động đất tại Nhật: trên 10 ngàn người chết và mất tích, nổ nhà máy điện nguyên tử- Thi sĩ Tân Văn phát động chiến dịch cứu trợ
11.03.2011 14:50
Động đất mạnh 8,9 độ Richter xảy ra ở miền bắc Nhật Bản gây thiệt hại lớn và gây ra sóng thần quanh Thái Bình Dương.
Phòng chống sóng thầnTrận động đất lớn kéo theo sóng thần tàn phá Nhật Bản, và câu hỏi là người ta có thể làm gì để loại trừ nguy cơ sóng thần cho một nước? Vụ việc là minh họa đáng sợ cho sự yếu ớt của con người trước thiên nhiên, và trận sóng thần vừa ập vào bờ biển Nhật Bản cho thấy sự khó khăn trong chuẩn bị trước thảm họa chết người như vậy, kể cả với một quốc gia giàu có. TS Tiziana Rossetto là giảng viên về công trình chống động đất tại University College London, nói có rất nhiều vấn đề mà người lên kế hoạch hoạt động trong lúc thiên tai cần làm để giảm thiểu tối đa hư hại và mất mát sinh mạng. Các biện pháp phòng ngừa bao gồm thiết kế nhà chịu được sóng đập hay các hệ thống cảnh báo sớm, chương trình giáo dục và chiến lược di tản, TS Rossetto nói thêm. Nhưng bà cảnh báo: "Hệ thống cảnh báo sớm hữu hiệu tới đâu còn phụ thuộc vào chuyện sóng thần có xa hay không, vì nếu quá gần thì sẽ không hiệu quả cho lắm." Đối đầu với các lực thiên nhiên không thể dừng được như sóng thần - cơn sóng lớn do các chuyển động như động đất dưới đáy biển gây ra - thì cách tốt nhất là di dời dân chúng vào bờ và lên cao càng sớm càng tốt. Các hệ thống cảnh báo tinh vi trên thế giới có thể phát hiện sóng thần bằng đầu cảm ứng. Các quốc gia sau đó dùng tin tức trên truyền hình và truyền thanh, cũng như hệ thống loa để cảnh báo dân chúng. Tuy nhiên, TS Rossetto nói như trong trường hợp sóng thầnở Nhật Bản, khi động đất xảy ra rất gần bờ biển thì chính quyền chỉ có từ 5' đến 10' để cảnh báo dân chúng. Và kết quả là các nước như Nhật Bản phát triển mạnh các chiến dịch thông tin công cộng để bảo đảm số lượng công dân biết cách ứng xử nhiều nhất, thông qua các bài học ở trường, truyền hình, phát thanh và các tờ rơi. Tương tự vậy, Hawaii cũng có hệ thống tín hiệu trên đường chỉ dấu tuyến nhanh nhất để lên vùng đất cao an toàn hơn trong tình trạng khẩn cấp.  Phòng chống sóng thần là việc khó ngay cả với nước giàu như Nhật Bản Các khu vực như Hawaii có hệ thống cảnh báo sớm và kế hoạch cấp cứu từ lâu. Di tản một thành phố có thể không phải luôn có thể thực hiện trong thời gian ngắn, cho nên dân chúng có thể được hướng dẫn lên tầng cao của nhà hay bãi đỗ xe nhiều tầng. Ở Nhật, chính quyền thử nghiệm kết cấu nâng đứng, là các bệ dàn chứa người rồi nâng lên cao qua khỏi cơn sóng thần. Các tòa nhà nhạy cảm như nhà máy điện hạt nhân sẽ được xây dựng xa bờ biển nhất, và thiết kế để ngưng hoạt động, chuyển về "vị trí an toàn" ngay khi phát hiện động đất. Thêm vào đó, TS Rossettonói, đập chắn biển cũng được xây dựng quanh các khu vực chiến lược như là cảng, nhưng hiệu quả của các hệ thống này chưa hoàn toàn ổn định. Di tản cũng không phải là giải pháp dễ cho nhiều hòn đảo nằm thấp. Tại những nơi mà người ta đến để lánh nạn thì kết cấu xây dựng phải được bảo đảm để giảm thiểu tối đa thiệt hại. TS Gopal Madabhushi từ khoa công chánh Đại học Cambridge cũng là đồng tác giả một nghiên cứu thiết kế nhà chịu sóng thần sau thảm họa hồi năm 2004 tàn phá các vùng bờ biển Indonesia, Thái Lan, Sri Lanka và các nơi khác. Thủ nghiệm một thiết kế từ nhóm kiến trúc sư Đại học Harvard, các nhà nghiên cứu dùng bồn tạo sóng và phát hiện thấy cho phép nước đi qua tốt hơn là ngăn dòng nước. "Tay vì ngăn cản sóng, quý vị cho phép sóng đi qua kết cấu và tạo ra thiệt hại ít nhất. Các cửa lớn và cửa sổ là nơi để nước đi qua." Mục tiêu của thiết kế là bảo vệ tòa nhà và giúp dễ dàng sửa chữa sau đó, với giả thiết là người trong đó đã chạy hết lên cao. Cửa và cửa sổ bị hỏng dễ sửa. "Cửa bên trong nằm thẳng hàng hơn là đan xen. Nếu cửa nằm lẫn lộn thì sóng bị kẹt ở trong nhà."  Nhà sàn có thể là giải pháp phòng chống Nhà sàn là một giải pháp, nhưng không phải nơi nào cũng phù hợp vì các lý do thực tế. "Hawaii có các tòa nhà bê tông tăng cường xây dựng theo truyền thống, có thể rời mặt đất như một bãi đỗ, giống như là nhà đứng trên các chân," TS Madabhushi nói. Một vấn đề quan trọng trong các thiết kế nhà là bảo đảm các bức tường chịu lực không bị sóng đánh trực tiếp khiến toàn bộ kết cấu bị sụp. "Quí vị có thể xem sóng thần có thể đến từ đâu, và dễ dàng đặt các bức tường chịu lực vuông góc với hướng đó." Tuy nhiên TS Adrian Chandler từ trung tâm nghiên cứu nguy cơ của đại học UCL là chuyên gia thiết kế chống động đất, nói không phải tất cả các tòa nhà đều thiết kế tốt như vậy. "Với các căn hộ dân cư, thì tùy thuộc vào chủ nhà có muốn đầu tư vào các chuẩn bị đó hay không," ông nói. "Trong nhiều trường hợp chi phí sẽ quá cao." Thêm vào đó, TS Chandler nói cách duy nhất để loại trừ nguy cơ liên quan đến sóng thần là không sống gần bờ biển. Lời nhắc đó đã từng được thực hiện trước đây. Sau vụ sóng thần tàn phá thành phố Hilo của Hawaii vào năm 1946 và 1960, chính quyền di dời dân chúng vào sâu trong đất liền. Có tin nói bốn lò phản ứng hạt nhân trong vùng bị động đất đã được đóng cửa nhưng người ta cũng nhìn thấy lửa cháy tại nhà máy lọc dầu ở Chiba. Thị trường chứng khoán Nhật và châu Á đã sụt điểm vì thiên tai lớn chưa từng có từ nhiều năm. Đại địa chấn
Động đất khủng khiếp- 27/07/1976, Đường Sơn, TQ: 655.000 người chết, 7,5 độ Richter
- 26/12/2004, Sumatra, Indonesia: động đất 9,1 độ Richter và sóng thần làm 227.898 người chết ở toàn vùng Thái Bình Dương
- 12/01/2010, Haiti: 222.570 người chết killed, 7 độ Richter
- 12/052008, Tứ Xuyên, TQ: 87.587 người chết, 7,9 độ Richter
- 8/10/2005, Pakistan: 80.361 người chết, 7,6 độ Richter
- 31/05/1970, Chimbote, Peru: 70.000 người chết, 7,9 độ Richter
- 20/06/1990, Manjil, Iran: 40,000 người chết, 7,4 độ Richter
- 26/12/2003, Bam, Iran: 31.000 người chết, 6,6 độ Richter
- 26/01/2001, Gujarat, Ấn Độ: 20.023 người chết, 7,7 độ Richter
- 17/08/1999, Izmit, Thổ Nhĩ Kỳ: 17.118 người chết, 7,6 độ Richter
- 30/09/1993, Latur, Ấn Độ: 9.748 người chết, 6,2 độ Richter
- 16/011995, Kobe, Nhật: 5.530 người chết, 6,9 độ Richter
Truyền hình Nhật Bản chiếu cảnh xe cộ, tàu thuyền và các tòa nhà bị cuốn đi tại Sendai, hạt Fukushima sau trận động đất lớn xảy ra vào đầu giờ chiều nay giờ địa phương. Giới chức cho hay sóng cao tới 6m có thể tràn vào bờ. Động đất xảy ra cách thủ đô Tokyo 400 km ở độ sâu 20 dặm (32 km), khiến nhà cửa ở Tokyo bị rung chuyển trong vài phút. Sau cơn chấn động chính lúc 14:46 giờ địa phương (0546 GMT) là một số dư chấn khá mạnh. Các nhân chứng nói người dân đã đổ ra đường vì sợ. Nhật Bản ra khuyến cáo cấp cao nhất về sóng thần, với ước tính vùng duyên hải gần hạt Miyagi có thể bị ảnh hưởng. Đánh giá mới nhất là trận động đất có thể có độ mạnh 8,9 độ Richter. Các chuyên gia địa chấn nói đây là một trong các trận động đất lớn nhất từng xảy ra tại Nhật Bản trong những năm gần đây. Nay cảnh báo sóng thần đã được đưa ra ở cả Philippines, Indonesia và bờ biển Thái Bình Dương của Nga. Các quan chức cho hay sóng thần đã tràn vào hai hạt Miyagi và Fukushima. Truyền hình NHK cho thấy hình ảnh các đợt sóng lớn kéo theo mọi thứ và gây ra cháy nổ. Sân bay Narita vừa bị đóng cửa và có tin đã có thương vong tại Tokyo. Ít nhất 20 người bị thương sau khi trần một phòng họp rơi xuống đầu những người đang tham dự một lễ tốt nghiệp. Dịch vụ tàu cao tốc tới miền bắc Nhật Bản đã tạm ngừng, giao thông cao tốc trong thành phố Tokyo cũng gián đoạn và một số nhà máy điện nguyên tử tự động ngừng hoạt động. Tuy nhiên Thủ tướng Naoto Kan nói cho tới lúc này chưa có rò rỉ phóng xạ. Trong một phát biểu trên truyền hình, ông Kan bày tỏ thông cảm với các nạn nhân của trận động đất và cho hay một trung tâm điều phối phản ứng thiên tai đã được thành lập. Thị trường Bấm chứng khoán Nhật sụt điểm vì thiên tai hôm nay. Hiện các nước quanh Thái Bình Dương, từ Đài Loan, Indonesia, Hoa Kỳ, Equador và Mexico đang chuẩn bị chờ sóng thần tsunami tấn công. Ý kiến bạn đọc người Việt: Tôi đang đi thì cảm thấy chân mình đi lao đao và đầu thì bị choáng váng.
Thắng, Yamato, Kanagawa Độc giả Tuấn Huy chia sẻ: "Tôi ở Yokohama, lúc trưa đang làm thì thấy động đất dữ quá, mọi người đều chạy ra ngoài". "Tôi đã sống ở Nhật gần 8 năm, lần đầu tiên thấy một trận đất lớn đến như vậy. Lo lắng cho vợ con ở nhà, nhà mình có bị sập hay không, trên đường đi về nhà thấy bị cúp điện trên một diện rộng, đèn tín hiệu thì chỗ có chỗ không, cảnh sát phải ra đường điều khiển giao thông, xe cộ thì cũng di chuyển một cách có trật tự, tuy có xảy ra kẹt xe." "Bây giờ về tới nhà thấy mọi chuyện đều ổn, thở phào nhẹ nhõm." Hansy từ Đồng Nai viết: "Thật là kinh hoàng! Cầu mong người dân Nhật Bản thiệt hại ít nhất. Xin cho biết Hệ thống Cảnh báo Sóng thần của Nhật Bản, nếu được. Xin cám ơn." Nguyễn Kim Trọng từ Tokyo viết: "Hiện tại là 20h38" giờ tokyo và vẫn đang có những dư chấn của trận động đất". Độc giả Thắng viết:"Tôi sống tại thành phố Yamato thuộc tỉnh Kanagawa từ hơn 20 năm nay. Đây là lần đầu tiên tôi trải qua trận động đất mạnh và kéo dài như vầy. Lúc đó tôi đang đi bộ thể thao (walking ) ở ngoài đường. Tôi đang đi thì cảm thấy chân mình đi lao đao và đầu thì bị choáng váng. Lúc đầu tôi cứ tưởng mình sắp bị tai biến mạch máu não. Cùng lúc đó thì những người xung quanh tôi lao xao lên nên tôi mới nhận ra mặt đất đang rung chuyển. May thay thành phố của tôi không bị hư hại gì hết." Độc giả Đào Toản gửi email cho BBC viết: "Tôi ở Ishikawa, hạt thuộc Biển Nhật Bản, cách xa Sendai. Dù xa nhưng cũng cảm nhận được, trận động đất quả thực lớn." "Hy vọng thiệt hại sẽ nhỏ, vì cơ sở hạ tầng của Nhật Bản vô cùng tốt. Tất cả chúng ta cũng cùng cầu mong như vậy." Độc giả Công từ TPHCM thì viết: "Chia buồn sâu sắc với người Nhật năm vừa qua phải thu hồi hàng ngàn xe hơi, kinh tế khó khăn lại gặp phải thiên tai. Mong nước Nhật mau khôi phục tất cả để cùng với châu Á và thế giới chống lại âm mưu bành trướng của Trung Quốc."
Cả thành phố chìm trong biển lửa sau động đất
(Dân trí) - Thành phố Kesennuma ở phía bắc Nhật Bản đã chìm trong biển lửa sau trận động đất mạnh nhất từng được ghi nhận trong lịch sử đất nước mặt trời mọc. 
Hỏa hoạn tại thành phố Kesennuma tối ngày 11/3 giờ địa phương.
Kesennuma, thuộc tỉnh Miyagi, cách thủ đô Tokyo khoảng 500km về phía đông bắc, nằm gần tâm chấn của động đất. Hình ảnh quay được từ trên cao vào tối ngày 11/3 cho thấy các khu vực rộng lớn của thành phố, nơi sinh sống của 74.000 người, đang bốc cháy. Trận động đất, xảy ra lúc 2h47 giờ địa phương, đã làm hư hỏng các tuyến đường quốc lộ, san phẳng nhiều nhà cửa và gây ra các vụ hỏa hoạn trên khắp bờ biển Thái Bình Dương của Nhật Bản. Cơ quan khí tượng Nhật Bản cho hay đây là trận động đất mạnh nhất kể từ khi các số liệu được ghi ghép cách đây 140 năm. Nó đã vượt qua trận động đất Great Kanto mạnh 7,9 độ ricther gày 1/9/1923, làm hơn 140.000 người thiệt mạng ở khu vực Tokyo. Ngày hoang tàn tại đất nước Mặt trời mọc 12/03/2011 11:22 * Chưa có thông tin về người Việt gặp nạn (TNO) Sáng nay 12.3, nước Nhật thức dậy với cảnh tượng hoang tàn sau cơn động đất gây sóng thần kinh hoàng chiều qua. Những đống đổ nát, những nhóm người kêu gọi thức ăn và sự giúp đỡ, sau cơn ngủ vùi tại các ga tàu điện, nhiều người đang tìm cách về nhà, giao thông tê liệt… >> Động đất, sóng thần kinh hoàng tại Nhật Bản
>> Tàu chở 100 người bị sóng thần cuốn trôi
>> Những trận động đất kinh hoàng nhất tại Nhật
>> Nhật - nước đối phó động đất số 1 thế giới
>> Liên hệ giữa "siêu trăng" và sóng thần?
>> Mạng điện thoại tại Nhật tê liệt
Đó là những gì người dân Nhật phải đối mặt trong ngày hôm nay. 
Một người đàn ông nhìn ra bờ biển bị càn quét bởi động đất, sóng thần |
Ở những khu dân cư bị ảnh hưởng nặng nề bởi trận động đất và sóng thần kinh hoàng là cảnh tượng tan hoang. Người dân đào bới trong những đống đổ nát, gạch vụn để có thể nghe tiếng kêu cứu của những người mắc kẹt, Hãng thông tấn Kyodo tường thuật. | Chị Lâm Thị Thanh Phương, Bí thư thứ hai Đại sứ quán VN tại Tokyo nhắn: Sứ quán an toàn. Hiện chưa có thông báo về người Việt ở các tinh. Tại Tokyo có 3 người chết và không có người Việt. (Nhật Vân) | |
Trong khi đó, truyền hình Nhật phát đi những đoạn phim cho thấy cảnh những nhóm người tập trung trước các bệnh viện với khẩu hiệu yêu cầu “Thức ăn” và “Giúp đỡ”. Tại Tokyo, dọc các hành lang của ga tàu điện ngầm, nhiều người tìm kiếm cho mình một giấc ngủ vùi. Họ là các nhân viên văn phòng, những người bị mắc kẹt lại thành phố sau trận động đất. "Như một người vô gia cư, một người đàn ông nằm co người ngủ gọn trên một tờ báo và dùng chiếc cặp của mình để làm gối", Kyodo mô tả về những gì người dân đang trải qua. Theo hãng tin này, ít nhất có khoảng 116.000 người ở Tokyo không thể về nhà vào tối hôm qua vì hệ thống giao thông bị cắt đứt. Đến sáng nay, mọi người tìm cách về nhà mặc dù giao thông tại Tokyo và các khu vực bị ảnh hưởng động đất vẫn chưa thông suốt. 
Cảnh tượng hoang tàn tại Nhật sau thảm họa |
Nhiều khu vực đang đối mặt với lụt lội...
|
Và hỏa hoạn |
Những con thuyền bị đập nát dạt vào cảng Miyagi sau cơn sóng thần |
Người dân ở Miyagi di chuyển trên những chiếc "ca-nô" tự chế trong khi nước ngập khắp nơi |
Người dân lánh nạn trên các mái nhà chờ được giải cứu
|
Ra khỏi những đống đổ nát |
Các hoạt động tìm kiếm cứu nạn đang tất bật diễn ra
|
Theo tin mới cập nhật từ AFP sáng nay, ước tính hơn 1.000 người có thể đã thiệt mạng trong trận động đất. Chính phủ Nhật cảnh báo nguy cơ rò rỉ phóng xạ từ các lò phản ứng hạt nhân. Với thảm họa thiên nhiên trên, gần 50 quốc gia, vùng lãnh thổ trên thế giới đã có lời đề nghị sẵn sàng giúp đỡ Nhật trong việc tìm kiếm, cứu nạn.
Video hỏa hoạn tại Kesennuma:
 Người ta thấy khói bốc lên từ nhà máy điện hạt nhân Fukushima 1. Một vụ nổ lớn đã xảy ra một nhà máy điện hạt nhân Nhật Bản sau trận động đất khủng khiếp hôm thứ Sáu. Người ta nhìn thấy một cột khói lớn bốc lên từ nhà máy ở Fukushima và có một số công nhân đã bị thương. Các quan chức Nhật Bản lo sợ xảy ra tình trạng tan chảy đã xảy ra tại một trong các lò phản ứng của nhà máy sau khi vật liệu phóng xạ được phát hiện bên ngoài. Chiến dịch cứu trợ lớn đang được tiến hành sau trận động đất 8,9 độ richter và sóng thần, làm hơn 600 người thiệt mạng. Hàng trăm người vẫn đang mất tích và người ta sợ rằng khoảng 1.300 người có thể đã chết. Trận động đất ngoài khơi gây ra cơn sóng thần, tàn phá vùng bờ biển đông bắc Nhật Bản, tràn sâu vào nội địa và phá hủy một số thị trấn, làng mạc. Thủ tướng Nhật Bản Naoto Kan tuyên bố tình trạng khẩn cấp tại các nhà máy điện hạt nhân Fukushima 1 và 2 trong lúc các kỹ sư cố gắng xác định xem liệu có phải một lò phản ứng tại một trong những nhà máy này đã bị nóng chảy ra hay không. Hệ thống làm mát không hoạt động Các hình ảnh phát trên truyền hình cho thấy đã có một vụ nổ lớn tại một trong những tòa nhà của nhà máy Fukushima 1, nằm cách Tokyo khoảng 250 km (160 dặm) về phía đông bắc.  Một số thị trấn, làng mạc đã trở thành tan hoang sau thảm họa. Một đám khói bụi khổng lồ và các mảnh vỡ lớn nhỏ đã văng ra từ tòa nhà. Truyền hình NHK của Nhật Bản chiếu cảnh nhà máy trước và sau khi xảy ra vụ nổ. Các hình ảnh cho thấy cấu trúc bên ngoài của một trong bốn tòa nhà của nhà máy đã bị sập sau vụ nổ. Công ty điện lực Tokyo Electric Power Co, hãng điều hành nhà máy này, cho biết có bốn nhân viên bị thương. Hiện chưa rõ vụ nổ xảy ra ở khu vực nào của nhà máy cũng như nguyên nhân gây nổ. Chủ nhiệm Văn phòng Nội các Yukio Edano nói các chuyên gia đang cố gắng xác định mức độ phóng xạ tại đây. Cơ quan quản lý hạt nhân Nhật Bản cho biết vào hôm thứ Bảy rằng chất phóng xạ caesium và iodine đã được phát hiện ở gần lò phản ứng số một của nhà máy Fukushima 1. Cơ quan này nói điều này cho thấy có thể các thùng chứa nhiên liệu uranium bên trong lò phản ứng này có thể đã bắt đầu tan chảy. Không khí và hơi nước có chứa một mức độ phóng xạ nhất định đã được xả ra từ một số các lò phản ứng ở cả hai nhà máy, trong nỗ lực làm giảm áp suất dồn lại bên trong các lò này. Ông thủ tướng Naoto Kan cho biết lượng phóng xạ được xả ra "rất ít".  Bản đồ năng lượng do Cơ quan nghiên cứu đại dương và khí quyển cung cấp cho thấy trận động đất 8,9 độ richter ở ngoài khơi Nhật bản đã gây ảnh hưởng tới một vùng rộng lớn. Hàng ngàn người đã được lệnh sơ tán khỏi khu vực trong vòng bán kính 10km tính từ nhà máy. Phóng viên BBC Nick Ravenscroft cho biết cảnh sát ngăn đường khi anh còn cách nhà máy Fukushima 1 chừng 60km. Các lò phản ứng hạt nhân tại bốn nhà máy điện trong vùng bị động đất đã tự động ngưng làm việc hôm thứ Sáu. Tại một số lò phản ứng thuộc hai nhà máy Fukushima, các hệ thống làm mát, lẽ ra vẫn phải hoạt động nhờ nguồn điện khẩn cấp, đã không làm việc. Nếu không được làm mát, nhiệt độ trong lõi của lò phản ứng sẽ bị tăng lên, có nguy cơ bị tan chảy qua vỏ chứa để tràn sang ra hệ thống bảo vệ bên ngoài. Áp suất cũng tăng bên trong vỏ chứa lò phản ứng. Các nhà phân tích nói rằng việc bị tan chảy không nhất thiết dẫn đến thảm họa lớn, bởi các lò phản ứng nước nhẹ sẽ không phát nổ ngay cả khi quá nóng. Nhưng Walt Patterson từ Viện nghiên cứu Chatham House đặt tại London nói "đây là điểm khởi đầuu cho một vụ tương tự như vụ nổ Chernobyl". Ông nói rằng hiện còn quá sớm để có thể nói hậu quả của vụ nổ có tới mức cực kỳ nghiêm trọng như vụ nhiễm phóng xạ từng xảy ra ở Chernobyl hay không. Ông nói với BBC rằng vụ nổ này hầu như chắc chắn là do nhiên liệu bị tan chảy rồi tiếp xúc với nước mà gây ra. Vụ động đất 8,9 độ richter xảy ra vào buổi chiều giờ địa phương hôm thứ Sáu ngoài khơi bờ biển của đảo Honshu, ở độ sâu khoảng 24km và cách Tokyo chừng 400km về phía đông bắc. Các khoa học gia nói rằng vụ này mạnh gần gấp 8.000 lần so với trận động đất hồi tháng trước ở New Zealand, là trận đã tàn phá thành phố Christchurch. Một số nhóm nghiên cứu và các đội cứu hộ từ khắp nơi trên thế giới, vốn đã tới giúp trong thảm họa Christchurch, nay đang trên đường tới Nhật Bản.
Sóng thần lớn ập qua khu vực Iwanuma ở quận Miyagi, miền bắc Nhật.
Theo Cơ quan cảnh sát quốc gia và Bộ Quốc phòng Nhật, cho đến ngày hôm nay, thứ bảy, 202 người được xác nhận đã thiệt mạng ở 9 quận (tương đương tỉnh ở VN), trong đó bao gồm cả Tokyo và số người chết chắc chắn sẽ tăng lên trên 1.000 khi nhiều vùng hứng chịu thiệt hại nặng nề. Vào 6h45 sáng nay, 673 người bị mất tích sau trận động đất 8,9 richter, lớn nhất trong lịch sử được ghi nhận ở Nhật. Tại quận Iwate, thành phố ven biển Rikuzentakata đã gần như bị phá hủy hoàn toàn bởi sóng thần, gần như toàn bộ thành phố bị chìm nghỉm trong nước, Cơ quan quản lý Thảm họa và Cứu hỏa cùng cảnh sát địa phương cho hay.
Khoảng 200-300 thi thể được tìm thấy ở Wakabayashi, thành phố Sendai, quận Miyagi, cảnh sát quận cho hay. Giới chức trách cho hay khu vực hướng ra Thái Bình Dương này có 1.200 họ dân bị ảnh hưởng bởi sóng thần. Khoảng 1.800 ngôi nhà ở quận Fukushima bị phá hủy, theo NPD. Khi đội cứu hộ chưa thể tiếp cận những vùng bị sóng thần bị ảnh hưởng bởi sóng thần, thì bức tranh tàn phá trên khắp miền bắc Nhật vẫn còn chưa rõ. Quân đội Nhật Bản đã huy động hàng nghìn binh sĩ, hàng trăm máy bay và hàng chục tàu chiến tham gia hoạt động khắc phục hậu quả. Chính phủ đã cảnh báo về khả năng rò rỉ phóng xạ tại một nhà máy hạt nhân đã được đóng cửa sau trận động đất ngày hôm qua. Tại trung tâm Tokyo, nhiều người có thể đã ngủ cả đêm ở văn phòng, nhưng có thể hàng triệu người chọn cách đi bộ về nhà vì dịch vụ tàu điện ngầm bị tạm dừng hoạt động. Ngủ qua đêm trên sàn nhà tại văn phòng chính phủ ở Tokyo. Sau trận động đất kinh hoàng, sáng nay, người dân giờ đã bình tĩnh trở lại. Hoạt động sơ tán được tiến hành ở phía bắc nước này, dọc bờ biển Thái Bình Dương. Trận động đất hôm qua được giới chuyên môn đánh giá là mạnh hơn 8.000 lần trận động đất đã tàn phá Christchurch, New Zealand, tháng trước. Cơn địa chấn có cường độ 8.9 xảy ra ở một nơi cách bờ biển 125 km, khiến lệnh cảnh báo sóng thần được ban bố trên khắp vùng Thái Bình Dương, kể cả những khu vực rất xa như Nam Mỹ và toàn bộ duyên hải miền tây Mỹ. Hàng ngàn người bỏ chạy khỏi các làng ven biển ở Châu Á. Nguy cơ rò rỉ hạt nhân Người dân thành phố Sendai, thành phố hứng chịu sóng thần cao tới 10m, sống trong cảnh mất điện ở một trung tâm sơ tán. Các giới chức Nhật Bản nói rằng áp suất trong một lò phản ứng hạt nhân tại miền Đông Nhật Bản đang gia tăng sau khi nhà máy này mất điện vì trận động đất. Nhà chức trách cho biết có thể sẽ phải mở van cho một số hơi phóng xạ thoát ra để giảm bớt áp suất trong lò phản ứng ở nhà máy điện hạt nhân Fukushima.
Trước đó, chính quyền đã tuyên bố tình trạng khẩn trương tại nhà máy điện này, và ra lệnh cho khoảng 3.000 cư dân sống gần nhà máy sơ tán khỏi khu vực.
Áp suất trong lò phản ứng này đã tăng cao tới một lần rưỡi mức hoạt động bình thường sau khi mất điện khiến hệ thống làm nguội đã ngưng hoạt động. Hệ thống làm nguội này giữ cho các thanh nhiên liệu hạt nhân khỏi bị quá nóng. Các giới chức nói công nhân nhà máy đã sử dụng hệ thống dự phòng để làm nguội lò phản ứng này.
Trong trường hợp tệ hại nhất, các thanh nhiên liệu cuối cùng có thể sẽ được nấu sôi bằng số nước có sẵn, rồi chảy ra và thải các chất liệu phóng xạ độc hại vào môi trường. Chính phủ Nhật đã báo cho cơ quan nguyên tử IAEA ở Geneva biết tình hình ở nhà máy Fukushima Daiichi phía bắcTokyo hiện đang bị đóng lại. Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế cho biết Nhật Bản đã đóng cửa 4 nhà máy điện hạt nhân gần khu vực động đất.
Trước đó, một đám cháy cũng đã xảy ra tại tòa nhà tuốc bin của nhà máy điện hạt nhân onagawa ở Miyagi.
Thiệt hại kinh tế Thiệt hại về người và của là vô cùng khủng khiếp. Thiệt hại về vật chất của trận động đất tại Nhật Bản chỉ được biết một thời gian sau. Tuy nhiên, đối với quy mô của tai họa này, mức độ thiệt hại được dự báo là sẽ rất lớn. Theo ước tính ban đầu, thiệt hại sau vụ động đất này mà các công ty bảo hiểm toàn cầu phải gánh có thể lên tới 50 tỷ USD. Trận động đất 8,9 độ Richter xảy ra chỉ vài phút trước giờ đóng cửa của thị trường chứng khoán Tokyo. Chỉ số Nikkei giảm 1,7% nhưng giá chứng khoán Nikkei tương lai ở Singapore giảm 3% sau giờ đóng cửa khi mức tàn phá của động đất và sóng thần rõ hơn. Giá chứng khoán của các hãng bảo hiểm trên thế giới đều giảm vì khả năng họ sẽ phải trả những khoản tiền lớn trong vụ này. Tại Frankfurt, chứng khoán của Munich Re giảm 4,8% vào lúc mở cửa trong khi Allianz giảm 1,6%. Đồng USD cũng lên giá 0,5% so với đồng yên nhưng sau đó lại giảm xuống mức cũ. Phân tích gia David Cohen từ Singapore nói đồng yen là "bến trú ẩn an toàn" cho các nhà đầu tư khi có thảm họa tại các vùng khác trên thế giới nhưng nay họ có thể chuyển từ đồng yen sang USD. Chuyên gia trưởng phụ trách chiến lược cho Ngân hàng Tư nhân HSBC tại Singapore, Arjuna Mahendaran nói đồng yen sẽ không bị ảnh hưởng về dài hạn. Nhưng trận động đất sẽ có thể ảnh hưởng tới nền kinh tế đang suy yếu, có thể làm GDP giảm bớt 1%. Người ta cũng lo ngại về chuyện sản xuất sẽ bị ảnh hưởng. Hãng điện tử Sony có sáu nhà máy tại miền đông bắc, nơi bị ảnh hưởng nặng nhất và phát ngôn viên của công ty nói toàn bộ sáu nhà máy này hiện đang ngừng hoạt động. Ở những nơi khác, một nhà máy lọc dầu gần Tokyo bốc cháy. Hỏa hoạn cũng xảy ra tại thành phố Sendai ở miền bắc Nhật Bản trong khi cảng biển của thành phố này bị sóng thần tấn công. Riêng chi phí dọn dẹp sau động đất và sóng thần cũng được ước tính sẽ lên tới hàng tỷ yên. Mặc dù vậy hãng tín dụng Moody's tỏ vẻ lạc quan: "Đối với một nền kinh tế lớn như Nhật Bản, ảnh hưởng của thiên tai về mặt kinh tế sẽ được chính phủ và bảo hiểm tư nhân gánh vác mà không ảnh hưởng tới tình hình tài chính và mức độ khả tín quốc gia”. Các nước sẵn sàng hỗ trợ Nhật Bản đã đề nghị một lực lượng cứu hộ và tìm kiếm giới hạn của nước ngoài đến nước này hỗ trợ hoạt động khắc phục hậu quả động đất - LHQ hôm qua cho biết. LHQ tuyên bố sẵn sàng gửi một toán chuyên viên đến Nhật Bản để giúp nỗ lực tìm cứu sau cơn sóng thần dữ dội. Bà Elizabeth Byrs, phát ngôn viên của LHQ nói 35 toán tìm cứu của tổ chức này được đặt trong tình trạng báo động và sẵn sàng trợ giúp. Trong khi đó, Hội Chữ thập đỏ Quốc tế nói việc sơ tán đã thực hiện thành công tại những quốc gia bị xem như là đặc biệt dễ bị tác động của sóng thần; gồm có Philippines, các đảo quốc trên Thái Bình Dương và Papua New Guinea. Tại cuộc họp báo ở Nhà trắng hôm qua, Tổng thống Obama cho biết ông đã nói với Thủ tướng Nhật Bản Naoto Kan Mỹ sẽ giúp đỡ Nhật Bản bằng mọi cách. Tổng thống Mỹ cho biết một tàu sân bay Mỹ đã có mặt ở Nhật Bản và một tàu nữa đang trên đường đến. Quân đội Mỹ ở Nhật đã mở Căn cứ không quân Yokota để tiếp đón một số chuyến bay phải chuyển hướng từ các sân bay Nhật Bản. Hôm qua, Ngoại Trưởng H.Clinton của Mỹ cho hay là Mỹ đang cho chở chất làm lạnh đến một nhà máy nguyên tử của Nhật bị tàn phá sau trận động đất. Bà Clinton nói: “Chúng tôi vừa ra lệnh Không quân Mỹ ở Nhật chở một số chất làm lạnh quan trọng đến nhà máy này. Quý vị cũng biết Nhật Bản phải dựa vào các nhà máy nguyên tử rất nhiều, tiêu chuẩn an toàn của họ cao nhưng hiện nay có 1 nhà máy đang gặp khó khăn vì động đất và không có đủ chất làm lạnh”. Sóng thần cũng đập vào hai tiểu bang Hawaii và Alaska của Mỹ. Các tiểu bang vùng biển miền Tây như California và Oregon thiệt hại ít hơn.
Tổng thống Nga Dmitry Medvedev đã chỉ thị giúp đỡ Nhật Bản bị ảnh hưởng bởi trận động đất. Bộ trưởng Bộ các tình huống khẩn cấp trưởng Nga Sergei Shoigu được lệnh đưa ra các đề xuất hỗ trợ cụ thể càng sớm càng tốt.
Phòng chống sóng thầnTrận động đất lớn kéo theo sóng thần tàn phá Nhật Bản, và câu hỏi là người ta có thể làm gì để loại trừ nguy cơ sóng thần cho một nước? Vụ việc là minh họa đáng sợ cho sự yếu ớt của con người trước thiên nhiên, và trận sóng thần vừa ập vào bờ biển Nhật Bản cho thấy sự khó khăn trong chuẩn bị trước thảm họa chết người như vậy, kể cả với một quốc gia giàu có. TS Tiziana Rossetto là giảng viên về công trình chống động đất tại University College London, nói có rất nhiều vấn đề mà người lên kế hoạch hoạt động trong lúc thiên tai cần làm để giảm thiểu tối đa hư hại và mất mát sinh mạng. Các biện pháp phòng ngừa bao gồm thiết kế nhà chịu được sóng đập hay các hệ thống cảnh báo sớm, chương trình giáo dục và chiến lược di tản, TS Rossetto nói thêm. Nhưng bà cảnh báo: "Hệ thống cảnh báo sớm hữu hiệu tới đâu còn phụ thuộc vào chuyện sóng thần có xa hay không, vì nếu quá gần thì sẽ không hiệu quả cho lắm." Đối đầu với các lực thiên nhiên không thể dừng được như sóng thần - cơn sóng lớn do các chuyển động như động đất dưới đáy biển gây ra - thì cách tốt nhất là di dời dân chúng vào bờ và lên cao càng sớm càng tốt. Các hệ thống cảnh báo tinh vi trên thế giới có thể phát hiện sóng thần bằng đầu cảm ứng. Các quốc gia sau đó dùng tin tức trên truyền hình và truyền thanh, cũng như hệ thống loa để cảnh báo dân chúng. Tuy nhiên, TS Rossetto nói như trong trường hợp sóng thầnở Nhật Bản, khi động đất xảy ra rất gần bờ biển thì chính quyền chỉ có từ 5' đến 10' để cảnh báo dân chúng. Và kết quả là các nước như Nhật Bản phát triển mạnh các chiến dịch thông tin công cộng để bảo đảm số lượng công dân biết cách ứng xử nhiều nhất, thông qua các bài học ở trường, truyền hình, phát thanh và các tờ rơi. Tương tự vậy, Hawaii cũng có hệ thống tín hiệu trên đường chỉ dấu tuyến nhanh nhất để lên vùng đất cao an toàn hơn trong tình trạng khẩn cấp. Phòng chống sóng thần là việc khó ngay cả với nước giàu như Nhật Bản Các khu vực như Hawaii có hệ thống cảnh báo sớm và kế hoạch cấp cứu từ lâu. Di tản một thành phố có thể không phải luôn có thể thực hiện trong thời gian ngắn, cho nên dân chúng có thể được hướng dẫn lên tầng cao của nhà hay bãi đỗ xe nhiều tầng. Ở Nhật, chính quyền thử nghiệm kết cấu nâng đứng, là các bệ dàn chứa người rồi nâng lên cao qua khỏi cơn sóng thần. Các tòa nhà nhạy cảm như nhà máy điện hạt nhân sẽ được xây dựng xa bờ biển nhất, và thiết kế để ngưng hoạt động, chuyển về "vị trí an toàn" ngay khi phát hiện động đất. Thêm vào đó, TS Rossettonói, đập chắn biển cũng được xây dựng quanh các khu vực chiến lược như là cảng, nhưng hiệu quả của các hệ thống này chưa hoàn toàn ổn định. Di tản cũng không phải là giải pháp dễ cho nhiều hòn đảo nằm thấp. Tại những nơi mà người ta đến để lánh nạn thì kết cấu xây dựng phải được bảo đảm để giảm thiểu tối đa thiệt hại. TS Gopal Madabhushi từ khoa công chánh Đại học Cambridge cũng là đồng tác giả một nghiên cứu thiết kế nhà chịu sóng thần sau thảm họa hồi năm 2004 tàn phá các vùng bờ biển Indonesia, Thái Lan, Sri Lanka và các nơi khác. Thủ nghiệm một thiết kế từ nhóm kiến trúc sư Đại học Harvard, các nhà nghiên cứu dùng bồn tạo sóng và phát hiện thấy cho phép nước đi qua tốt hơn là ngăn dòng nước. "Tay vì ngăn cản sóng, quý vị cho phép sóng đi qua kết cấu và tạo ra thiệt hại ít nhất. Các cửa lớn và cửa sổ là nơi để nước đi qua." Mục tiêu của thiết kế là bảo vệ tòa nhà và giúp dễ dàng sửa chữa sau đó, với giả thiết là người trong đó đã chạy hết lên cao. Cửa và cửa sổ bị hỏng dễ sửa. "Cửa bên trong nằm thẳng hàng hơn là đan xen. Nếu cửa nằm lẫn lộn thì sóng bị kẹt ở trong nhà." Nhà sàn có thể là giải pháp phòng chống Nhà sàn là một giải pháp, nhưng không phải nơi nào cũng phù hợp vì các lý do thực tế. "Hawaii có các tòa nhà bê tông tăng cường xây dựng theo truyền thống, có thể rời mặt đất như một bãi đỗ, giống như là nhà đứng trên các chân," TS Madabhushi nói. Một vấn đề quan trọng trong các thiết kế nhà là bảo đảm các bức tường chịu lực không bị sóng đánh trực tiếp khiến toàn bộ kết cấu bị sụp. "Quí vị có thể xem sóng thần có thể đến từ đâu, và dễ dàng đặt các bức tường chịu lực vuông góc với hướng đó." Tuy nhiên TS Adrian Chandler từ trung tâm nghiên cứu nguy cơ của đại học UCL là chuyên gia thiết kế chống động đất, nói không phải tất cả các tòa nhà đều thiết kế tốt như vậy. "Với các căn hộ dân cư, thì tùy thuộc vào chủ nhà có muốn đầu tư vào các chuẩn bị đó hay không," ông nói. "Trong nhiều trường hợp chi phí sẽ quá cao." Thêm vào đó, TS Chandler nói cách duy nhất để loại trừ nguy cơ liên quan đến sóng thần là không sống gần bờ biển. Lời nhắc đó đã từng được thực hiện trước đây. Sau vụ sóng thần tàn phá thành phố Hilo của Hawaii vào năm 1946 và 1960, chính quyền di dời dân chúng vào sâu trong đất liền.
Các toán cứu hộ nước ngoài đang trên đường đến Nhật Bản để giúp đỡ sau trạn động đất và sóng thần kinh hoàng hôm thứ Sáu.
Văn phòng Điều hợp Công tác Cứu trợ Liên hiệp quốc ở Geneve cho biết Nhật Bản đã đồng ý tiếp nhận các toán chuyên viên của Australia, New Zealand, Nam Triều Tiên và Hoa Kỳ. Văn phòng này nói rằng ít nhất 45 quốc gia sẵn sàng cung cấp vật phẩm cứu trợ và chuyên viên nếu được Nhật Bản yêu cầu. Cơ quan Liên hiệp quốc này cho biết họ đang tiếp xúc với Nhật Bản để xem họ có thể làm gì để giúp đỡ trong công tác cứu trợ.
Tổng thư ký Liên hiệp quốc Ban Ki Moon nói rằng thế giới kinh ngạc và đau buồn trước sự tàn phá ở Nhật. Hôm qua, ông Ban nói rằng Liên hiệp quốc sẽ làm tất cả những gì có thể làm để giúp đỡ Nhật Bản.
Tổng thống Hoa Kỳ Barack Obama cho hay ông đã nói chuyện với Thủ tướng Nhật Bản Naoto Kan và đề nghị giúp đỡ. Ông nói thêm rằng một hàng không mẫu hạm của Mỹ đã có mặt ở Nhật và một chiếc khác đang trên đường tới Nhật.
Bộ Ngoại giao Anh hôm nay nói rằng Nhật Bản đã yêu cầu Anh quốc giúp đỡ sau động đất, nhưng không cho biết chi tiết cụ thể.
TÂM THƯ KÊU GỌI CỨU TRỢ NẠN NHÂN ĐỘNG ĐẤT SÓNG THẦN NHẬT BẢN
Kính gửi toàn thể các đoàn thể, tôn giáo và đồng bào Ngày 11 tháng 3 năm 2011 một trận động đất kinh hoàng xảy ra tại miền Đông Bắc Nhật Bản tàn phá nhà cửa và đường sá, tiếp sau đó là sóng thần tràn vào cuốn trôi cả vạn người dân Nhật, nhà cửa, xe cộ ra biển.Trong những ngày qua các nhà máy phát điện nguyên tử phát nổ, đe dọa hiểm họa phóng xạ không lường được. Trong hoàn cảnh khốn đống của hàng trăn ngàn người phải di tản, nhiều người không có cơm ăn, nước uống và tiện nghi tối thiểu để sinh tồn, chưa kể nỗi đau bị mất thân nhân hoặc đang bị thương tích, tôi xin kêu gọi các đoàn thể, tôn giáo và đồng bào tích cực tổ chức công tác lạc quyên để giúp các nạn nhân thiên tai Nhật Bản. Lá lành đùm lá rách là phương châm của người Việt chúng ta, xin vì lòng nhân đạo hãy ra tay cứu giúp người hoạn nạn đừng nên chậm trễ. Trân trọng Thi sĩ Tân Văn |
|
Các chuyên mục 
