Cách đây ba tuần, một cuộc triển lãm khai mạc Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam. Dọc theo một bên tường của một căn phòng dài là vật kỷ niệm 25 năm cuộc chiến chống Mỹ và Pháp của Việt Nam. Các bức thư xin đầu hàng, lời trích của chủ tịch Hồ Chí Minh, lựu đạn và súng AK-47 chạy dài theo bức tường. Phần này hoàn toàn không có gì mới lạ.
Thế nhưng ở phía tường bên kia, Viện Bảo tàng Lịch sử đã thực sự làm nên lịch sử. Trên tường, người ta đã treo dao găm, tranh vẽ và những câu trích dẫn liên quan đến cuộc đấu tranh của Việt Nam với một đối thủ khác : đế quốc Trung Hoa. Các trận đánh vào những năm 1077, 1258, và thế kỷ 14 và 18 đã được minh họa một cách chi li.
Đưa Trung Quốc lên ngang hàng với "Kẻ xâm lược phương Tây" đánh dấu một bước đột phá tâm lý đối với quân đội Việt Nam, đồng thời là một thông tin đáng phiền cho Bắc Kinh.
Trong nhiều năm trời, Trung Quốc đã cố gắng để gầy dựng một mối quan hệ đặc biệt với chính quyền Cộng sản Việt Nam. Tuy nhiên sự vươn lên của Trung Quốc - và thái độ ngày càng hung hăng đối với Việt Nam - đã gióng lên tiếng chuông báo động nơi giới lãnh đạo của đất nước 90 triệu dân này, thúc đẩy họ nhìn người láng giền của họ một cách khác đi. Bắc Kinh nguy cơ bị mất đi tư thế một đối tác cộng sản anh em đối với Việt Nam, để bị đẩy trở lại vị trí lâu năm trước đây của họ. Đó là đế chế phương Bắc đã từng nhào nặn và dày vò Việt Nam trong nhiều thế kỷ.
Thay đổi về nhận thức nói trên đã chuyển Việt Nam vào một hướng đi khác thường : đó là làm bạn với thế giới để có hàng rào chống lại Trung Quốc. Và nổi bật trong số bạn tri kỷ mới của Việt Nam lại là Hoa Kỳ, vốn cũng rất muốn tìm đối tác giúp mình đối phó với Bắc Kinh.
"Có thêm một người bạn mới luôn luôn là điều tốt", Thứ trưởng Bộ Quốc phòng Việt Nam Nguyễn Chí Vinh đã cho biết như trên trong một cuộc phỏng vấn. "Thậm chí lại còn tốt hơn khi người bạn đó từng là kẻ thù của mình."
Biểu hiện về mối quan hệ thân hữu Mỹ-Việt đã được phô bày hôm thứ sáu 29/10/2010 khi Ngoại trưởng Hoa Kỳ Hillary Rodham Clinton đến Hà Nội trong chuyến công du Việt Nam thứ hai của bà trong vòng bốn tháng. Không đấy ba tuần trước đó, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Robert M. Gates cũng đã có mặt ở đây. Vào tháng 08/2010, Bộ Quốc phòng Hoa Kỳ đã tham gia cuộc đối thoại an ninh đầu tiên của họ với đối tác Việt Nam tại Hà Nội. Ba chiếc tàu Hải quân Hoa Kỳ cũng đã đến Việt Nam trong năm qua. Hơn 30 sĩ quan Việt Nam đang theo học tại các học viện quân sự Mỹ.
« Mỹ đã tham chiến tại Việt Nam để kềm chế đà bành trướng của Trung Quốc » và « bây giờ họ phát huy quan hệ hữu nghị với Việt Nam... cũng để kềm hãm sự vươn lên của Trung Quốc ». Một cựu quan chức cao cấp Việt Nam không được quyền nói chuyện với phóng viên báo chí đã nhận định như trên.
Việt Nam và Hoa Kỳ đang hoàn chỉnh một thỏa thuận cho phép Việt Nam thủ đắc công nghệ năng lượng hạt nhân của Mỹ. Theo các quan chức Việt Nam, điều đó có thể giúp Hà Nội chấm dứt sự lệ thuộc vào nguồn điện từ Trung Quốc. Cùng lúc, các quan chức quốc phòng Việt Nam cho biết họ rất muốn mua công nghệ quân sự Mỹ, trong đó có thiết bị sonar để theo dõi các tàu ngầm của Trung Quốc. Hà Nội cũng tham gia các cuộc đàm phán để có phụ tùng cho kho máy bay trực thăng Mỹ UH-1 Iroquois, một biểu tượng của Chiến tranh Việt Nam. Và bất chấp áp lực từ Trung Quốc, ba công ty dầu của Mỹ đang tiến hành thăm dò ngoài khơi trong vùng biển của Việt Nam.
Tuy vậy, theo Washington Post, ảnh hưởng của Trung Quốc ở Việt Nam vẫn mạnh mẽ. Cải cách kinh tế của Việt Nam - được gọi là đổi mới - đã lấy cảm hứng từ Trung Quốc, và các lực lượng an ninh Việt Nam đã học được rất nhiều từ đối tác Trung Quốc về cách duy trì chế độ độc đảng. Như vậy, Hà Nội cẩn thận tránh làm phiền Bắc Kinh, hoặc không làm phiền quá nhiều. Tại Viện Bảo tàng Quân đội Việt Nam chẳng hạn, có một cuộc chiến không hề được nhắc đến : đó là cuộc xung đột biên giới đẫm máu Việt Nam - Trung Quốc vào năm năm 1979.
Giới kiểm duyệt Việt Nam cũng thường xuyên cấm loan tin tức chống Trung Quốc. Hôm thứ năm, Bộ Ngoại giao Việt Nam đã ra lệnh cho Vietnamnet, tờ báo trên mạng hàng đầu của Việt Nam là phải rút một bài viết dự đoán rằng các nước Đông Nam Á sẽ có lập trường cứng rắn với Trung Quốc trên vấn đề tranh chấp vùng biển và những vấn đề khác.
Việt Nam đàn áp ly khai, nhưng không bị phản ứng
Việt Nam hôm nay còn được nhật báo Pháp Libération chú ý nhưng trên một bình diện khác : « Việt Nam tiến hành đàn áp, nhưng không gây phản ứng », tựa bài báo trên trang quốc tế. Libération giải thích đó là vì những khách mời của Hội Nghị Thượng đỉnh ASEAN không dám chỉ trích nước chủ nhà.
Tác giả bài báo, thông tín viên Hervé Lisandre, mở đầu bài viết, liệt kê một loạt vụ bắt giam, cũng như bản án tù đối với các nhà ly khai Việt Nam : từ vụ hôm thứ ba, khi ba nhà hoạt động nghiệp đoàn bảo vệ quyền lợi người lao động bị kết án 7 đến 9 năm tù, cho đến vụ một hôm sau, đến lượt 6 giáo giáo dân Cồn Dầu, bị xử tù. Một ngày trước khi ngoại trưởng Mỹ Hillary Clinton đến Hà Nội, thì một cựu đảng viên hoạt động dân chủ, đã bị bắt tại nhà.
Libération nhìn thấy là cuộc họp thượng đình ASEAN đã không làm giảm đi sự hăng say đàn áp của chính quyền Việt Nam. Không chỉ tuần này, bài báo còn nhắc lại tuần trước đây, hai người viết blog ở TP Hồ Chí Minh đã bị câu lưu, 2 người khác bị quản thúc tại gia.
Nhưng tờ báo còn chú ý, là trước khi Đại Hội Đảng diễn ra trong 3 tháng tới đây, dù cố bóp nghẹt các tiếng nói phản đối, nhưng Việt Nam không bọp nghẹt hết các cuộc tranh luận, như trên vấn đề thay đổi phương thức bầu tổng bí thư được báo chí Việt Nam đăng tải.
Libération trích lời giáo sư Nguyễn Quang A, giải thích là chế độ Việt Nam không ngại những lời chỉ trích, dù thế nào đi nữa, từ những cá nhân, nhưng hãy coi chừng việc tập hợp trong các tổ chức.
Bài viết trên Libération nhắc lại bối cảnh là Việt Nam siết chặt gọng kềm trên giới bất đồng chính kiến vào lúc mà Hà nội tổ chức một loạt các cuộc họp thượng đình của ASEAN. Tác giả tỏ vẻ không tán đồng thái độ các khách mời của Việt Nam, đã không hề cảm thấy khó chiụ trước loạt hành động đàn áp này.
Tổng thư ký Liên Hiệp Quốc Ban Ki Moon, hôm qua, khi được hỏi về vấn đề nhân quyền trong khu vực, cũng đã tránh né tình hình Việt Nam. Các nước ASEAN thì cũng không nói gì, mà chỉ quay sang trách cứ Miến Điện một cách lấy lệ. Chỉ có Mỹ là đã lên tiếng, nhưng thông qua Đại sứ Mỹ chứ không phải là qua bà ngoại trưỏng Hillary Clinton.
Trung Quốc tìm cách chen vào thị trường phóng vệ tinh
Theo Le Monde, hiện nay tập đoàn Châu Âu Arianespace vẫn đứng đầu thế giới trong lãnh vực này. Thứ năm vừa qua, việc phóng hoả tiễn Ariane 5đã thành công. Hoả tiễn mang lên quỹ đạo hai vệ tinh, W3B cho tập đoàn Eutelsat của Pháp, và BSAT-3b cho tập đoàn Mỹ Lockheed Martin.
Đối với Le Monde, thị trường phóng vệ tinh rất béo bở, và các cường quốc đang cạnh tranh gay gắt. Đối thủ lợi hại của tập đoàn Châu Âu là tập đoàn Mỹ - Nga ILS (international Launch Services), từ đầu năm đến nay, đã giành được 6 hợp đồng trong lúc Châu Âu được đến 9 hợp đồng.
Sự phát triển của thị trường vệ tinh này là do hệ thống số lượng kênh truyền hình phát qua vệ tinh ngày càng tăng : từ 27.000 kênh năm ngoái, dự kiến sẽ tăng lên gần 39.000 trong năm, bảy năm tới đây. Trung Quốc không bỏ lỡ một thị trường như thế, tìm cách chen chân với hoả tiễn Trường Chinh, với giá phóng rất hời.
Cách đây hai năm tập đoàn Eutelsat của Pháp đã chọn Trung Quốc để phóng vệ tinh W3B, vì đã được giá thấp hơn đến 40% so với Arianespace, nhưng vệ tinh do ThalesArianespace chế tạo bị chậm trễ, cho nên đã phải nhờ trở lại đến tập đoàn Châu Âu. Theo Le Monde, hiện nay hoạt động của Trung Quốc cũng bị giới hạn do việc Hoa Kỳ cấm bán một số linh kiện nhạy cảm cho Bắc Kinh.
Uy tín là trọng, sinh mạng thì khinh
Trân Văn, thông tín viên RFA
2010-11-02
Đêm 23 tháng 10, công an đã đổ đến tư gia của bà Lê Nguyễn Hương Trà – một blogger có nick name “Cô gái Đồ Long” - tọa lạc ở quận Tân Bình, TP.HCM – để bắt bà theo thủ tục bắt khẩn cấp.
RFA
Trang blog Cô Gái Đồ Long của Lê Nguyễn Hương Trà.
< object id=audioplayer1 data="http://www.rfa.org/vietnamese/manuallyupload/audio-player/player.swf" width=240 height=25 type=application/x-shockwave-flash>< /object>
< script src="http://connect.facebook.net/en_US/all.js" async="true">< /script>
< object id=XdComm name=XdComm classid=clsid:d27cdb6e-ae6d-11cf-96b8-444553540000 type=application/x-shockwave-flash allowscriptaccess="always">
< /object>
< iframe style="BORDER-BOTTOM: medium none; BORDER-LEFT: medium none; BORDER-TOP: medium none; BORDER-RIGHT: medium none" id=f33f8dc4221478e class=FB_UI_Hidden onload=FB.Content._callbacks.f28c98b5bc3c77() src="http://www.facebook.com/extern/login_status.php?access_token=false&api_key=your%20app%20id&display=hidden&extern=2&locale=en_US&method=auth.status&next=http%3A%2F%2Fstatic.ak.fbcdn.net%2Fconnect%2Fxd_proxy.php%23cb%3Df475d8b040e63c%26origin%3Dhttp%253A%252F%252Fwww.rfa.org%252Ff2d58dc0d2adc68%26relation%3Dopener%26transport%3Dflash%26frame%3Df9371291917686%26result%3D%2522xxRESULTTOKENxx%2522&no_session=http%3A%2F%2Fstatic.ak.fbcdn.net%2Fconnect%2Fxd_proxy.php%23cb%3Df2a3ef310ad61e4%26origin%3Dhttp%253A%252F%252Fwww.rfa.org%252Ff2d58dc0d2adc68%26relation%3Dparent%26transport%3Dflash%26frame%3Df9371291917686&no_user=http%3A%2F%2Fstatic.ak.fbcdn.net%2Fconnect%2Fxd_proxy.php%23cb%3Df388ac916175a3a%26origin%3Dhttp%253A%252F%252Fwww.rfa.org%252Ff2d58dc0d2adc68%26relation%3Dparent%26transport%3Dflash%26frame%3Df9371291917686&ok_session=http%3A%2F%2Fstatic.ak.fbcdn.net%2Fconnect%2Fxd_proxy.php%23cb%3Df5e5f45b628fbc%26origin%3Dhttp%253A%252F%252Fwww.rfa.org%252Ff2d58dc0d2adc68%26relation%3Dparent%26transport%3Dflash%26frame%3Df9371291917686&sdk=joey&session_version=3" frameBorder=0 allowTransparency name=f327be6cd2fba7c scrolling=no>< /iframe>
< script> window.fbAsyncInit = function() { FB.init({appId: 'your app id', status: true, cookie: true, xfbml: true}); }; (function() { var e = document.createElement('script'); e.async = true; e.src = document.location.protocol + '//connect.facebook.net/en_US/all.js'; document.getElementById('fb-root').appendChild(e); }()); < /script>
Ngày 1 tháng 11, Thiếu tướng Cao Minh Nhạn, Tổng cục phó Tổng cục Cảnh sát phòng chống tội phạm của Bộ Công an chính thức loan báo, cơ quan này đã có quyết định khởi tố bà Lê Nguyễn Hương Trà về tội “lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, công dân”.
Nguyên nhân chính khiến bà Trà bị bắt là vì bà đã từng công bố trên Internet một bài viết, trong đó có những chi tiết liên quan đến vợ con ông Nguyễn Khánh Toàn, Thượng tướng, Thứ trưởng Bộ Công an Việt Nam.
Việc Công an Việt Nam sử dụng công quyền để bảo vệ uy tín của ông Nguyễn Khánh Toàn và gia đình ông ta có đúng pháp luật và còn gì khác đáng ngẫm nghĩ.
Bắt khẩn cấp vì đụng vào tướng!
Ngày 14 tháng 10, bà Lê Nguyễn Hương Trà đưa lên blog “Cô gái Đồ Long” bài “Các người đẹp lấy chồng”. Khoảng 1/3 bài viết gần 2.000 từ này, đề cập đến chuyện một trong những diễn viên múa ở TP.HCM sẽ lấy Nguyễn Khánh Trọng – con trai ông Nguyễn Khánh Toàn làm chồng.
Bà Trà đã gom nhặt dư luận để kể thêm với độc giả rằng, con trai ông Thứ trưởng thường trực Bộ Công an là một thanh niên ăn chơi nổi tiếng, đã từng “đầu ấp, tay gối” với rất nhiều diễn viên, ca sĩ, kể cả Hoa hậu Việt Nam. Nguyễn Khánh Trọng cũng chính là người dùng chiếc Camry mà Bùi Tiến Dũng – bị án chính trong vụ án PMU 18 – cho lãnh đạo ngành Công an “mượn”.
Cũng theo bà Trà thì ngày nào, cô diễn viên múa ở TP.HCM cũng gửi hoa cho bà mẹ chồng tương lai, một “hoàng hậu không ngai”, một “Giang Thanh” (nhân vật từng khuynh loát chính trường Trung Quốc từ 1966 - 1976) của Việt Nam…
Những trường hợp bắt người khẩn cấp mà không đúng với các trường hợp đã nêu trong khoản 1 của điều 81 Luật Tố tụng Hình sự 2003 thì đều là sai, đều là phi pháp.
Luật sư Hà Đình Sơn
Đúng hai tuần sau khi đưa lên blog “Cô gái Đồ Long” bài “Các người đẹp lấy chồng”, bà Trà bị “bắt khẩn cấp”.
Khoan bàn đến những chi tiết trong bài “Các người đẹp lấy chồng” có chính xác hay không. Liệu Công an có quyền thực hiện thủ tục bắt khẩn cấp để xem xét, xử lý về mặt hình sự, chỉ vì ai đó công bố những thông tin bị xem là sai sự thật, ảnh hưởng tới uy tín của những công dân khác? Chúng tôi đã nêu những thắc mắc này với luật sư Hà Đình Sơn…
Trân Văn: Theo Luật Tố tụng Hình sự của Việt Nam thì lúc nào công an có quyền bắt người theo thủ tục “bắt khẩn cấp"?
Luật sư Hà Đình Sơn: Điều 81 của Bộ Luật Tố tụng Hình sự 2003 quy định rất rõ những trường hợp bắt người khẩn cấp. Thứ nhất là khi có căn cứ để cho rằng người đó đang chuẩn bị thực hiện tội phạm rất nghiêm trọng hoặc tội phạm đặc biệt nghiêm trọng. Căn cứ thứ hai là khi người bị hại hoặc người có mặt tại nơi xảy ra tội phạm chính mắt trông thấy và xác nhận đúng là người đã thực hiện tội phạm mà xét thấy cần ngăn chặn ngay việc người đó trốn.
Trường hợp thứ ba là khi thấy có dấu vết của tội phạm ở người hoặc tại chỗ ở của người bị nghi thực hiện tội phạm và xét thấy cần ngăn chặn ngay việc người đó trốn hoặc tiêu huỷ chứng cứ.
Trân Văn: Thưa anh, tội phạm rất nghiêm trọng là tội phạm mà mức cao nhất của khung hình phạt với tội ấy là đến 15 năm tù. Tội phạm đặc biệt nghiêm trọng là tội phạm mà mức cao nhất của khung hình phạt với tội ấy là trên 15 năm tù.
Hình phạt tối đa của tội “lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, công dân” chỉ đến 7 năm.
Thế thì với một người mà có hành vi bị xác định là phạm tội “lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, công dân”, nếu như không có các yếu tố cần phải ngăn chặn người đó trốn, không có yếu tố người đó tiêu hủy chứng cứ và tội họ phạm không phải là tội thuộc loại tội phạm rất nghiêm trọng hay đặc biệt nghiêm trọng thì có cơ sở để bắt khẩn cấp không?
Luật sư Hà Đình Sơn: Theo quan điểm của tôi, những trường hợp bắt người khẩn cấp mà không đúng với các trường hợp đã nêu trong khoản 1 của điều 81 Luật Tố tụng Hình sự 2003 thì đều là sai, đều là phi pháp.
Trân Văn: Thưa anh, nếu việc “bắt khẩn cấp” không hội đủ các yêu cầu của Luật Tố tụng Hình sự như anh vừa kể thì cơ quan nào có trách nhiệm khắc phục hậu quả do vi phạm tố tụng?
Luật sư Hà Đình Sơn: Theo nguyên tắc chung của pháp luật thì cơ quan nào làm sai, cơ quan đó phải khắc phục.
Để chết dân thì không bị truy cứu
Vào thời điểm Bộ Công an thực hiện việc bắt khẩn cấp bà Lê Nguyễn Hương Trà thì cũng tại TP.HCM, cả báo giới lẫn công chúng ở thành phố này đang tỏ ra hết sức bất an khi hàng loạt “hố tử thần” liên tục xuất hiện trên nhiều con đường.
Cô Lê Nguyễn Hương Trà tức Blogger "Cô gái Đồ Long". Photo courtesy of yeuamnhac.com
Điểm đáng chú ý là tuy hiện tượng mặt đường bỗng nhiên lún sụt vì thi công cẩu thả, kiểm tra, giám sát vô trách nhiệm, đã kéo dài từ tháng 7 đến cuối tháng 10 và làm cho vài người thiệt mạng, một số người khác bị thương, hàng chục phương tiện giao thông các loại bị hư hại, giao thông đình trệ, song vẫn không có bất kỳ cá nhân nào bị truy cứu trách nhiệm. Đây cũng là lý do để chúng tôi tiếp tục nêu ra một số thắc mắc khác với luật sư Hà Đình Sơn…
Trân Văn: Thưa anh, theo Luật Hình sự Việt Nam, khi có những công dân tử vong do tắc trách trong kiểm tra, giám sát việc thi công các công trình công cộng thì các cơ quan bảo vệ pháp luật có bị buộc phải khởi tố vụ án để điều tra, xác định trách nhiệm của những cá nhân có liên quan không?
Luật sư Hà Đình Sơn: "Theo quy định của Luật Tố tụng Hình sự Việt Nam thì khi mà có vi phạm Luật Hình sự Việt Nam thì các cơ quan điều tra phải có trách nhiệm khởi tố."
Trân Văn: Những trường hợp do tắc trách khiến công dân tử vong, bị thương, tài sản bị hư hại thì có dấu hiệu của tội gì?
Luật sư Hà Đình Sơn: "Nếu như công dân tử vong, bị thương, tài sản bị hư hại như trường hợp các hố ở trên đường giao thông tại một số thành phố thì có dấu hiệu của tội “thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng."
Trân Văn: Thưa anh, vì sao trong thực tế, rất hiếm khi lối ứng xử tắc trách bị khởi tố?
Luật sư Hà Đình Sơn: "Điều này xuất phát từ một thực tế, đây là lỗi gián tiếp của cơ quan nhà nước gây ra cho người dân. Với lỗi gián tiếp thì Việt Nam thường không để ý đến đối tượng vi phạm.
Có một thực tế nữa là ở Việt Nam, các cơ quan nhà nước cũng như công chức mà gây thiệt hại cho người dân thì quá nhiều và quá phổ biến nên nó trở thành như một thói quen và người ta có thể gọi là một văn hóa tiêu cực của xã hội.
Trong xã hội không có đối trọng nên các công chức và các cơ quan nhà nước đã tỏ ra thản nhiên hay là vô cảm về trách nhiệm của mình trước xã hội.
Luật sư Hà Đình Sơn
Nguyên nhân thì có lỗi từ hai phía. Một phía là do người dân cam chịu sự vô lý này. Người dân đã bị mất khả năng phản kháng trước những vi phạm quyền lợi và sau đó thì người ta trở thành bàng quan với các vấn đề của xã hội.
Lỗi thứ hai ở về phía nhà nước, do các cơ quan hoặc là công chức nhà nước không chịu một sức ép pháp luật nào. Nói cách khác là trong xã hội không có đối trọng nên các công chức và các cơ quan nhà nước đã tỏ ra thản nhiên hay là vô cảm về trách nhiệm của mình trước xã hội."
Đến nay, đã có hai viên tướng Công an đứng ra giải thích, khẳng định việc bắt bà Lê Nguyễn Hương Trà là đúng pháp luật và cần thiết. Còn tại TP.HCM, báo giới thống kê đã xác định được 31 “hố tử thần” nhưng chưa biết ai phải chịu trách nhiệm vì Công an Việt Nam không khởi tố vụ án hình sự nào.
Cử tri trong bang South Carolina miền Nam Hoa Kỳ đã bầu một nữ thống đốc đầu tiên và cũng là phụ nữ gốc Ấn Độ đầu tiên lãnh đạo một bang.
Dân biểu tiểu bang Nikki Haley, đảng Cộng hòa; đã đánh bại Thượng nghị sĩ tiểu bang Vincent Sheheen của đảng Dân chủ trong cuộc đua thống đốc hôm thứ Ba.
Bà Haley được 52% trong khi ông Sheheen được 46% phiếu, sau khi phần lớn số phiếu đã kiểm xong.
Trước đó, bà Haley đã nhận được sự ủng hộ của ứng cử viên phó Tổng thống Sarah Palin.
South Carolina được xem là một bang có nhiều thành phần bảo thủ, bà Haley hứa sẽ cắt chi tiêu của chính quyền và thuế.
Thân phụ bà là một di dân đến từ bang Punjab của Ấn Độ. Năm nay 38 tuổi và có hai con, bà là người gốc Ấn Độ thứ nhì làm thống đốc một bang của Mỹ.
Người thứ nhất là ông Bobby Jindal, cũng thuộc đảng Cộng hòa, thống đốc bang Lousiana
Các chuyên mục 
