Việt Nam có đủ khả năng phản vệ trước bất kỳ hành động vũ lực nào từ bên ngoài
30.07.2010 01:19
Thứ trưởng Quốc phòng Việt Nam Nguyễn Chí Vịnh nói Việt Nam có đủ khả năng phản vệ trước bất kỳ hành động vũ lực nào từ bên ngoài.
Báo Bưu điện Hoa Nam Buổi sáng (South China Morning Post), xuất bản tại Hong Kong, trích lời ông nói Việt Nam muốn gửi thông điệp cho cộng đồng quốc tế rằng sẽ "không chấp nhận bất kỳ giải pháp nào có sử dụng vũ lực hoặc đe dọa sử dụng vũ lực, đồng thời Việt Nam có đủ khả năng để đối phó".
Hy vọng mới cho vấn đề biển Đông
Ngay sau khi tuyên bố này của ngoại trưởng Hoa Kỳ được đưa ra, Trung quốc đã lên tiếng phản đối. Trong bài bình luận đăng trên trang web của bộ ngoại giao Trung Quốc, bộ trưởng ngoại giao Trung quốc Dương Khiết Trì viết:
"Quốc tế hóa vấn đề này thì liệu mang lại được kết quả gì hay chỉ khiến mọi việc tồi tệ hơn và khó giải quyết hơn mà thôi?"
Ông tiếp tục nhấn mạnh lập trường của Trung quốc là đàm phán song phương: "Thực tế cho thấy cách thức tốt nhất để giải quyết các tranh chấp dạng này là thông qua thảo luận trực tiếp song phương giữa các nước liên quan."
Lịch sử đã cho thấy Trung quốc cũng đã từng từ chối đa phương hóa các đàm phán về vấn đề biển Đông trước kia, thể hiện trong đàm phán về tuyên bố chung của các bên liên quan về cách ứng xử trên biển Đông. Tuyên bố này phải mất một khoảng thời gian dài từ năm 1995 đến 2002 mới được các bên phê chuẩn và Trung quốc cũng phải đồng ý tham gia một cách miễn cưỡng. Giáo sư Carl Thayer nhận xét lịch sử cho thấy Trung quốc dù muốn hay không cũng không muốn bị cô lập về ngoại giao.
Liệu có phải là quá sớm?
Theo giáo sư Carl Thayer, tuyên bố mới của ngoại trưởng Hillary Clinton cũng đồng thời giải quyết được vấn đề cho Việt nam, là nước vẫn đang cố gắng tìm cách quốc tế hóa vấn đề biển Đông thay vì phải đối đầu trực tiếp với Trung quốc. Tuy nhiên, ông cũng cho rằng hy vọng sớm có được một giải pháp cho vấn đề biển Đông bây giờ là quá lạc quan:
Quốc tế hóa vấn đề này thì liệu mang lại được kết quả gì hay chỉ khiến mọi việc tồi tệ hơn và khó giải quyết hơn mà thôi?"
Bộ trưởng ngoại giao TQ Dương Khiết Trì
"Nếu nói là hy vọng nhiều thì theo tôi có vẻ hơi quá lạc quan, nhưng logic của tình huống bây giờ dù là qua đối đầu hay ngoại giao đều khiến Trung quốc phải đối diện với Mỹ và có ngày càng nhiều các bên cùng lên tiếng về quyền lợi của họ. Điều này theo tôi làm cho Trung quốc thấy rằng vì quyền lợi của chính mình Trung quốc phải nhấn mạnh ngoại giao hơn là quốc phòng."
Giáo sư Carl Thayer cho rằng điều mà các nước đang cố gắng đạt được là để kéo Trung quốc vào các đàm phán đa bên tích cực hơn chứ không phải là ép Trung quốc phải từ bỏ các chủ quyền của mình. Và mong muốn đầu tiên đó là để có một sự hợp tác nghiên cứu phát triển chung, tuân thủ tuyên bố chung của các bên liên quan về cách ứng xử trên biển đông. Ông nói thêm:
"Vấn đề của biển Đông là nếu quy tắc về ứng xử trên biển Đông được thực hiện thì không một nước nào đã ký vào tuyên bố đó có thể làm gì để gây bất ổn, và sẽ phải tham gia vào các họat động hợp tác, và thỏa thuận để giữ thể diện cho các nước là đi theo hướng đó."
Tranh chấp trên biển Đông như vậy đã được đề cập một cách rõ ràng trong diễn đàn Cấp vùng Asean, còn gọi là ARF với 12 nước thành viên. Một điều mà Trung quốc một mực phản đối. Bộ trưởng ngọai giao Trung quốc Dương Khiết Trì viết rằng biển Đông cho tới nay vẫn là một khu vực hòa bình và Asean không phải diễn đàn thích hợp để giải quyết tranh chấp biển Đông.
Bất chấp những phản đối từ phía Trung quốc, khả năng các vấn đề của biển đông được đề cập đến nhiều hơn nữa trong một diễn đàn rộng hơn nữa là điều khó tránh khỏi đối với Trung quốc khi diễn đàn Đông Á được thành lập năm 2005 mở rộng các thành viên của mình là Nga, Mỹ và có thể là Ấn độ và các nước khác. Chính ngoại trưởng Hillary Clinton cũng đã nói rằng tổng thống Hoa kỳ cũng sẽ có thể tham gia thượng đỉnh này vào năm 2011, cho thấy cam kết tham gia tích cực hơn của Hoa kỳ vào an ninh khu vực.
Gia tăng quốc phòng khu vực và an ninh trên biển
Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Robert M. Gates (P) trò chuyện với Đô đốc Mike Mullen, tham mưu trưởng liên quân trong một phiên điều trần về dự toán ngân sách cho Bộ Quốc phòng, tại Washington, DC hôm 16/6/2010. AFP PHOTO / Rod LAMKEY JR
Với tuyên bố mới của Hoa kỳ khẳng định mối quan tâm của Mỹ vào an ninh khu vực và phản đối giải quyết tranh chấp bằng vũ lực, các phân tích gia cho rằng Trung quốc giờ đây phải tích cực hơn nữa trong việc tìm giải pháp ngoại giao với các nước khác và hợp tác phát triển. Tuy nhiên, người ta cũng thấy các nước trong khu vực đang ráo riết gia tăng trang bị quốc phòng và củng cố lực lượng hải quân của mình.
Việt nam năm ngoái đã đặt mua 6 chiếc tàu ngầm kilo của Nga trị giá đến 2 tỷ đô la. Việt nam cũng vừa tiếp tục ký hợp đồng mua tiếp 12 máy bay chiến đấu Su 30 của Nga. Trong chuyến thăm Việt nam hồi cuối tuần trước, bộ trưởng Quốc Phòng Pháp Herve Morin cũng hứa sẽ hỗ trợ Việt nam trong quá trình đào tạo và hiện đại hóa quân đội, trong đó có việc bán các thiết bị quân sự do Pháp chế tạo như radar, máy bay trực thăng.
Các nước khác như Singapore, Malaysia cũng đã mua tàu ngầm mới. Indonesia đã hỏi mua tàu ngầm sau đó ngừng lại, nhưng theo các nhà phân tích thì nước này cũng sẽ sớm nối lại việc mua bán này.
Riêng về phía Việt nam, giáo sư Carl Thayer cho rằng việc củng cố lực lượng hải quân của Việt nam từ năm 1995 trở lại đây đã diễn ra khá mạnh mẽ và tạo cho Việt nam khả năng phòng vệ tốt hơn trước Trung quốc trên biển:
"Từ năm 1995 trở lại đây thì Việt nam có các bước tiến khá mạnh trong việc xây dựng lực lượng biển. Tàu ngầm mà Việt nam mới mua cho Việt nam một khả năng đối xứng để phản ứng lại với Trung quốc. Nó giống như là câu chuyện giữa David và Golliath và cái súng cao su. Và điều này sẽ khiến Trung quốc giờ đây phải cân nhắc kỹ hơn khi có bất cứ hành động quân sự nào."
Từ năm 1995 trở lại đây thì Việt nam có các bước tiến khá mạnh trong việc xây dựng lực lượng biển. Tàu ngầm mà Việt nam mới mua cho Việt nam một khả năng đối xứng để phản ứng lại với Trung quốc.
Giáo sư Carl Thayer
Mặc dù khả năng về đối đầu quân sự trên biển Đông với Trung quốc được các chuyên gia cho là rất thấp, nhất là khi Hoa kỳ tuyên bố đã quay trở lại, nhưng các nước trong khu vực cũng hiểu được rằng trước việc Trung quốc gia tăng trang bị quốc phòng, thì người bảo vệ tốt nhất cho quyền lợi của họ chính là bản thân họ. Và đó chính là nguyên nhân mà các nước đang tích cực đầu tư mua tàu ngầm và trang bị cho lực lượng hải quân.
Những chuyển biến mới được cho là tích cực trong hướng tiếp cận giải quyết vấn đề biển Đông được các nhà phân tích quốc tế cho là thắng lợi của Việt nam, nước chủ tịch luân phiên của Asean năm nay. Tuy nhiên, vẫn còn đó vấn đề lòng tin giữa các nước có tranh chấp, lòng tin mà các nước cần có với nhau và với Trung quốc để có thể hợp tác nghiên cứu khoa học phát triển và khai thác nguồn lợi trên biển, tránh tình trạng như việc Trung quốc đơn phương ra lệnh cấm đánh bắt cá trên biển Đông thời gian gần đây.
Tờ báo tiếng Anh hàng đầu khu vực vừa có cuộc phỏng vấn hiếm hoi với Trung tướng Vịnh, người giữ chức thứ trưởng Bộ Quốc phòng từ tháng 2/2009.
Bài báo tựa đề 'Ánh thép và chiếc găng tay nhung của Việt Nam' (A flash of steel and the velvet glove from Vietnam) viết Việt Nam kêu gọi tăng lòng tin và sự minh bạch trong quan hệ với Trung Quốc.
Ông Vịnh được trích lời nói củng cố quan hệ quốc phòng sẽ dẫn tới thúc đẩy quan hệ song phương diện rộng hơn giữa Việt Nam và Trung Quốc.
"Không có biện pháp tăng cường lòng tin nào tốt hơn là rõ ràng minh bạch."
Ông nói Việt Nam sẽ không bao giờ dùng vũ lực, nhưng đủ khả năng đối phó với vũ lực từ bên ngoài.
Khi được hỏi liệu tuyên bố này có thể được hiểu là gần đây đã có đe dọa sử dụng vũ lực từ Trung Quốc hướng tới Việt Nam hay không, ông Vịnh trả lời: "Nên dành câu hỏi này cho Trung Quốc chứ không phải Việt Nam".
Bài báo nói nhận xét của ông thứ trưởng hé mở đôi chút về quan hệ quốc phòng Việt-Trung, một trong các quan hệ chiến lược quan trọng nhất, nhưng cũng bí mật và nhiều nghi kỵ nhất trong khu vực.
Tăng cường sức mạnh quân sự
Ông Nguyễn Chí Vịnh nói với báo Hong Kong về việc hợp tác ngày càng mở rộng giữa quân đội hai nước Việt Nam và Trung Quốc, bao gồm các hoạt động trao đổi và tuần tra chung tại Vịnh Bắc Bộ.
Ông cũng nói Việt Nam mong muốn đạt được thỏa thuận về cách hành xử trên biển và thiết lập các kênh chính thức để giải quyết vụ việc phát sinh; những điều ông cho là sẽ "đóng góp rất lớn cho quan hệ hai bên".
Thứ trưởng quốc phòng Việt Nam cũng khẳng định không có gì mâu thuẫn trong việc tăng cường quan hệ với nhiều quốc gia, không chỉ Trung Quốc, mà cả Nga và Hoa Kỳ.
Trong khi đang có quan ngại trong khu vực rằng căng thẳng quân sự có thể gia tăng tại đây với các động thái tăng cường quốc phòng của các nước, ông Vịnh được dẫn lời nói ông tin rằng Đông Nam Á có "tương lai tươi sáng" vì các bên đều hiểu giá trị của hòa bình.
"Chúng ta đang sống trong thế giới văn minh thế kỷ 21, khi đã có các văn bản luật pháp quốc tế rõ ràng và không quốc gia nào có thể gây chiến một cách dễ dàng."
Việt Nam đang có các động tác hiện đại hóa quân đội, với hợp đồng mua tàu ngầm từ Nga và các loại trang thiết bị quốc phòng khác.
Hà Nội và Bắc Kinh bình thường hóa quan hệ năm 1991, sau nhiều năm căng thẳng và cuộc chiến biên giới đẫm máu giữa hai bên. Tuy lãnh đạo Việt Nam và Trung Quốc luôn khẳng định quan hệ láng giềng hữu hảo, sự nghi kỵ dường như không phải ngày một ngày hai dễ dàng xóa bỏ.
Sinh năm 1957, ông Vịnh từng giữ chức Tổng cục trưởng Tổng cục 2, Bộ Quốc phòng, phụ trách tình báo quân đội.
Gần đây, Thứ trưởng Vịnh xuất hiện nhiều trong các tiếp xúc với công chúng, gây đồn đoán về một vai trò lớn hơn cho ông trong tương lai.
Vì sao Trung Quốc coi biển Đông là ‘mối quan tâm chủ đạo’?
Thưa quý vị, mới đây, nhân Diễn đàn Khu vực ASEAN, giới chức ngoại giao hàng đầu Trung Quốc và Việt Nam tuyên bố hai nước sẽ tiếp tục ‘củng cố quan hệ’ dù vẫn còn bất đồng về chủ quyền lãnh hải ở biển Đông (mà Trung Quốc gọi là biển Nam Trung Hoa). Hà Nội gần đây tìm cách quốc tế hóa tranh chấp biển đảo, nhưng Bắc Kinh nhất mực cho rằng đây là vấn đề song phương. Chính quyền đất nước đông dân nhất thế giới gần đây còn tuyên bố rằng biển Nam Trung Hoa là một trong những ‘mối quan tâm chủ đạo’ của họ như Đài Loan và Tây Tạng. Các động thái trên liệu có làm dậy sóng vùng biển Đông, Nguyễn Trung đã hỏi chuyện Tiến sĩ Giản Quân Ba thuộc Học viện Quan hệ Quốc tế, Đại học Phục Đán, Thượng Hải. Mời quý vị theo dõi cuộc phỏng vấn trong chuyên mục ‘Câu chuyện Việt Nam’ tuần này.
Nguyễn Trung | Washington, DCThứ Tư, 28 tháng 7 2010
Hình: Jian Junbo
Tiến sĩ Giản Quân Ba nói các nước láng giềng của Trung Quốc 'đang trong tình thế tiến thoái lưỡng nan'.
VOA:Theo đánh giá của ông, các quốc gia láng giềng cảm thấy như thế nào về tuyên bố gần đây của Trung Quốc rằng biển Nam Trung Hoa (biển Đông) là một trong những ‘mối quan tâm chủ đạo’ của họ?
Tiến sĩ Giản Quân Ba: Rõ ràng là không ai trong số các nước láng giềng có tranh chấp với Trung Quốc ở biển Nam Trung Hoa lại cảm thấy vui khi Bắc Kinh tuyên bố vùng biển này là một trong những ‘mối quan tâm chủ đạo’ của họ. Trung Quốc cũng từng tuyên bố điều này với Đài Loan và Tây Tạng.
Theo tôi, một số nước nằm cạnh Trung Quốc đang ở trong tình thế ‘tiến thoái lưỡng nan’. Trung Quốc là một người láng giềng khổng lồ nên họ không thể tách khỏi nước này cả về mặt địa lý và kinh tế. Trung Quốc đóng vai trò rất quan trọng đối với việc phát triển kinh tế của các nước khác, nhưng cũng là một thách thức lớn về các quyền lợi địa chính trị đối với các nước láng giềng.
VOA:Tuyên bố như vậy liệu có dẫn tới tình trạng bất định và căng thẳng leo thang ở biển Đông không, thưa ông?
Tiến sĩ Giản Quân Ba: Tôi cho rằng trong khoảng thời gian vài năm tới, xét về một mức độ nào đó, chạy đua vũ trang sẽ gia tăng ở khu vực Đông Á và Đông Nam Á. Nhật Bản và các quốc gia thuộc Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) có lẽ sẽ tìm kiếm các mối quan hệ gần gũi hơn nữa với Hoa Kỳ về mặt chính trị. Ngoài ra, ASEAN có thể sẽ đoàn kết nội bộ để hợp nhất hơn trong việc đối phó với Trung Quốc.
Về lâu dài, tôi cho rằng chính sách cứng rắn hơn của Trung Quốc đối với biển Nam Trung Hoa sẽ mang lại các cuộc đàm phán mang tính xây dựng và thực tế hơn giữa Bắc Kinh với các nước láng giềng vì thực ra các chính sách mang tính hòa nhã của họ đã dẫn tới quá nhiều xung đột và các căng thẳng tiềm tàng. Một phần bởi vì các nước láng giềng coi Trung Quốc là ‘con hổ giấy’, nên không sẵn lòng tuân theo nguyên tắc ‘gác lại tranh chấp để cùng phát triển’. Nhưng giờ thì họ sẽ phải chú ý tới thái độ và quan điểm của Trung Quốc.
Tóm lại, tuyên bố trên của Trung Quốc sẽ gây cẳng thẳng trước mắt, nhưng về lâu về dài, nó sẽ mở đường cho các cuộc đối thoại mang tính xây dựng về vấn đề biển Đông.
VOA: Theo quan điểm của ông, vì sao Trung Quốc ngày càng trở nên kiên quyết khẳng định chủ quyền lãnh hải hơn?
Tiến sĩ Giản Quân Ba: Đúng là Bắc Kinh đang ngày càng kiên quyết hơn. Còn tại sao ư? Thứ nhất, trong mắt Trung Quốc, các nước láng giềng của họ ngày càng tích cực đơn phương xâm chiếm các hòn đảo tranh chấp. Giờ ngày càng có nhiều hòn đảo ở biển Nam Trung Hoa nằm dưới sự chiếm đóng của các nước láng giềng. Đây là một vấn đề cấp thiết và ngày càng nghiêm trọng.
Nếu Bắc Kinh không thể giải quyết vấn đề tranh chấp và xác lập chủ quyền ở những hòn đảo và vùng lãnh hải trước năm 2020, đây sẽ là một thách thức lớn đối với Trung Quốc, bởi vì theo một nguyên tắc của luật quốc tế, nếu một quốc gia chiếm đóng một vùng đất thành công trong hơn 50 năm, vùng đất đó có thể trở thành một phần của lãnh thổ nước này. Nhưng với điều kiện tiên quyết là việc chiếm đóng đó không bị các nước khác phản bác.
Cho dù Trung Quốc chưa bao giờ thừa nhận sự chiếm đóng của các nước láng giềng tại các hòn đảo ở biển Nam Trung Hoa, vẫn có một thách thức lớn đối với Bắc Kinh. Vào năm 2020, các hòn đảo đó sẽ bị chiếm đóng hơn 50 năm tính từ những năm 70. Và năm 2020 đang tới gần.
Ngoài ra, Trung Quốc cũng muốn bảo vệ các tuyến vận tải quốc tế để đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế mạnh mẽ cũng như duy trì thông thương bình thường với các nước khác. Biển Nam Trung Hoa là một tuyến hàng hải quốc tế quan trọng đối với Trung Quốc, và nước này không muốn vùng lãnh hải này bị nước khác kiểm soát.
VOA: Vì sao ông lại cho rằng một số nước đang ngày càng có tham vọng ‘củng cố quyền kiểm soát các hòn đảo ở biển Nam Trung Hoa?
Tiến sĩ Giản Quân Ba: Theo tôi thì các quốc gia đó đang ngày càng cảm thấy một cuộc khủng hoảng đang tới gần, phần lớn là vì sự gia tăng sức mạnh của Trung Quốc, trong đó có việc hiện đại hóa Quân đội Giải phóng Nhân dân Trung Hoa. Các nước này muốn tiến hành nhiều hoạt động củng cố sự chiếm đóng trước khi Trung Quốc đủ mạnh để đối phó với vấn đề này. Cho dù Bắc Kinh chưa bao giờ tuyên bố sẽ sử dụng vũ lực để giải quyết tranh chấp, tôi cho rằng các nước láng giềng vẫn lo ngại về viễn cảnh đó.
Thêm nữa, tại một số nước, tinh thần dân tộc dâng cao nên các chính phủ các nước cũng phải tỏ ra tham vọng muốn xác lập chủ quyền đối với các hòn đảo tranh chấp ở biển Đông.
Ngoài ra, theo tôi, một động cơ khác liên quan tới Hoa Kỳ vì các nước này nghĩ rằng họ có thể nhận được sự hậu thuẫn của Hoa Kỳ nếu họ mạnh mẽ xác lập chủ quyền. Dường như họ có một người bạn đáng tin cậy về vấn đề này.
VOA:Có quan điểm cho rằng thái độ mạnh mẽ gần đây của Trung Quốc cho thấy nước này cũng bị tác động bởi tinh thần dân tộc ở trong nước về vấn đề biển Nam Trung Hoa. Ông nghĩ sao?
Tiến sĩ Giản Quân Ba: Thành thực mà nói, trong xã hội dân sự Trung Quốc, nhiều nhóm với các quan điểm khác nhau đã xuất hiện, trong đó có những nhóm tả khuynh thủ cựu, nhóm tả khuynh mới, nhóm cánh hữu hoặc những người có quan điểm tự do, diều hâu hoặc ôn hòa. Về vấn đề biển Nam Trung Hoa, tôi thấy công chúng, nhất là các công dân mạng trẻ tuổi, muốn chính phủ có thái độ và hành động mạnh mẽ. Một số người trong giới quân sự cũng có chung quan điểm như vậy, nhưng một số giới chức quân sự trong Quân đội Giải phóng Nhân dân Trung Hoa có thái độ ôn hòa.
Theo ý kiến của tôi, Bắc Kinh không bị ảnh hưởng mạnh mẽ trước áp lực từ xã hội dân sự. Đối với những người Trung Quốc bình thường, vấn đề biển Nam Trung Hoa không phải là một chủ đề cấp thiết như các vấn đề nội địa khác như tham nhũng và bảo vệ môi trường. Tôi cho rằng Bắc Kinh không thay đổi chiến lược, nhưng giờ muốn nói rõ quan điểm.
VOA: Thưa ông, nguyên tắc ‘gác lại tranh chấp để cùng phát triển’ mà cố Chủ tịch Trung Quốc Đặng Tiểu Bình đề ra liệu có vẫn sẽ được các nhà lãnh đạo hiện thời áp dụng không khi giải quyết tranh chấp ở biển Đông?
Tiến sĩ Giản Quân Ba: Tôi nghĩ rằng nguyên tắc này sẽ không tàn lụi đi, không phải bởi vì đây là một di sản của cố chủ tịch Đặng Tiểu Bình, mà còn vì đây là cách tốt nhất để Trung Quốc và các quốc gia láng giềng giải quyết tranh chấp ở biển Đông. Chủ tịch hiện nay là ông Hồ Cẩm Đào luôn nhấn mạnh lại nguyên tắc này khi đối thoại với nhà lãnh đạo quốc gia láng giềng. Trung Quốc và các quốc gia ASEAN đã ký vào tuyên bố của các bên về ứng xử ở biển Đông hồi năm 2002, nhấn mạnh tới tầm quan trọng của việc giải quyết vấn đề biển Nam Trung Hoa thông qua hợp tác và đối thoại.
Việc từ bỏ hẳn nguyên tắc ‘gác lại tranh chấp để cùng phát triển’ và áp dụng chính sách sẽ chỉ làm cho khu vực trở nên bất ổn. Một khu vực Đông Nam Á ổn định phù hợp với quyền lợi của Trung Quốc. Theo tôi, Trung Quốc sẽ không bao giờ thay đổi mục đích ở biển Nam Trung Hoa và sẽ không bao giờ từ bỏ cách tiếp cận cũng như nguyên tắc hòa bình, dù rằng họ sẽ không bao giờ chịu nhượng bộ về vấn đề này.
Hoa Kỳ vẫn xem Biển Đông thuộc về quyền lợi quốc gia
Chiều thứ Năm tại Washington, một số giới chức cao cấp của bộ Ngoại giao Hoa Kỳ đã giải trình về chuyến đi châu Á mới đây của Ngoại trưởng Hoa Kỳ Hillary Clinton. Tham gia buổi giải trình có các nhà báo và các chuyên viên quan tâm. Lập trường của Hoa Kỳ về Biển Đông vẫn là trọng tâm của nhiều câu hỏi.
Huy Phương | Washington, DCThứ Sáu, 30 tháng 7 2010
Hình: Huy Phương
Buổi giải trình hôm thứ Năm do Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế tổ chức
Mở đầu buổi giải trình, ông Vali Nasr, Cố vấn của ông Richard Holbrooke, Đại sứ tại Pakistan và Afghanistan, cho biết về chuyến đi dự hội nghị Kabul của bà Clinton:
“Chuyến đi một ngày do chính phủ Afghanistan tổ chức nhằm quy tụ sự chú ý của quốc tế đối với vấn đề an ninh và quản lý công quyền của chính phủ Afghanistan. Hội nghị diễn ra tốt đẹp và bà Ngoại trưởng cũng nhân dịp này có những cuộc gặp gỡ song phương với Ngoại trưởng của Ấn Độ và Anh.”
Bà Mary Beth Goodman, một cố vấn khác của Đại sứ Holbrooke cho biết về chuyến đi tại Pakistan:
“Đây là cuộc họp cấp cao và là kết quả của một công trình làm việc đến từ 13 nhóm công tác khác nhau; bao gồm các lĩnh vực nông nghiệp, quốc phòng, năng lượng, y tế, khoa học công nghệ, phụ nữ, nước uống. Ngoài ra, Ngoại trưởng Hoa Kỳ đã chứng kiến lễ ký kết hiệp định thương mại quan trọng giữa Afghanistan và Pakistan, một hiệp định đã được đàm phán từ mấy chục năm qua.”
Về chuyến đi tại Nam Triều Tiên, ông Derek Chollet, Phó Trưởng Ban Kế hoạch của Ngoại trưởng Hoa Kỳ cho biết Ngoại trưởng Clinton đã có những cuộc họp chiến lược tại Seoul:
“Tại đây bà đã được sự tiếp tay của Bộ trưởng Quốc phòng Robert Gates, Đô đốc Mike Mullen, Chủ tịch Ủy ban Tham mưu Liên quân, và Thứ trưởng Ngoại giao William Burns.”
Với một thành phần hùng hậu như vậy Hoa Kỳ muốn chứng tỏ coi trọng vấn đề an ninh và toàn vẹn lãnh thổ của Nam Triều Tiên như thế nào. Đặc biệt, bà là Ngoại trưởng Hoa Kỳ đầu tiên đến tận vùng phi quân sự giữa hai miền Nam Bắc để cho thấy quyết tâm của Hoa Kỳ muốn có quan hệ mạnh mẽ với Nam Triều Tiên, nhất là sau sự kiện của tàu Cheonan bị chìm. Một sự kiện đặc biệt khác là bà Clinton loan báo thêm các biện pháp trừng phạt mới với Bắc Triều Tiên và trong những ngày tới đây, một giới chức của Hoa Kỳ sẽ đến Nam Triều Tiên để bàn thêm với các giới chức Nam Triều Tiên về vấn đề này.
Trả lời câu hỏi liệu các biện pháp trừng phạt thêm đối với Bắc Triều Tiên mà bà Clinton loan báo có phải là Hoa Kỳ bây giờ coi nhẹ cuộc đàm phán 6 bên và sẽ có hành động đơn phương với Bắc Triều Tiên hay không, ông Chollet cho biết:
“Chúng ta cần đặt lời loan báo này trong bối cảnh một chiến lược rộng lớn hơn. Về cơ bản có ba phần. Thứ nhất, Hoa Kỳ muốn tiếp tục giao tiếp với các đồng minh để giải quyết vấn đề hạt nhân của Bắc Triều Tiên; thứ hai, quan hệ giữa Hoa Kỳ và Nam Triều Tiên luôn luôn vững mạnh, Hoa Kỳ ủng hộ sư an ninh và toàn vẹn lãnh thổ của Nam Triều Tiên; và thứ ba, Hoa Kỳ sẽ dùng mọi công cụ có thể để gây áp lực lên Bắc Triều Tiên.”
Huy Phương
Ông Derek Chollet, Phó Trưởng Ban Kế hoạch của Ngoại trưởng Hoa Kỳ
Về chuyến đi Hà Nội, ông Chollet cho biết:
“Tại đây, về mặt song phương, bà kỷ niệm 15 năm bình thường hóa quan hệ với Việt Nam. Trong khi gặp Thủ tướng và Bộ trưởng Ngoại giao Việt Nam bà nhấn mạnh kể từ nay hai nước sẽ cố gắng tìm cách nâng quan hệ lên một tầm mới. Ngoài ra bà cũng nêu quan tâm của Hoa Kỳ về tự do chính trị và nhân quyền.”
Và phần kế tiếp trong chương trình của bà Clinton tại Hà Nội là hội nghị ASEAN như đã được báo chí quốc tế nói tới.
Trong hội nghị này Hoa Kỳ muốn chứng tỏ chính phủ Obama coi trọng vai trò của ASEAN tại châu Á Thái Bình Dương và mong có sự giải quyết các tranh chấp trên cơ sở đa phương. Bà loan báo Hoa Kỳ sẽ mở một phái bộ thường trực với ASEAN tại Jakarta, Tổng thống Obama sẽ tổ chức hội nghị thượng đỉnh ASEAN lần thứ nhì trong vài tháng sắp tới, riêng cá nhân bà sẽ trở lại Hà Nội vào mùa Thu để dự hội nghị thượng đỉnh Đông Á.
Về lập trường của Hoa Kỳ tại Biển Đông, ông Chollet nhắc lại bà Ngoại trưởng Clinton đã đưa ra một “chính sách được định nghĩa nhiều hơn”, cơ bản là Hoa Kỳ xem là quyền lợi quốc gia khi thấy khu vực tiếp tục có hòa bình và ổn định, tự do giao thông trên biển và tôn trọng luật pháp quốc tế. Trong tinh thần đó, Hoa Kỳ ủng hộ những giải pháp ngoại giao tập thể do các phe tranh chấp đưa ra, mà không dẫn đến va chạm.
Một câu hỏi khác được đặt ra là Trung Quốc đã tiếp tay Hoa Kỳ để giúp đỡ Afghanistan và Pakistan. Vậy thì lập trường mới của Hoa Kỳ tại Biển Đông có làm Trung Quốc bực tức đến độ gây khó khăn cho Hoa Kỳ tại Afghanistan và Pakistan hay không?
Ông Chollet trả lời là trong nhiều lần họp, các giới chức cao cấp của Hoa Kỳ như Ngoại trưởng Clinton, Đặc sứ Holbrooke vẫn trao đổi với các giới chức của Trung Quốc để làm thế nào hai bên có thể hợp tác tốt hơn trong vấn đề Afghanistan và Pakistan. Hoa Kỳ có nhiều lợi ích chung với Trung Quốc và đôi bên vẫn hợp tác để đạt các lợi ích chung đó.
Về tin tức nói rằng Trung Quốc cho là Hoa Kỳ đang làm tình hình Biển Đông thêm phức tạp, ông Chollet nói:
“Tôi cũng có đọc tin này qua báo chí nhưng tôi nghĩ rằng phản ứng đó của Trung Quốc cũng không làm Hoa Kỳ chuyển hướng với các nguyên tắc đã đề ra ở Hà Nội.”
Ông Nguyễn Ngọc Bích, một người tham dự buổi giải trình này cho biết:
“Thực sự thì không có nhiều chi tiết được tiết lộ so với những bài báo mà chúng ta đã được đọc về chuyện đó. Chỉ thấy là bây giờ có một sự chuyển hướng khá rõ ràng từ phía Hoa Kỳ qua những lời phát biểu của bà Clinton, qua hành động của Mỹ trên Hoàng Hải. Riêng buổi nói chuyện hôm nay thì không có gì mới mẻ lắm.”
Anh Phạm Văn Lẫm, một sinh viên đang thực tập tại Quốc hội Hoa Kỳ cho biết:
“Tôi nghĩ rằng đây là lần đầu tiên Hoa Kỳ đóng khung vào lập trường xem Biển Đông là lợi ích cốt lõi của mình. Đây nhất định là một sự thay đổi chính sách. Nhưng tiếc là các diễn giả đã không đi vào chi tiết về con đường kế tiếp mà Hoa Kỳ có là gì để thực hiện chính sách mới đó. Tôi thấy hơi buồn nhưng cũng vẫn quan tâm.”
TQ tập trận bắn đạn thật
Trung Quốc đã tổ chức nhiều cuộc tập trận trong thời gian gần đây
Trung Quốc vừa tổ chức tập trận quy mô lớn ở vùng biển phía nam nước này, trong khi Hoa Kỳ và Hàn Quốc đang diễn tập chung.
Kênh 7 Đài truyền hình Trung ương Trung Quốc nói hai ủy viên Quân ủy Trung ương Trung Quốc, Tổng Tham mưu trưởng Giải phóng quân Trung Quốc Trần Bỉnh Đức và Tư lệnh Hải quân nước này, ông Ngô Sinh Lợi, hôm thứ Ba 27/07 đã chứng kiến diễn tập bắn đạn thật do Hạm đội Nam Hải thuộc hải quân Trung Quốc thực hiện.
Cuộc tập trận này bao gồm tấn công từ xa vào các mục tiêu trên biển, hoạt động tác chiến kiểm soát trên không và chống tên lửa bắn từ chiến hạm đối phương.
Ông Trần được trích lời nhấn mạnh tầm quan trọng của việc diễn tập, tăng tính chiến đấu của quân đội Trung Quốc.
Bắc Kinh từng bày tỏ quan ngại trước cuộc tập trận chung Mỹ-Hàn, được cho là "thông điệp rõ ràng" gửi tới Bắc Triều Tiên sau vụ chìm tàu Cheonan làm 46 thủy thủ Nam Hàn thiệt mạng.
Trong khi đó hãng thông tấn nhà nước Trung Quốc China News Service cho hay lính pháo binh thuộc Quân khu Nam Kinh, vốn chịu trách nhiệm bảo vệ vùng duyên hải phía đông, đã thực hiện bắn đạn thật gần Hoàng Hải.
Hãng thông tấn cũng cho hay cuộc tập trận lần này nhằm thực hành hoạt động tình báo chiến trường và nhận dạng mục tiêu sử dụgn máy bay không người lái và radar.
Quân đội Trung Quốc nhân dịp này cũng thử loại tên lửa mới.
Hiện còn chưa rõ liệu cuộc tập trận này đã được lên kế hoạch từ trước hay là phản ứng gấp rút trước hoạt động chung của quân đội Mỹ và Nam Hàn. Thời điểm tập trận cũng không được loan báo rõ ràng.
Campuchia tuyên bố sẵn sàng bảo vệ tổ quốc
Quốc Việt, thông tín viên RFA
2010-07-29
Sau khi Bộ trưởng quốc phòng Thái Lan tuyên bố sẵn sàng tăng thêm quân tại vùng biên giới đang tranh chấp. Tướng Campuchia cũng tuyên bố rằng nước này sẵn sàng đánh nếu như quân đội Thái xâm nhập.
AFP PHOTO / TANG CHHIN SOTHY
Một người lính Campuchia đang quan sát binh sĩ Thái bị bắt (bên dưới) tại một ngôi chùa gần ngôi đền Preah Vihear ở tỉnh Preah Vihear hồi năm 2008.
< object id=audioplayer1 data="http://www.rfa.org/vietnamese/manuallyupload/audio-player/player.swf" width=240 height=25 type=application/x-shockwave-flash>< /object>< meta name=ProgId content=Word.Document>< meta name=Generator content="Microsoft Word 12">< meta name=Originator content="Microsoft Word 12">
Campuchia cảnh báo
Tướng Srey Diek, người đang chỉ huy quân đội Campuchia tại đền Preah Vihear nói rằng, Campuchia đang trong tư thế sẵn sàng đánh trả lực lượng xâm nhập lãnh thổ của Thái Lan. Tướng Srey Diek cảnh báo như vậy, sau khi có tin rằng Thái Lan sẵn sàng bảo vệ vùng biên giới trong khi vụ tranh chấp biên giới lại tiếp tục nóng bỏng.
< meta name=ProgId content=Word.Document>< meta name=Generator content="Microsoft Word 12">< meta name=Originator content="Microsoft Word 12">
Tôi nghĩ lời tuyên bố của Thái là vấn đề của họ, tôi không để ý nhưng tôi chỉ biết họ xâm nhập là chúng tôi nổ súng. Lệnh chỉ đạo cấp trên đã có, tôi chỉ biết họ xâm nhập lãnh thổ là đánh.
Tướng Srey Diek
Ông Srey Diek khẳng định rằng, quân đội Campuchia đã nhận lệnh chỉ đạo từ cấp trên, “Tôi nghĩ lời tuyên bố của Thái là vấn đề của họ, tôi không để ý nhưng tôi chỉ biết họ xâm nhập là chúng tôi nổ súng. Lệnh chỉ đạo cấp trên đã có, tôi chỉ biết họ xâm nhập lãnh thổ là đánh.”
Tướng Srey Diek cho Đài Á Châu tự do biết như vậy sau khi báo chí loan tin rằng Bộ trưởng quốc phòng Pravit Wongsuwan của Thái Lan cho biết quân đội Thái Lan sẵn sàng tăng thêm quân tại khu vực biên giới này nếu lực lượng Campuchia xâm phạm lãnh thổ Thái Lan.
Vào hôm thứ tư, ngày 28 tháng 7 vừa qua, Thủ tướng Thái Lan Abhisit Vejjajiva nói rằng tổ chức UNESCO nên bác bỏ kế hoạch bảo vệ đền Preah Vihear do Campuchia đệ trình. Ông nói rằng UNESCO không nên xem xét kế hoạch này cho đến khi Thái Lan và Campuchia có sự thỏa thuận về vấn đề biên giới. Thái Lan lo ngại rằng kế hoạch bảo vệ này có thể bao gồm một phần hoặc toàn bộ diện tích đất 4,6 km vuông vùng đang tranh chấp.
Thái Lan sẽ rút khỏi UNESCO?
Một Thầy tăng Phật giáo Campuchia tại đền Preah Vihear ở tỉnh Preah Vihear. AFP PHOTO/TANG CHHIN SOTHY.
Thủ tướng Thái Lan cho biết thêm, Thái Lan sẽ tẩy chay cuộc họp và rút khỏi danh sách thành viên của UNESCO nếu như kế hoạch đệ trình của Campuchia được chấp nhận.
Giáo sư tiến sĩ, Ros Chantraboth, viện sĩ viện Hàn Lâm Campuchia nói rằng vấn đề này không có gì mới vì đền Preah Vihear được tổ chức di sản văn hóa của Liên Hiệp Quốc công nhận là một di tích lịch sử thế giới thuộc chủ quyền của Campuchia vào tháng 7 năm 2008.
Ông nói rằng những gì Chính phủ Thái Lan đang làm hôm nay chỉ muốn biểu hiện lòng yêu nước và chứng tỏ rằng Chính phủ có cố gắng khiếu nại và đòi lại đền này, tuy nhiên thành công hay không thì không biết, “Thái Lan tuyên bố bỏ họp Hội nghị quốc tế tại Brazil vì Thái có sẵn kế hoạch để tránh bị xấu hổ, đánh mất lòng tin của dân, đặc biệt đối với thế giới. Và làm như vậy để tránh gây thất vọng cho những người ủng hộ Đảng cầm quyền.”
Ông Hor Namhong, Phó thủ tướng và là Bộ trưởng Ngoại giao Campuchia cho rằng những lời tuyên bố và việc phản bác của Thái thì quá lỗi thời, ngoài ra nó không có nghĩa. Ông nói rằng, Thái Lan phản bác không cho UNESCO công nhận đền Preah Vihear, di tích lịch sử thế giới là chuyện phi lý. Hơn nữa, Thái Lan muốn khiếu nại thế nào cũng không thể thay đổi được, “Tôi nghĩ rằng vấn đề khiếu nại của Thái đã quá lỗi thời, vì đền Preah Vihear đã được UNESCO công nhận. Cho nên Thái muốn làm thế nào cũng không thể thay đổi.”
Tranh chấp ngôi đền Preah Vihear giữa Thái Lan và Campuchia từng xảy ra trong quá khứ. Vào năm 1962, Tòa án quốc tế ra phán quyết giao ngôi đền này cho Campuchia. Quân đội Thái Lan và Campuchia đã từng đụng độ, và lính của hai bên đều có bị thương và thiệt mạng. Hiện nay đang có dự án thành lập liên bang Việt Cam Lào có thể giúp Campuchia bảo vệ lãnh thổ biên giới của mình.
Campuchia tuyên bố đã giết 88 người Thái trong năm 2008 và 2009
RFA-24-03-2010
Hôm thứ Tư, Campuchia tuyên bố đã giết 88 người Thái trong hai năm vừa qua khi đang tranh chấp một đền thờ cổ gần biên giới nhưng người Thái nói rằng chỉ có 2 hay 3 binh sĩ của họ tử vong.
Cả hai lời tuyên bố đều không thể chứng minh. Tướng Chea Tara, người đang chỉ huy quân đội Campuchia nói rằng biên giới gần đền Preah Vihear có phần im lặng nhưng quân sĩ hai bên vẫn rất cảnh giác. Cuộc tranh dành quyền sở hữu ngôi đền này nóng lên vào tháng 7, 2008 khi UNESCO, cơ quan văn hóa của Liên Hiệp Quốc công nhận ngôi đền từ thế kỷ 11 này là một di tích lịch sử thế giới thuộc chủ quyền của Campuchia. Lúc đầu Thái Lan cũng đồng ý nhưng sau đó đã đổi ý khi dân Thái giận dữ và biểu tình. Cả hai phe đã nhanh chóng dẫn quân đến vùng biên giới này và nhiều cuộc nổ súng xảy ra.
Các chuyên mục 
