Lâu nay người dân luôn than phiền cán bộ, công chức nhà nước “hành dân là chính”. Bên cạnh đó cũng có những trường hợp do người dân thiếu giấy tờ, văn kiện nên không được giải quyết, lại cho là viên chức làm khó dễ.
Chính sách
Theo chính sách của nhà nước nhằm đơn giản hóa thủ tục hành chánh, nâng cao tinh thần phục vụ, khắc phục những hiện tượng cửa quyền, quan liêu thì công chức cần phải tập trung cố gắng, bảo đảm giải quyết công việc của người dân một cách chính xác về thời gian, đồng thời luôn giữ thái độ tận tình, hòa nhã, tươi cười, thân thiện.
Đó là phần lý thuyết, còn khi gặp chuyện thì dân chúng hay cho rằng viên chức ít nói, ít cười, khó tính, nhăn nhó, nói tóm lại là “hành dân”, “ xa cách dân”.
Tuy nhiên qua những chuyến đi thăm thực tế, đến các địa điểm tiếp dân thì nhà báo thấy rõ là người cán bộ, công chức có những khó khăn, nỗi khổ, tâm sự riêng, với chồng hồ sơ cao ngất trước mặt, lại có hàng chục người đang chờ giải quyết, đôi khi gặp thái độ của dân “trái tai, gay mắt” nên không thể cười nổi.
Cán bộ, công chức nhà nước có nhiệm vụ tiếp dân mỗi ngày cho biết, họ luôn gặp áp lực từ nhiều phía, mà phía người dân có phản ứng gay gắt, bực dọc, đôi khi quát mắng viên chức hữu trách, là chuyện không phải là hiếm khi xảy ra.
Ông Chí, một công chức ở Saigon nói về nụ cười hiếm thấy của cán bộ, viên chức:
Trước mặt người công chức đó có đối tượng mà họ phục vụ thì việc tỏ ra niềm nở với đối tượng đó là sự cần thiết. Đôi khi cũng không phải là cười mà chỉ cần có cử chỉ niềm nở tận tâm, thì cũng đủ.
Bà Thanh, công chức nghỉ hưu
“Tôi nghĩ vấn đề này nó có hai nguyên nhân, khách quan và chủ quan, trước hết là thủ tục hành chánh của nhà nước mình rườm rà, còn quá nhiêu khê, như việc mua bán xe gắn máy chưa đầy 5 triệu mà người mua, người bán phải chứng thực công chứng sang tên khắp các phố phường, các cơ quan chức năng.
Ngoài ra các cơ chế tham nhũng từ trên xuống dưới, lúc nào cũng làm cho người công chức nghĩ đến tiền lót tay, quà cáp, thấy những thứ đó, họ mới vui.
Về chủ quan thì mặt bằng lương bổng công chức không phù hợp với mặt bằng kinh tế, nên người công chức phải đối mặt với áp lực cuộc sống gia đình và bản thân họ.
Ngoài ra họ chỉ làm lấy lệ, giải quyết công việc cho qua ngày qua tháng, họ có tâm lý của kẻ trên người dưới, xin cho, ban phát. Công chức mẫn cán, tay bắt mặt mừng thì ít lắm.”
Bà Thanh, một công chức đã nghỉ hưu, góp thêm ý về chuyện công chức ít cười, theo bà thì có các cử chỉ khác cũng làm người dân vui lòng:
“Công chức ít cười ấy mà, tôi không muốn chia sẻ vào việc ấy đâu, nhưng họ cười vào lúc nào? Nụ cười ấy có thích hợp hay không? thì mới nên phán xét tình trạng đó.
Tôi quan niệm như thế này, những lúc không có ai ở trước mặt họ mà cứ cười, sợ rằng họ không bình thường, nhưng trước mặt người công chức đó có đối tượng mà họ phục vụ thì việc tỏ ra niềm nở với đối tượng đó, là sự cần thiết.
Đôi khi cũng không phải là cười mà chỉ cần có cử chỉ niềm nở tận tâm, thì cũng đủ, còn cái nụ cười, có người không cười, mà cũng không khó đăm đăm, mà lại chu đáo, nói kính chào ông, chào bà, tôi có thể phục vụ gì cho ông bà không, mà họ không có nụ cười gì cả, thì tôi nghĩ là dù không có nụ cười nhưng có sự tận tâm thì cũng nên ghi nhận cho họ chứ.
Có số đông cho rằng công chức không biết cười, ít cười, vì trong lề lối làm việc có những điều sắp xếp công việc không được kế hoạch lắm, nhiều đột xuất quá, từ cấp trên dội xuống một việc thành hai, ba việc, do khả năng xử lý có hạn nên họ không được vui, nên họ không thể có nụ cười trong bối cảnh đó.”
Vì sao ít cười?
Cũng có nơi công chức rất là hòa nhã, rất là sốt sắng. Rồi cũng tùy theo nơi, em đi làm giấy tờ không gặp phiền hà rắc rối gì.
Cô Như, thương gia
Cô Như, thương gia, hàng ngày đều có việc đến tiếp xúc với cơ quan nhà nước kể lại về những sự đối xử của công chức với mình:
“Nói chung là báo nói cũng có điều đúng, tuy nhiên cũng có nơi công chức rất là hòa nhã, rất là sốt sắng. Có thể là có thành phần nào đó thôi, hôm đó chắc gặp chuyện gia đình hay sao, mình không biết.
Báo nói cũng đúng chứ không phải là sai đâu, mấy người nhà báo cũng đã thâm nhập thực tế rồi, cũng tùy theo nơi, em đi làm giấy tờ không gặp phiền hà rắc rối gì, rất là dễ thôi.”
Gặp những hoàn cảnh dân hùng hổ, thiếu lịch sự, nếu công chức không tự kiềm chế, lớn tiếng lại thì dễ đưa tới xung đột tại chỗ.
Nhiều viên chức kể lại, nếu người dân hiểu biết, cảm thông cho sự đa đoan của công chức mà tỏ ra vui vẻ, kiên nhẫn thì cán bộ, công chức cảm thấy thoải mái, còn khi gặp cảnh chửi quát, đập bàn, quăng hồ sơ thì cũng đành chịu, vì không có cách nào khác hơn.
Dù bị cảnh “con sâu làm rầu nồi canh”, “vơ đũa cả nắm”, nhưng người công chức phải luôn trầm tĩnh, không thể nặng lời với dân, vì chính sách của nhà nước đã hướng dẫn như thế.
Hơn nữa, về phía người dân, thì có đủ mọi thành phần xã hội, lứa tuổi, trình độ dân trí, kiến thức, tâm tính khác nhau.
Khi một người không hiểu biết về pháp luật, học thức, đạo đức, văn hóa hạn chế, gặp chuyện trái ý, phật lòng thì dễ nổi nóng theo bản năng, cho rằng nhà nước đưa một công chức không biết gì ra tiếp họ, nên không đủ thẩm quyền giải quyết vụ việc ổn thỏa.
Lên tiếng dùm phía cán bộ công chức, báo chí giải thích, công chức cũng chỉ là con người bình thường, nên có nhu cầu, tâm tư, tình cảm, quan hệ xã hội, buồn vui, hờn giận như mọi người.
Mặt khác, nếu nền hành chánh công quyền đặt nặng tính chất “phục vụ tận tụy” thì người dân sẽ hài lòng, toại nguyện, và đó chính là thứ mà họ cần, chứ không phải là nụ cười trên môi của công chức.
Sự tận tình, hòa nhã, không làm khó dễ, không cau có với người dân, là thành công của người công chức có trách nhiệm giúp dân bớt khổ, bớt lo, bớt sợ.
Đại sứ Thụy Điển: Việt Nam cần có tự do để phát triển
2009-12-07
Tại Hội nghị các nước cấp viện cho Việt Nam, bên cạnh cam kết gia tăng viện trợ, quốc tế cũng kêu gọi Việt Nam hãy mở rộng tự do thông tin đế phát triển.
AFP PHOTO/Hoang Dinh Nam
Hội nghị các nước cấp viện cho Việt Nam nhóm họp tại Hà Nội hôm 3-12-2009.
< meta content=Word.Document name=ProgId>< meta content="Microsoft Word 12" name=Generator>< meta content="Microsoft Word 12" name=Originator>Kết thúc Hội nghị tại Hà Nội, các nhà tài trợ quốc tế công bố mức cam kết viện trợ vốn ODA dành cho Việt Nam với hơn 8 tỷ USD.
Tuy nhiên, bên cạnh cam kết này các nước phương Tây cảnh báo rằng việc chính phủ hạn chế các phương tiện truyền thông và Internet, cũng như các trang mạng xã hội như Facebook, sẽ đe dọa tới sự phát triển kinh tế của Việt Nam.
Mặc Lâm có cuộc phỏng vấn đặc biệt với ông Rolf Bergman, Đại sứ Thuỵ Điển tại Việt Nam, người tham dự hội nghị để biết thêm chi tiết về vấn đề này.
Mức viện trợ kỷ lục
Mặc Lâm:Thưa ông Đại sứ, kết thúc Hội nghị các nước cấp viện cho Việt Nam là cam kết hơn 8 tỷ đô la, số vốn ODA lớn nhất từ trước tới nay. Theo nhận xét của ông Đại sứ thì lý do nào đưa đến kết quả rất phấn khởi này thưa ông?
Đại sứ Rolf Bergman: Số tiền này được cam kết từ các nước cấp viện cho Việt Nam trong tài khóa 2010 nhưng thực tế thì một số đã được giải ngân trong tháng này lý do vì ngân sách của chúng tôi có những khác biệt.
So sánh với con số 6 tỷ vào năm nay thì năm tới có nhiều hơn, do thành quả của Việt Nam đã khiến nhiều nước trong nhóm cấp viện có niềm tin cao hơn.
Tuy nhiên tôi vẫn nghi ngờ số tiền mà các nước cam kết có đạt đến mức hơn 8 tỷ hay không vì tỷ giá thay đổi của năm nay so với năm tới, hơn nữa như tôi đã trình bày thì một số đã đươc giải ngân trong năm nay.
Việt Nam đã có những tiến triển rất khích lệ trong cách điều hành kinh tế của chính phủ cũng như những chính sách tài chánh tiền tệ phù hợp được đưa ra trong năm nay đã giúp thị truờng tương đối ổn định so với những nước khác trong khu vực.
Đại sứ Rolf Bergman
Đối với Việt Nam, tôi xác nhận một lần nữa những thành tựu mà nước này đã đạt được thì không có gì phải bàn cãi. Có những tiến triển rất khích lệ trong cách điều hành kinh tế của chính phủ cũng như những chính sách tài chánh tiền tệ phù hợp được đưa ra trong năm nay đã giúp thị truờng tương đối ổn định so với những nước khác trong khu vực.
Chính phủ cũng đã tỏ ra khôn khéo hơn khi sử dụng những đồng vốn ODA trong các dự án của họ và họ đã thành công.
Tự do để phát triển
Mặc Lâm:Ông đã có những quan tâm gì được phát biểu trong hội nghị, đặc biệt về vấn đề nhân quyền hay tự do dân chủ?
Ông Rolf Bergman, Đại sứ Thuỵ Điển tại Việt Nam
Đại sứ Rolf Bergman: Về các vấn đề nhân quyền, tự do dân chủ thì nhà nước có nỗ lực cải tiến tuy nhiên tôi cho là chưa đúng mức. Các thành quả kinh tế và an sinh xã hội có thể tốt và đạt hiệu quả nhưng chưa bù đắp được những gì mà người dân cần trong lĩnh vực dân chủ nhân quyền.
Chính trị vẫn là một mối quan tâm lớn của các nước cấp viện bên cạnh các thành quả mà Việt nam đạt được trong năm qua.
Mặc Lâm:Trong thời gian qua nhà nước đã thử nghiệm việc đóng cửa các trang mạng xã hội như facebook và kiểm soát việc truy cập internet của người dân một cách gắt gao hơn. Ông đại sứ có phát biểu gì về vấn đề này?
Đại sứ Rolf Bergman:Chúng tôi đã đưa ra những quan tâm về vấn đề tự do truyền thông nơi công cộng cũng như nhận được thông tin của người dân là một yếu tố quan trọng cần phải hiện thực hoá để đẩy mạnh phát triển.
Chúng tôi đề nghị chính phủ Việt nam tháo bỏ các tường lửa nhằm ngăn cản truy cập vào internet, kể cả minh bạch hoá các hồ sơ chống tham nhũng như lời yêu cầu của các đại biểu quốc hội đưa ra mới đây.
Đại sứ Rolf Bergman
Chúng tôi nhấn mạnh rằng báo chí cũng như các trang mạng xã hội giữ vai trò hết sức trọng yếu trong việc nối kết thông tin, để dẫn đến thành quả, chứ không tác hại gì đến các kế hoạch của chính phủ. Chúng tôi thật sự quan ngại khi nhận được tin chính phủ kiểm soát trang xã hội Facebook vì làm như thế là cản trở sự phát triển chứ không thể gặt hái kết quả tốt được.
Chúng tôi đề nghị chính phủ Việt nam tháo bỏ các tường lửa nhằm ngăn cản truy cập vào internet, kể cả minh bạch hoá các hồ sơ chống tham nhũng như lời yêu cầu của các đại biểu quốc hội đưa ra mới đây.
Các nước cấp viện có mặt trong hội nghị như Hoa Kỳ, Canada, Na Uy, New Zealand cũng như các nước châu Âu khác đều có chung những quan ngại như của chúng tôi.
Mặc Lâm:Theo chúng tôi được biết thì Thuỵ Điển là nước có quan tâm rất nhiều đến vấn đề tham nhũng tại Việt nam trong nhiều năm qua. Riêng trong năm 2009 ông Đại sứ có ghi nhận bất cứ một tiến bộ nào mà Việt nam đạt đựơc trong lãnh vực chống tham nhũng hay không?
Đại sứ Rolf Bergman:Vâng chúng tôi thường có những cuộc trao đổi với các giới chức Việt Nam về vần đề chống tham nhũng và chúng tôi nhận thấy trong thời gian qua đã có những tiến triển đáng khích lệ.
Giao diện Tiếng Việt của trang Facebook.
Bất cứ lúc nào có cơ hội nói chuyện với họ chúng tôi cũng lập đi lập lại quan điểm rất rõ ràng của chúng tôi là minh bạch trong công tác chống tham nhũng là ưu tiên hàng đầu mà chúng tôi quan tâm. Chúng tôi cũng đã nhiều lần nhấn mạnh đến vai trò của báo chí trong việc phát hiện các vụ tham nhũng.
Cản trở vai trò truyền thông chân thực của báo chí là cản trở sự phát triển của quốc gia. Nhiều nước đã chứng minh điều này trong quá khứ và tôi tin rằng Việt Nam cũng không ngoại lệ.
Đại sứ Rolf Bergman
Chúng tôi hy vọng sẽ thấy nhiều hơn nữa những tiến bộ trong lĩnh vực này nhưng phải thật lòng mà nói chúng tôi chưa thấy chính phủ có phản hồi tích cực trong vấn đề này và vì vậy chúng tôi cảm thấy hơi thất vọng.
Mặc Lâm:Ông đại sứ có trông đợi rằng những mối quan tâm của ông sẽ đựơc nhà nước Việt Nam thực hiện một cách nghiêm túc hay không?
Đại sứ Rolf Bergman:Chúng tôi vẫn đang trông đợi thêm những nỗ lực của chính phủ Việt nam trong vấn đề này bên cạnh các thành tựu kinh tế mà họ đạt được.
Chúng tôi vẫn trông chờ chính phủ cho phép báo chí được tự do nhiều hơn nữa để từ đó dẫn đến một nền báo chí tự do hoàn toàn, vì trên nguyên tắc chúng tôi vẫn tin rằng cản trở vai trò truyền thông chân thực của báo chí là cản trở sự phát triển của quốc gia. Nhiều nước đã chứng minh điều này trong quá khứ và tôi tin rằng Việt Nam cũng không ngoại lệ.
Mặc Lâm:Xin cám ơn ông đại sứ đã dành thời gian cho chúng tôi thực hiện cuộc phỏng vấn hôm nay.
Các chuyên mục 
