Có lúc hàng hóa không qua vì Trung Quốc điều tiết thị trường

Kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang Trung Quốc chủ yếu qua cửa khẩu Tân Thanh. Trong năm 2015, xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam sang Trung Quốc qua địa bàn đạt gần 4 tỷ USD, tăng 13,7% so với cùng kỳ. Lãi suất nhập khẩu đạt 1,6 tỷ. Riêng nông sản xuất khẩu sang trung Quốc qua Lạng Sơn là 1 tỷ USD, chiếm 50% cả nước.

Hàng năm, nhiều hàng hóa nông sản của Việt Nam tắc nghẽn, ùn ứ ở cửa khẩu Tân Thanh, Lạng Sơn. Ảnh: DNVN.

Tại hội thảo về công tác quản lý hoạt động thương mại biên giới, miền núi, vùng sâu vùng xa... năm 2015 diễn ra sáng nay ở Hà Nội, ông Nguyễn Công Trưởng, Phó chủ tịch UBND tỉnh Lạng Sơn cho biết, phía Trung Quốc luôn linh hoạt trong điều tiết hàng xuất khẩu, hàng của Việt Nam qua các lối mở, điểm thông quan qua các mốc mới.

Trong khi đó, việc cho hàng hóa Việt Nam xuất khẩu qua các khu vực đó sang Trung Quốc không hề thông thoáng. Điều này làm ảnh hưởng lớn đến hoạt động xuất khẩu trong khu vực. Song theo ông Trưởng, cũng trong năm qua, tỉnh Lạng Sơn đã bắt được 3.456 vụ gian lận thương mại, tương đương khoảng 99.000 tỷ đồng.

Ngoài hiện tượng gian lận thương mại, việc xuất nhập khẩu qua điểm này cũng gặp khá nhiều khó khăn. Đặc biệt, cửa khẩu Tân Thanh năm nào cũng có hiện tượng ùn ứ do số lượng hàng đổ về quá lớn. Nhưng biên mãi sang Trung Quốc quá hạn hẹp. Họ chỉ điều tiết đề xuất chỉ qua cửa khẩu Tân Thanh.

"Trong khi đó, hầu hết các sản phẩm như dưa hấu, thanh long, nhãn, xoài, chuối xanh... của Việt Nam lại chủ yếu xuất sang thị trường này. Riêng trong năm nay, lượng hàng nông sản xuất sang cực lớn: Dưa hấu là 200.000 tấn (21 triệu USD), thanh long khoảng 600.000 tấn (gần 400 triệu USD), vải thiều trên 200.000 tấn (120 triệu USD)...  Đó là chưa kể mỗi ngày, cửa khẩu này xuất sang Trung Quốc khoảng 1.400-1.500 xe chuối xanh các loại", ông Trưởng cho hay. 

Cũng theo Phó chủ tịch UBND tỉnh Lạng Sơn, mỗi một cư dân bốc xếp hàng ở các khu cửa khẩu tỉnh có thu nhập một ngày lên tới 300.000-500.000 đồng thậm chí còn cao hơn. Thế nhưng Trung Quốc điều tiết thị trường khiến cho có thời điểm nhiều hàng hóa không được đi qua. Hệ quả kéo theo là nhiều lao động mất công ăn việc làm.

Đưa ra giải pháp về tình trạng này, ông Trưởng đề nghị Bộ Công Thương và Chính phủ mở thêm một đường xuất khẩu bên cạnh cửa khẩu Tân Thanh, tăng giá trị xuất khẩu các mặt hàng lớn như dưa hấu, thanh long, nhãn, xoài...

Hàng Việt bán ra khó, nhập vào dễ

Theo Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Cẩm Tú, hoạt động thương mại biên giới giữa Việt Nam với các nước có chung đường biên giới đất liền đang biến động trái chiều giữa các tuyến biên giới.

Năm 2015, tổng kim ngạch mua bán, trao đổi hàng hóa qua các cửa khẩu biên giới ước đạt 27,56 tỷ USD, tăng 27% so với năm 2014. Trong đó, tuyến biên giới Việt Nam – Trung Quốc chiếm khoảng 85%, tuyên biên giới Việt – Lào chiếm khoảng 4%, Việt Nam – Campuchia là 11%.

Trong khi xuất nhập khẩu hàng hóa qua biên giới Việt Nam – Trung Quốc tăng 10% so với năm 2014 thì lại giảm 26,6% tại tuyến Việt - Lào và chỉ tăng nhẹ 3% ở tuyến Việt Nam - Campuchia.

Quy mô thương mại biên giới Việt – Trung năm 2015 lớn hơn 2014. Xuất nhập khẩu đạt 5.842,3 triệu USD, tăng 10,1%. Trong đó xuất khẩu đạt 2.665,7 triệu USD, giảm 12,1%. Nhập khẩu đạt 3.176,6 triệu USD, tăng 40%. Các phương thức tạm nhập, tái xuất, chuyển khẩu, kho ngoại quan đạt 17.380,4 triệu USD, tăng 47,1% so với năm 2014.

Hàng hóa xuất khẩu qua biên giới Việt – Trung Quốc chủ yếu 3 nhóm là nông, lâm, thủy hải sản; hàng công nghiệp chế biến; hàng hóa khoáng sản. Hàng hóa nhập khẩu gồm 2 nhóm chính là nguyên, nhiên, vật liệu, vật tư đầu vào cầ thiết cho sản xuất; máy móc thiết bị, phương tiện vận tải, hàng điện tử, thực phẩm và hàng tiêu dùng.

Thời điểm hiện tại, trên 3 tuyến biên giới Việt Nam có tổng số 295 chợ biên giới, chợ cửa khẩu, chợ trong khu kinh tế cửa khẩu. Trong đó, tuyến biên giới Việt Nam – Trung Quốc có 102 chợ, tuyến biên giới Việt Nam – Lào có 53 chợ, tuyến biên giới Việt Nam – Campuchia có 140 chợ.

Song, tại tuyến biên giới Việt – Trung Quốc, tại một số cửa khẩu, lối mở biên giới, hàng hóa hợp pháp xuất xứ Việt Nam được mở tờ khai, làm thủ tục đầy đủ bên phía Việt Nam. Nhưng phía Trung Quốc yêu cầu chuyển tải sang xe biên mậu để đua sang Trung Quốc theo hình thức chợ biên giới, nhằm tận dụng chính sách ưu đãi 8.000 nhân dân tệ/người/ngày của Trung Quốc. Cách làm này gây chậm trễ, bất tiện cho thông quan hàng hóa của doanh nghiệp Việt Nam.

Một số hàng nông sản, trái cây tươi của Việt Nam có tính mùa vụ như thanh long, dưa hấu tươi… khi mua bán, trao đổi với Trung Quốc là theo hình thức đi chợ, tức doanh nghiệp bán không có hợp đồng mua bán sẵn với đối tác Trung Quốc.

Việc hàng hóa ồ ạt chở lên biên giới khi vào vụ, khiến khả năng thông quan của cửa khẩu nhất thời không đáp ứng được, bị doanh nghiệp biên Trung Quốc lợi dụng ép giá, gây nên tình trạng ùn tắc tại khu cửa khẩu, làm thiệt hại về kinh tế, khiến dư luận bức xúc, ây áp lực cho các cơ quan quản lý.

Hiện nay, hoạt động tái xuất hàng hóa tại các cửa khẩu phụ, điểm thông quan nằm trong khu vực cửa khẩu đã được UBND tỉnh công bố gặp khó khăn, không thực hiện được do phía Trung Quốc thường xuyên thay đổi địa điểm nhận hàng.

Bộ trưởng Quốc phòng Việt Nam–Trung Quốc điện đàm trực tiếp

(Quốc phòng Việt Nam) - Sáng 31/12, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Việt Nam và Trung Quốc đã có cuộc điện đàm trực tiếp.

Sáng 31/12, Đại tướng Phùng Quang Thanh, người gốc Hoa, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Bí thư Quân ủy Trung ương, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Việt Nam và Thượng tướng Thường Vạn Toàn, Bộ trưởng Bộ Quốc Phòng Trung Quốc đã có cuộc điện đàm nhân dịp Bộ Quốc phòng Việt Nam và Bộ Quốc phòng Trung Quốc chính thức thiết lập đường dây liên lạc trực tiếp; nhân dân hai nước chuẩn bị đón năm mới 2016 và kết thúc năm kỷ niệm 65 năm thiết lập quan hệ ngoại giao giữa hai nước.

Đại tướng Phùng Quang Thanh điện đàm với Thượng tướng Thường Vạn Toàn.

Hai Bộ trưởng thống nhất cho rằng, việc thiết lập đường dây liên lạc trực tiếp giữa Bộ Quốc phòng hai nước là một nội dung hợp tác mới thể hiện sự tin cậy lẫn nhau và tạo điều kiện để lãnh đạo Quân đội hai nước kịp thời trao đổi những vấn đề trong quan hệ quốc phòng song phương.

Đại tướng Phùng Quang Thanh và đại diện chỉ huy một số cơ quan Bộ Quốc phòng, Tổng cục Chính trị tại cuộc điện đàm.

Hai Bộ trưởng nói bằng tiếng Tàu đánh giá cao quan hệ hợp tác quốc phòng thời gian qua và cho rằng, sự hợp tác đã mang lại hiệu quả thiết thực, là một trong những trụ cột quan trọng trong quan hệ giữa hai nước, góp phần duy trì hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển ở khu vực, đáp ứng lợi ích của nhân dân mỗi nước, từng bước giải quyết thỏa đáng những bất đồng trên cơ sở các nhận thức chung giữa lãnh đạo hai nước.

Hai Bộ trưởng thống nhất thời gian tới cần thúc đẩy hơn nữa hợp tác trong lĩnh vực quốc phòng, đặc biệt là tăng cường giao lưu các cấp, triển khai có hiệu quả các Thỏa thuận đã ký kết, góp phần đưa quan hệ đối tác hợp tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Trung Quốc không ngừng phát triển lành mạnh, ổn định.

Nhân dịp này, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng hai nước đã chúc mừng nhau nhân dịp năm mới 2016 và Tết cổ truyền Bính Thân của hai dân tộc. Cuộc điện đàm đã diễn ra trong bầu không khí hữu nghị thân mật.

Theo QĐND

hứ bảy, 26/12/2015 | 10:04 GMT+7

|

Theo tin từ Tổng cục Thống kê, Trung Quốc vẫn là thị trường Việt Nam phụ thuộc nhiều nhất trong cán cân thương mại khi nhập siêu 32,3 tỷ USD trong cả năm, tăng 12,5% so với năm trước và lớn gấp nhiều lần mức nhập siêu chung của toàn nền kinh tế (3,2 tỷ USD).

Riêng kim ngạch nhập khẩu từ thị trường này ước đạt 49,3 tỷ USD, tăng 13% so với năm trước và chiếm 29% tổng kim ngạch nhập khẩu - lớn nhất trong các quốc gia Việt Nam có quan hệ mua hàng hóa. Các mặt hàng nhập khẩu chủ yếu gồm máy móc thiết bị, dụng cụ, phụ tùng điện thoại các loại và linh kiện; điện tử, máy tính và linh kiện. 

Mặt khác, xuất khẩu sang Trung Quốc năm qua ước đạt 17 tỷ USD, tăng 14%, trong đó tăng chủ yếu ở nhóm hàng rau quả, dệt may, giày dép. 

Việt Nam tiếp tục gia tăng nhập siêu từ Trung Quốc.

Bên cạnh thị trường Trung Quốc, Việt Nam cũng gia tăng nhập siêu từ các thị trường lớn khác như Hàn Quốc với 18,7 tỷ USD, tăng 28%; ASEAN 5,5 tỷ USD, tăng 45%. Thị trường Nhật Bản sau nhiều năm xuất siêu, năm 2015 đã nhập siêu hơn 300 triệu USD. Mỹ và EU vẫn giữ được mức xuất siêu tương ứng 25,5 tỷ USD và 20,6 tỷ USD trong năm 2015.

Xét về quy mô toàn nền kinh tế, tổng kim ngạch xuất khẩu cả năm ước đạt 162,4 tỷ USD, tăng 8,1% so với năm 2014. Đây là mức tăng thấp nhất của kim ngạch xuất khẩu trong 5 năm qua và thấp hơn kế hoạch đề ra (tăng 10%).

Theo Tổng cục Thống kê, nguyên nhân chủ yếu khiến xuất khẩu tăng thấp là chỉ số giá xuất khẩu nhiều mặt hàng chủ lực giảm so với năm trước, đặc biệt như dầu thô, cao su, than đá, cà phê, rau quả, thủy sản..., cùng với lượng xuất khẩu nhiều mặt hàng nông sản giảm mạnh.

Kim ngạch hàng hóa nhập khẩu ước đạt 165,6 tỷ USD, tăng 12% so với năm trước. Nếu loại trừ yếu tố giá, kim ngạch nhập khẩu hàng hóa năm 2015 tăng 18,9%, cao hơn mức tăng 13,2% của năm 2014.

Với việc nhập khẩu tăng cao hơn xuất khẩu, cán cân thương mại (xuất khẩu tính theo giá FOB, nhập khẩu tính theo giá CIF - phương pháp Việt Nam thường sử dụng) rơi vào tình trạng thâm hụt với mức nhập siêu ước tính 3,2 tỷ USD sau 3 năm liên tiếp xuất siêu. Nhập siêu hoàn toàn thuộc về khu vực kinh tế trong nước với 20,3 tỷ USD, trong khi khu vực có vốn đầu tư nước ngoài xuất siêu 17,1 tỷ USD.  

Nếu kim ngạch xuất khẩu và nhập khẩu cùng tính theo giá FOB (loại trừ 9 tỷ USD phí vận tải và bảo hiểm hàng nhập khẩu được tính vào nhập khẩu dịch vụ), Tổng cục Thống kê cho hay năm 2015 ước tính xuất siêu 5,8 tỷ USD, giảm 44% so với năm 2014.

Phương Linh

Sau Trung Quốc, Thái Lan thâu tóm thị trường Việt Nam

19/12/2015  10:45 GMT+7

Tại TPHCM, hoa quả Thái Lan đã tràn ngập thị trường. Nhiều gia đình ưu tiên sử dụng gạo Thái Lan thay gạo Việt Nam vì sợ gạo Việt Nam có hóa chất. Hàng xuất xứ Thái Lan đang đứng thứ 2 về số lượng mặt hàng nhập khẩu tiêu thụ tại Việt Nam, chỉ sau Trung Quốc.

Tỷ phú Thái Lan dốc lực thâu tóm DN Việt Nam

Làn sóng thâu tóm 5 tỷ USD nhắm vào DN Việt

Xem bài khác trên Vef.vn

Tự nông dân Việt Nam đang đẩy nông sản Việt ra khỏi thị trường

“Thị trường nội địa không còn là thị trường của riêng doanh nghiệp Việt Nam. Sản phẩm của Thái Lan sẽ tràn vào Việt Nam với thuế suất bằng 0% khi Cộng đồng Kinh tế ASEAN (AEC) được hình thành”, chuyên gia kinh tế, TS. Lê Đăng Doanh cho biết tại Hội thảo Nâng cao năng lực cạnh tranh để chiếm lĩnh thị trường nội địa ngành hàng tiêu dùng nhanh Việt Nam.

Theo TS. Doanh, khi AEC có hiệu lực, mặt hàng sữa tươi, sữa chua của Việt Nam sẽ có khả năng trụ vững. Trong khi đó, mặt hàng sữa bột sẽ khó trụ vững.

Liên minh Châu Âu (EU) có chính sách trợ giúp người nuôi bò, mỗi người nuôi bò của EU được trợ giúp 1,5 Euro/ngày nên giá các mặt hàng phomat, sữa rất rẻ. Khi hiệp định thương mại tự do Việt Nam – EU (FTA VN – EU) có hiệu lực, những mặt hàng này sẽ chịu áp lực cạnh tranh lớn.

Với các loại hình dịch vụ khác như hàng không, du lịch… doanh nghiệp Việt cũng sẽ chịu cạnh tranh gay gắt.

Điều đáng lưu ý, theo ông Doanh là chúng ta đang nhập rất nhiều hàng hóa của Trung Quốc. Theo số liệu ghi nhận, Việt Nam đang nhập của Trung Quốc nhiều hơn con số thống kê công bố 20 tỷ USD. Dù tính theo phương pháp nào, lượng hàng Trung Quốc qua biên giới Việt Nam cũng là quá lớn.

Tuy nhiên, với AEC, từ 1/1/2016, Trung Quốc sẽ không phải là nước duy nhất doanh nghiệp Việt cần phải dè chừng.

Với AEC, khi hàng hóa và dịch vụ dịch chuyển tự do, nguồn vốn dịch chuyển tự do, thậm chí nguồn lao động có tay nghề từ các nước ASEAN cũng di chuyển tự do sang Việt Nam, doanh nghiệp Việt sẽ cạnh tranh với các nước ASEAN khác thế nào ?

Theo ông Doanh, tại TPHCM, hoa quả Thái Lan đã tràn ngập thị trường. Số liệu thống kê cho thấy, trong 9 tháng đầu năm 2015, Việt Nam đã nhập rau quả của Thái Lan lên đến 132 triệu USD. Nhiều gia đình ưu tiên sử dụng gạo Thái Lan thay gạo Việt Nam vì sợ gạo Việt Nam có hóa chất.

“Việc lạm dụng hóa chất vào nông nghiệp của Việt Nam như chất tạo nạc là sự đầu độc một cách hợp pháp. Chất tạo nạc còn nguy hiểm hơn ma túy, vì ma túy chỉ người sử dụng mới bị đầu độc. Tự người nông dân đang đẩy hàng nông sản ra khỏi thị trường”, ông Doanh nói.

Thái Lan sẽ không còn đứng sau Trung Quốc?

Theo thống kê mới nhất của Bộ Công thương, trong số các mặt hàng nhập khẩu tiêu thụ tại thị trường trong nước (tính về số lượng), hàng xuất xứ từ Thái Lan đang đứng thứ 2, sau hàng Trung Quốc.

Hiện nay, các sản phẩm may mặc, đồ dùng gia dụng do Thái Lan sản xuất đã có mặt tại gần 8.600 chợ trên cả nước và chiếm ưu thế so với những sản phẩm nhập khẩu từ các nước khác.

Theo Bộ Công thương, điểm lợi thế trong cạnh tranh của hàng hóa Trung Quốc và Thái Lan là đa dạng chủng loại, mẫu mã phong phú và giá cả cạnh tranh. Rất nhiều sản phẩm tiêu dùng của Thái Lan, Nhật Bản, Hàn Quốc, CHLB Đức như dầu gội, sữa tắm, hóa mỹ phẩm đang được rất nhiều người tiêu dùng ưa thích.

Đáng lưu ý là, trong bối cảnh gần đây, Thái Lan cũng đang nhanh chóng tiếp cận thị trường Việt Nam với hàng loại chuỗi cửa hàng bán lẻ hàng tiêu dùng nhanh.

Trước đó, Tập đoàn Berli Jucker (BJC) đã ghi dấu ấn với thương vụ mua Metro dù chưa thành. Tập đoàn Central được biết đến qua việc khai trương trung tâm mua sắm Robins và thương vụ mua 49% cổ phần Nguyễn Kim. Với tham vọng mở rộng thị trường, Central cũng “suýt” mua lại siêu thị điện máy Pico, nhưng thương vụ này đã không thành.

Và tất nhiên, đi sau các nhà bán lẻ Thái Lan sẽ là các nhà sản xuất Thái. Về việc này, TS. Lê Đăng Doanh cũng từng cảnh báo: “Các siêu thị của nước ngoài sẽ ưu tiên tiêu thụ hàng hóa của họ và hàng hóa của các doanh nghiệp và hàng nông sản Việt Nam có nguy cơ bị đẩy ra khỏi siêu thị. Điều này sẽ gây sức ép rất lớn đối với sản xuất công nghiệp và nông nghiệp Việt Nam”.

Chẳng những phủ sóng trên 8.600 chợ truyền thống khắp cả nước, hàng hóa Thái Lan còn được giới thiệu qua Triển lãm Bán lẻ Hàng Thái Lan hàng năm.

Trong một diễn biến khác, Saha Group, tập đoàn sản xuất hàng tiêu dùng lớn nhất Thái Lan, đã đàm phán với các đối tác Nhật Bản về hợp tác mở rộng các dự án cung ứng dịch vụ và bất động sản tại Việt Nam trong năm 2016.

(Theo Trí Thức Trẻ)

Những ‘hung thần’ gốc Phi: Tìm đủ cách trụ lại Việt Nam với sự tiếp tóc của các mệnh phụ

06:18 AM - 12/01/2016 Thanh Niên

Người gốc Phi bị xử phạt vì cư trú quá thời hạn - Ảnh: Hải Nam

Phần lớn những người gốc Phi sang VN mở công ty “ma”, mở shop... cho có, nhằm lưu trú tại VN.

TIN LIÊN QUAN

• Dân mạng bàn tán “Những 'ông thần' gốc Phi ở Sài Gòn“

• Những 'ông thần' gốc Phi ở Sài Gòn

• Xử lý nhóm người gốc Phi cư trú lậu

• Người Sài Gòn ngao ngán vì nhóm người Châu Phi ăn nhậu, đánh nhau suốt

Theo ghi nhận của PV ngày 11.1, nhiều cửa hàng, công ty của người gốc Phi trên địa bàn Q.12, Tân Phú, Gò Vấp, Tân Bình, TP.HCM đã đóng cửa, một số nơi đã trả mặt bằng chuyển đi đâu không rõ. Theo người dân, điểm chung của những cửa hàng, công ty này là buôn bán “lèo tèo” nhưng luôn có nhiều người châu Phi lui tới hoặc cư ngụ. 

Kéo nhau qua VN Ông G. người Nigeria, nói: “Những ngày qua, tôi rất buồn vì hình ảnh những người đồng hương của mình bị lên báo vì cư trú bất hợp pháp và làm chuyện xấu”. Theo ông G., có nhiều người gốc Phi sang VN làm ăn đàng hoàng chứ không phải xấu hết. “Trước khi qua VN, tôi buôn bán xe hơi cũ, ti vi... cũng có tiền nhưng cuộc sống rất khổ. Qua VN, tôi buôn bán quần áo, lấy vợ và có cuộc sống khá thoải mái. Người châu Phi khác nghe nói ở VN có nhiều việc làm, kiếm được nhiều tiền và cuộc sống tốt hơn nên họ kéo nhau qua”, ông G. nói.

Cùng phụ nữ VN mở công ty, shop…

Chiều 11.1, chúng tôi gặp ông G., 48 tuổi, người Nigeria, đã sinh sống tại VN 9 năm và được ông cho biết, người châu Phi vào VN rồi kết hợp với một số người Việt, đa phần là nữ, thành lập công ty mục đích để đưa người châu Phi vào VN cho hợp pháp; số công ty làm ăn kinh doanh thật sự rất ít. Theo ông G. biết, ở Q.12 có 3 công ty, Q.Gò Vấp có 3 công ty, và Q.Tân Phú có 2 công ty và một số khác ở Q.Tân Bình, một số nữa mở shop quần áo, giày dép… Sau đó họ sẽ đưa những người bên châu Phi có nhu cầu sang VN và thu phí từ 200 - 500 USD, có khi cả ngàn USD, lấy danh nghĩa sang VN “hợp tác làm ăn”. Nhưng, thực tế thì không có làm ăn gì cả, khi đã vào được VN thì họ sẽ tìm cách ở lại VN. Cách lách để qua mặt cơ quan chức năng là khi visa gần hết hạn, họ sẽ đi qua một nước thứ 3 (thông thường là Campuchia, Lào, Thái Lan…) và sau đó trở lại VN để được gia hạn visa. “Tuy nhiên, số người có đủ tiền để gia hạn visa không nhiều, đa phần họ sẽ cư trú bất hợp pháp”, ông G. nói và thông tin thêm: “Sau đợt công an ở TP.HCM kiểm tra vừa qua, có một số ít người châu Phi đã trở về nước. Nhưng tôi không biết họ có quay lại VN không. Mới đây, tôi có gặp một người quen từ Campuchia trở về VN sau khi anh ấy đã bị cảnh sát VN trục xuất, tôi hỏi thì anh ấy nói anh đi đường bộ vượt biên giới vào VN. Anh ấy nói sẽ đi một chỗ nào đó xa xa để không ai biết, khi nào yên thì mới về đây lại...”.

Theo một cán bộ của Công an TP.HCM, gần đây, số lượng người châu Phi đến TP.HCM gia tăng. Mỗi tháng có trên dưới 1.000 người châu Phi ra vào TP.HCM, trong đó có khoảng 400 - 600 người châu Phi sinh sống, làm ăn, kinh doanh ở TP.HCM - lưu trú ổn định. Tuy nhiên, có khoảng 30% nhập cảnh, lưu trú bất hợp pháp, những người này vào TP.HCM bằng đường du lịch, kinh doanh, lao động, sau đó giấy tờ hết hạn nhưng không gia hạn. “Hiện, có hơn 100 doanh nghiệp (DN), văn phòng đại diện, có liên quan đến người gốc Phi, trong đó không ít DN lập ra để núp bóng cho việc cư trú lại VN. Có người là cổ đông lớn của công ty nhưng lại thất nghiệp, lang thang làm công việc chân tay kiếm tiền sinh sống. Theo luật DN, cơ quan chức năng tiếp nhận đầy đủ hồ sơ thì cấp phép hoạt động, nhưng không hậu kiểm, đây là lỗ hổng để những người nước ngoài không nghề nghiệp cư trú. Công an đã từng xử lý người Nigeria núp bóng công ty “ma” để lưu trú lại VN”, một cán bộ của Công an TP.HCM nói.

Tốn hàng chục tỉ đồng để mua vé máy bay… trục xuất

Theo thượng tá Phạm Ngọc Tiến, Phó trưởng phòng Quản lý xuất nhập cảnh (PA72), trong đợt kiểm tra hành chính tối 28.12.2015 tại khu vực Q.Gò Vấp, lực lượng phối hợp kiểm tra hành chính 52 người (gồm: 50 người Nigeria, 2 người Cameroon) thì có đến 17 người Nigeria giấy tờ tùy thân quá hạn nên lập biên bản xử lý, buộc xuất cảnh. Có trường hợp giấy tờ tùy thân quá hạn 8 - 9 năm mà vẫn lưu trú bất hợp pháp tại VN. 

Liên quan lừa đảo, buôn bán ma túy Trong cuộc gặp mặt định kỳ với báo chí mới đây, đại tá Nguyễn Sỹ Quang, Trưởng phòng Tham mưu kiêm người phát ngôn của Công an TP.HCM khuyến cáo người dân thành phố đề phòng cảnh giác đối với tội phạm người Nigeria lừa đảo qua mạng internet - tán tỉnh phụ nữ VN nhẹ dạ, cả tin; sau đó lên kịch bản tặng quà có giá trị cao, dụ nạn nhân chuyển tiền trả phí vận chuyển, hải quan để chiếm đoạt. Người điều hành thường ở nước ngoài, họ gây án ở nhiều nước và những người bị bắt đa số là chân rết. Ngoài ra, thời gian qua, Bộ Công an, Công an TP.HCM phối hợp với Cục Hải quan TP.HCM phát hiện, triệt phá hàng loạt vụ vận chuyển trái phép ma túy với số lượng lớn do tập đoàn ma túy gốc Phi, trong đó chủ yếu là người Nigeria điều hành. “Đa số các vụ bắt giữ đều liên quan đến các đường dây tội phạm ma túy gốc Phi thuê người vận chuyển. Đến nay chỉ mới bắt giữ được những người vận chuyển thuê song chưa bắt được các tên gốc Phi chủ mưu, cầm đầu” - một lãnh đạo của Bộ Công an cho biết. Đàm Huy

Ngoài khu vực Q.Gò Vấp, Q.12, một số nơi như Q.Tân Phú, Q.Tân Bình cũng có hàng trăm người châu Phi sinh sống, hết sức phức tạp. Tuy nhiên công tác xử lý người nước ngoài cư trú bất hợp pháp gặp nhiều khó khăn. Hiện, với trường hợp trễ hạn thị thực, công an chỉ xử phạt hành chính từ 500.000 đồng đến 2 triệu đồng/trường hợp, không đủ sức răn đe. Thêm vào đó, nếu có tạm giữ cũng chỉ tạm giữ 24 giờ vì thành phố chưa có nhà tạm giữ, chủ yếu “câu lưu” nơi người nước ngoài lưu trú. Ở các nước khác, cảnh sát bắt giữ người vi phạm luật cư trú họ có nơi tạm giữ và có luật định điều chỉnh nên người nước ngoài sợ không dám vi phạm. Ngoài ra, đa số người Nigeria cư trú bất hợp pháp đều không có tiền, trong khi đó họ nhập cảnh vào VN không có công ty nào bảo lãnh nên khi trục xuất không có tiền mua vé máy bay. Khi làm việc với cơ quan ngoại giao của họ thì cũng không có chính sách hỗ trợ, nên trong thời gian qua, thành phố bỏ ra hàng chục tỉ đồng để thực hiện việc buộc xuất cảnh đối với người Nigeria lưu trú bất hợp pháp trên địa bàn.

Kiểm tra, xử lý nghiêm

Trao đổi với Thanh Niên chiều 11.1, thiếu tướng Lê Xuân Viên, Cục trưởng Cục Quản lý xuất nhập cảnh (A72) Bộ Công an, cho biết đã nắm thông tin về tình trạng mất an ninh trật tự của một số người nước ngoài gốc Phi mà Thanh Niên phản ánh. “Chúng tôi sẽ đề nghị Phòng Quản lý xuất nhập cảnh TP.HCM và các cơ quan chức năng TP.HCM tăng cường kiểm tra các cơ sở lưu trú để xử lý nghiêm tình trạng lộn xộn, gây mất an ninh trật tự vi phạm pháp luật”.

Theo thiếu tướng Lê Xuân Viên, trong đợt kiểm tra mới đây tại TP.HCM: “Người nước ngoài gốc Phi khi vào VN chủ yếu lấy vợ người Việt và gửi hộ chiếu cho vợ hoặc bạn bè giữ hộ sau đó họ đều được bảo lãnh. Theo quy định pháp luật, những người lấy vợ VN sẽ được cấp giấy tạm trú”.

Thiếu tướng Lê Xuân Viên cũng khẳng định đối với các trường hợp cư trú bất hợp pháp như cư trú quá hạn, không khai báo tạm trú hoặc cư trú trái mục đích nhập cảnh (khai báo đi du lịch nhưng làm việc tại VN)..., khi phát hiện đều phải áp dụng biện pháp buộc xuất cảnh theo quy định. Kể cả những trường hợp khai báo mất giấy tờ hoặc khai báo loanh quanh về hoàn cảnh để tìm cách ở lại VN.

“Không chỉ người gốc Phi, bất cứ các đối tượng người nước ngoài vi phạm đều phải xử lý nghiêm. Tùy theo mức độ, chúng tôi còn áp dụng biện pháp buộc xuất cảnh sớm đối với những trường hợp đang còn visa”, ông Viên khẳng định.

Tuy nhiên theo một cán bộ điều tra của Công an TP.HCM than phiền: “Chúng ta chưa có hiệp định hỗ trợ tư pháp đối với một số nước châu Phi, điều này làm ảnh hưởng nhất định đến công tác phục vụ điều tra. Nhiều tội phạm bị đề nghị trục xuất nhưng không có giấy tờ tùy thân, khi cơ quan chức năng nước ta làm việc với cơ quan ngoại giao của họ thì thường bị từ chối tiếp nhận, hỗ trợ nên không thể làm thủ tục trục xuất được”.

Loại ngay từ đầu Đạo luật nhập cảnh (Immigration Act) hiện hành của Singapore quy định rõ 16 nhóm đối tượng người nước ngoài bị cấm nhập cảnh vào nước này. Trong đó, nhóm đầu tiên thuộc diện tương tự những người gốc châu Phi hiện đang gây đau đầu cho chính quyền TP.HCM mà Báo Thanh Niên đề cập. Họ là những người “không thể chứng minh có đủ tiền bạc hay phương tiện để trang trải cho các chi tiêu của chính mình và người phụ thuộc, không có một công việc xác định đang chờ đợi, hoặc nhiều khả năng trở thành kẻ bần hàn, tạo gánh nặng cho công chúng”. Theo đạo luật trên, kiểm soát viên cửa khẩu có quyền từ chối cho các đối tượng nói trên nhập cảnh mà không cần giải thích lý do, đồng thời buộc chủ phương tiện vận tải đã đưa đối tượng đến Singapore chở trả họ về nơi xuất phát. Cơ quan xuất nhập cảnh Singapore (ICA) có hẳn quy định ràng buộc trách nhiệm của người cho thuê nhà. Quy định có tên gọi “chống dung dưỡng” buộc chủ nhà trọ hay khách sạn kiểm tra kỹ lưỡng hộ chiếu, thị thực, giấy phép làm việc... của người nước ngoài, thậm chí phải liên hệ đối chứng các giấy tờ với ICA hoặc Bộ Nhân lực, trước khi cho họ thuê chỗ ở. Chủ nhà nếu bị phát hiện cho người nước ngoài lưu trú quá hạn, nhập cư bất hợp pháp thuê nhà, hoặc lơ là trong việc kiểm tra giấy tờ của khách sẽ bị phạt tù từ 6 tháng đến 2 năm và phạt tiền đến 6.000 SGD (gần 100 triệu đồng). Thục Minh (Văn phòng Singapore)