ảnh minh họa Lãnh đạo Nhà Trắng khẳng định rằng Mỹ không có tuyên bố chủ quyền trong khu vực này và không đứng về bên nào trong tranh chấp, nhưng có lợi ích trong việc đảm bảo tranh chấp được giải quyết hòa bình, phù hợp với các tiêu chuẩn quốc tế. Washington tuyên bố sẽ tiếp tục điều máy bay và tàu quân sự đến khu vực căng thẳng để bảo vệ quyền tự do hàng hải và hàng không. Tạp chí Time dẫn lời cựu sĩ quan Bernard Cole và cũng là một chuyên gia về Trung Quốc nói khả năng nổ súng ở khu vực này là trên 50%. “Tôi hoàn toàn không thấy có sự linh động trong quan điểm của Trung Quốc. Tôi nghĩ kế hoạch của Trung Quốc đã đưa mọi chuyện vào thế đã rồi, đặt cược vào ngưỡng phản ứng của Mỹ” - ông Cole nhận định. Chuyên gia về châu Á William Choong cũng cho rằng dường như Trung Quốc sẽ không ngưng việc bồi đắp đảo ở Trường Sa. “Trên thực tế, việc bồi đắp đảo sẽ tiếp tục” - ông Choong nhận định. Các chuyên gia hải quân Mỹ nói nếu Washington dùng hành động để chứng minh lời nói, hải quân nước này sẽ sớm điều tàu chiến ra gần các đảo nhân tạo mà Trung Quốc xây cất trái phép để cho thấy những tuyên bố chủ quyền của Bắc Kinh là vô giá trị. Theo Time, các quan chức hải quân Mỹ nói kế hoạch cho sự điều động này đang được tiến hành. Trong khi đó, hôm qua Hàn Quốc cũng lên tiếng kêu gọi tìm một giải pháp hòa bình cho căng thẳng ở biển Đông liên quan đến việc Trung Quốc xây đảo nhân tạo trái phép. Hãng tin Yonhap dẫn tuyên bố của Bộ Ngoại giao Hàn Quốc nói hòa bình và ổn định ở biển Đông cũng quan trọng đối với Seoul. “Bảo vệ tự do hàng hải là không thể thiếu được đối với sự ổn định và phát triển của khu vực châu Á - Thái Bình Dương” - người phát ngôn Bộ Ngoại giao Hàn Quốc Noh Kwang Il nói và bày tỏ hi vọng các nước liên quan đến tranh chấp tuân thủ đầy đủ và hiệu quả Tuyên bố ứng xử của các bên trên biển Đông (DOC). Báo Asahi của Nhật Bản hôm qua (2-6) cũng có bài xã luận với tựa “Trung Quốc cần chấm dứt ngay lập tức việc xây đảo nhân tạo trên biển Đông”. Bài xã luận viết âm mưu của Trung Quốc đơn phương tạo ra tình thế đã rồi bằng vũ lực là vi phạm luật pháp quốc tế. “Bắc Kinh dường như tự tin cách hành xử của họ sẽ không dẫn đến việc cấm vận bởi các nước khác, bất chấp sự chỉ trích của cộng đồng quốc tế. Nhưng đây là sự ngạo mạn của một cường quốc” - bài xã luận cho biết và viết thêm đường chín đoạn do Trung Quốc tự đặt ra ở biển Đông chẳng dựa trên căn cứ pháp lý vững chắc nào trên phương diện luật quốc tế. Báo Asahi bình luận: “Trung Quốc nên nhận ra rằng những hành động mang tính vũ trang nặng nề liên quan đến vấn đề này đang hủy hoại lòng tin của các nước láng giềng của Bắc Kinh”. Lo ngại tình hình sẽ tiếp tục xấu đi, bài xã luận cho rằng những nỗ lực nghiêm túc của quốc tế để đem lại hòa bình và yên ổn cho biển Đông là cực kỳ cấp bách trong lúc này.

Biển Đông: Liên minh châu Âu không đứng ngoài cuộc

TT - Liên minh châu Âu (EU) thống nhất quan điểm với Mỹ về cam kết bảo vệ tự do hàng hải, hàng không ở biển Đông. Đại diện thường trực của Pháp ở cộng đồng Thái Bình Dương nhấn mạnh: “Pháp sẽ hành động khi Trung Quốc vượt ranh giới".  Lễ ký bản ghi nhớ giữa Cảnh sát biển Việt Nam (phải) và Lực lượng Bảo vệ bờ biển Ấn Độ ngày 25-5, nhân chuyến thăm Ấn Độ của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng - đại tướng Phùng Quang Thanh - Ảnh: Bộ QPVN Các chuyên gia từ châu Âu đã đưa ra những đề xuất cho việc giảm nhiệt ở biển Đông.  “Giới truyền thông đại chúng nói rất ít về vấn đề này, còn giới chính trị lún vào các khó khăn nội bộ!” - ông Didier Billion, phó giám đốc Viện Quan hệ quốc tế và chiến lược (IRIS), nhận xét về cách người châu Âu nhìn về vấn đề biển Đông và biển Hoa Đông hiện nay. Có thể thấy ở châu Âu ai cũng biết cách hành xử sai trái của Trung Quốc ở biển Đông, nhưng lên tiếng nhiều chỉ ở cấp chuyên gia. “Tôi chẳng thể nói gì với anh. Bắt buộc phải giữ mồm giữ miệng!” - một nhà ngoại giao cấp cao của Pháp nói nhỏ với tôi và yêu cầu không nêu tên. Còn một vị khác giải thích rõ hơn: “Chuyện Liên minh châu Âu có cách hành xử khác biệt cũng bình thường thôi. Mỗi quốc gia phản ứng với Trung Quốc tùy thuộc lợi ích riêng ngắn hạn của mình. Anh cứ thử nhân lên theo 28 quốc gia sẽ thấy rối rắm đến thế nào”. Liên minh châu Âu hoàn toàn có thể đóng vai trò trung gian hòa giải như từng thành công ở Đông Timor và nhiều khu vực khác trên thế giới Nhà ngoại giao Christian Lechervy Trung Quốc không thể làm ngơ phán quyết của tòa quốc tế Hiểu rõ tình huống đó nên Viện IRIS của Pháp và Quỹ Gabriel Péri vừa tổ chức hội thảo về biển Đông tại Paris với mục tiêu rất rõ là “khách quan và nhằm đem lại các chìa khóa giải pháp cho giới chính trị gia”. Thật sự  các chuyên gia đều quan ngại về kiểu hành xử của Trung Quốc. Ông Baladas Ghoshal - giám đốc nghiên cứu của Viện Nghiên cứu xung đột và hòa bình kiêm giám đốc Hội Nghiên cứu Ấn Độ Dương, đến từ New Delhi - nói: “Không quốc gia nào lại dùng vũ lực đơn phương áp đặt lệnh kiểm soát đánh bắt cá và thiết lập vùng nhận diện phòng không (ADIZ)”. Vì thế, trước câu hỏi “Làm thế nào để buộc Trung Quốc phải tôn trọng luật pháp quốc tế?” thì các chuyên gia có vẻ rất hào hứng. Nhà nghiên cứu Jean Vincent Brisset, tướng quân đội Pháp hiện làm giám đốc nghiên cứu ở Viện IRIS, ghi nhận: “Philippines đã đưa các tranh chấp với Trung Quốc ra tòa án quốc tế, không nhằm đòi hỏi chủ quyền cụ thể nào mà chỉ nhằm xem xét đòi hỏi của Trung Quốc là có chính đáng theo luật hay không. Cách này rất hay vì cho phép vô hiệu hóa các lập luận của Trung Quốc mà không phải dính vào những tranh cãi mang tính lịch sử kéo dài vô tận”. Theo các chuyên gia có mặt tại hội thảo, Trung Quốc dù chống lại mọi giải pháp quốc tế và đa phương cũng không thể làm ngơ phán quyết của tòa quốc tế. Đồng quan điểm, giáo sư Eric Mottet, phó giám đốc Trung tâm Nghiên cứu địa chính trị Quebec (Canada), nhận định: “Cách của Philippines là cách hay để buộc Trung Quốc phải thoái lui hoặc ít ra không tiến xa thêm. Cần phải bày tỏ quan điểm ủng hộ Philippines trong vụ kiện này”. Vị giáo sư Canada cũng ủng hộ ý tưởng về một liên minh chiến lược đồng lợi ích để gây sức ép lên Trung Quốc: “Một mặt vẫn giữ đối thoại với Bắc Kinh, mặt khác Việt Nam vẫn có lợi khi thiết lập quan hệ đối tác quốc phòng với Mỹ, Nhật, Ấn Độ, Philippines và trong chừng mực nào đó với Nga”. Còn giáo sư Prabhakar Williams thuộc Trung tâm Nghiên cứu châu Á ở New Delhi phát biểu: “Ấn Độ đang và sẽ ủng hộ Philippines, Việt Nam, Nhật và các nước khác trong tiến trình tư pháp quốc tế. Ấn Độ là một cường quốc trong khu vực và cũng có những lợi ích chiến lược của mình ở biển Đông. Ấn Độ sẽ không để quốc gia nào khác độc chiếm vùng biển này. Ấn Độ muốn tham gia đảm bảo tự do hàng hải ở biển Đông và sẽ làm tất cả vì điều này”. “Nhà đàm phán” EU Trước khả năng Trung Quốc từ chối giải quyết các tranh chấp bằng đường tài phán quốc tế hoặc giải quyết kiểu đa phương quy tụ các quốc gia có liên quan, nhà nghiên cứu chính trị Bruno Hellendorff thuộc Nhóm nghiên cứu và thông tin vì hòa bình và an ninh (GRIP) ở Bỉ đề xuất: “Dù Trung Quốc có muốn hay không, các quốc gia có liên quan cần yêu cầu tài phán quốc tế hoặc phiên xử của tòa quốc tế. Thậm chí các quốc gia có thể thiết lập một thể chế liên đới cho phép cùng nhau khai thác tài nguyên biển, nhưng đảm bảo được tính trung lập và tự do hàng hải trong những vùng tranh chấp”. Trong khi đó, Liên minh châu Âu (EU) thống nhất quan điểm với Mỹ về cam kết bảo vệ tự do hàng hải và hàng không ở khu vực biển Đông. Đại sứ Pháp Christian Lechervy, đại diện thường trực của Pháp ở cộng đồng Thái Bình Dương, nhấn mạnh: “Pháp cũng có lợi ích trong khu vực này. Pháp và Anh có những thỏa thuận quốc phòng và đối tác chiến lược với một số quốc gia ở châu Á - Thái Bình Dương. Pháp sẽ hành động một khi Trung Quốc vượt ranh giới. Pháp là quốc gia duy nhất ở châu Âu có lực lượng quân sự hải quân đồn trú trong khu vực này. Nói thật ra Pháp và EU vẫn bàn bạc về vấn đề này dù hành động của chúng tôi không thể hiện nhiều ở công luận. Nói chung EU sẽ xem xét lại quan điểm và hành động của mình theo diễn biến tình hình mới hiện nay”. Còn theo góc độ chuyên gia, việc hòa giải với sự hiện diện của bên thứ ba là cần thiết để hạ nhiệt căng thẳng và khiến Trung Quốc biết lắng nghe hơn, sẵn sàng thảo luận theo luật quốc tế. Nhà nghiên cứu của Ấn Độ Baladas Ghoshal ghi nhận: “Các bên hòa giải có độ trung lập đâu có thiếu, chẳng hạn từ Liên Hiệp Quốc, từ EU hoặc thậm chí từ Thụy Sĩ, từ Singapore. Nhưng hành động nhanh nhất trước các hoạt động của Trung Quốc chắc chắn phải đến từ các quốc gia ASEAN, từ tổ chức ASEAN. Vai trò của ASEAN là quan trọng cốt lõi trong việc giải quyết các tranh chấp hiện nay, vì phản ứng của ASEAN tác động trực tiếp đến Trung Quốc do các quan hệ ngoại giao lâu nay, các giao thương kinh tế và thậm chí các ảnh hưởng chính trị. Vấn đề là Trung Quốc đang tìm cách chia rẽ ASEAN, nhưng mọi chuyện vẫn có thể thay đổi...”.

VÕ TRUNG DUNG (từ Paris)

Mỹ- Nhật- Philippines sẽ phá mưu đồ độc chiếm Biển Đông của Trung Quốc

Tổng thống Philippines Benigno Aquino ngày 2/6 đến Nhật Bản củng cố quan hệ quốc phòng song phương nhằm kiềm chế Trung Quốc trên Biển Đông. Tại đây, ông Aquino đã chỉ trích việc Trung Quốc áp đặt chủ quyền phi lý ở Biển Đông. Tổng thống Aquino đặt chân xuống sân bay Tokyo Đây là lần thứ 6 ông Aquino thăm Tokyo và Nhật Bản trở thành quốc gia đến thăm có số lần nhiều nhất trong nhiệm kỳ của ông. Nhật sẵn sàng giúp đỡ Philippines Theo AP, phát biểu tại Tokyo ngày 3/6, ông Benigno Aquino ca ngợi mối quan hệ sâu sắc giữa Nhật Bản và Philippines trong bối cảnh cả hai nước đều đang lo ngại về việc Trung Quốc đang đẩy mạnh việc cải tạo các bãi đá ở Biển Đông làm bàn đạp cho tham vọng độc chiếm khu vực này. Trong chuyến công du 4 ngày đến Nhật Bản lần này, ông Aquino dự kiến sẽ hội kiến với Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe vào ngày 4/6 để bàn về việc hợp tác quốc phòng và an ninh giữa hai nước. Theo đó, Nhật Bản sẽ cung cấp 10 tàu tuần tra cho lực lượng tuần duyên Philippines để củng cố khả năng tuần tra quanh các khu vực thuộc chủ quyền của nước này ở Biển Đông. Người phát ngôn Văn phòng Thủ tướng Nhật Bản khẳng định, việc hai nước cùng là đồng minh của Mỹ và cùng có mối quan ngại chung về những hoạt động trên biển gần đây của Trung Quốc, Nhật Bản coi Philippines là đối tác cực kỳ quan trọng của nước này. Ngoài ra, Bộ ngoại giao Nhật Bản cho biết, ông Abe và ông Aquino sẽ bàn đến việc mở rộng hợp tác quốc phòng trên nhiều lĩnh vực khác trong đó có việc Nhật Bản chuyển giao trang thiết bị quân sự cho Philippines, nhằm tăng cường khả năng trinh sát trên biển của nước này. “Trung Quốc không khác gì Phát xít Đức” Khi được hỏi về tác động của chiến lược tái cân bằng của Mỹ tại châu Á đối với việc ngăn chặn mưu đồ của Trung Quốc, ông Aquino cho rằng, Mỹ sẽ đóng vai trò then chốt trong việc này. Tổng thống Aquino cũng không ngần ngại so sánh các hoạt động của Trung Quốc ở Biển Đông với những gì Phát xít Đức đã làm khi xâm chiếm các nước khác trong Thế chiến thứ 2. “Nếu như Mỹ, một nước lớn, nói rằng chúng tôi không quan tâm đến vấn đề này thì sẽ không có gì có thể kiềm chế được tham vọng của Trung Quốc”, ông Aquino tuyên bố. “Tôi chỉ là một người học sử khá amateur, dù vậy tôi vẫn nhớ về việc Đức Quốc xã đã thử phản ứng của hàng loạt các cường quốc châu Âu khi tiến hành xâm lược các nước khác ngay trước khi Thế chiến thứ 2 nổ ra”, ông Aquino nói thêm. “Họ mới chỉ đang dò xét và sẽ rút lui ngay nếu một cường quốc như là Pháp lên tiếng”, ông Aquino khẳng định. “Tuy nhiên, thật không may, cho đến khi Đức Quốc xã chiếm Sudetenland và Czechoslovakia, cũng không nước nào lên tiếng yêu cầu chúng dừng lại”, ông Aquino nói tiếp. “Nếu ai đó yêu cầu Hitler hoặc Đức Quốc xã dừng lại tại thời điểm đó, có lẽ chúng ta đã tránh được Thế chiến thứ 2”, ông Aquino kết luận. Hình ảnh vệ tinh cho thấy bãi Vành Khăn bị Trung Quốc cải tạo rầm rộ (Ảnh AP) Tổng thống Aquino cũng cho rằng, hoạt động cải tạo các bãi đá của Trung Quốc ở Biển Đông là vi phạm luật pháp quốc tế. Theo đó, Trung Quốc và 10 quốc gia thành viên ASEAN đã ký một thỏa thuận vào năm 2002 trong đó yêu cầu các bên kiềm chế không chiếm các bãi đá hoặc rặng san hô ở Biển Đông cũng như không xây dựng các công trình có thể làm phức tạp thêm các tranh chấp trong khu vực. “Có lẽ Trung Quốc cần xem lại mình khi tiến hành các hoạt động cải tạo của họ để xem liệu có cần thiết phải làm leo thang căng thẳng hiện nay hay không”, ông Aquino nói. Tuy nhiên, ông Aquino không phải là nhà lãnh đạo đầu tiên so sánh tình hình hiện nay ở khu vực Đông Á với những xung đột trên thế giới trong thế kỷ 20. Đầu năm 2015, Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe từng so sánh mối quan hệ Trung- Nhật lúc đó như tình trạng Anh và Đức ngay trước thềm Thế chiến thứ 1. Sự đồng lòng của Mỹ và 2 đồng minh Nhật- Philippines Những lời lẽ cứng rắn của ông Aquino tại Tokyo được đưa ra sau khi Tổng thống Obama đầu tuần này đã lên tiếng về tình hình ở Biển Đông và kêu gọi các nước lớn trong khu vực, đặc biệt là Trung Quốc không được ỷ thế chèn ép các nước nhỏ và phải tuân thủ luật pháp quốc tế.  Ông Aquino liên tục có những lời lẽ cứng rắn nhằm về phía Trung Quốc (Ảnh AFP) Trước đó, Trung Quốc đã nhiều lần phớt lờ yêu cầu của phía Mỹ rằng nước này phải ngừng ngay mọi hoạt động cải tạo ở Biển Đông và lên tiếng bao biện rằng, các hoạt động này diễn ra trong khu vực thuộc chủ quyền của mình và nước này chỉ sử dụng các công trình mà họ xây dựng trên các đảo nhân tạo được cải tạo trái phép từ các bãi đá đó để thực thi trách nhiệm quốc tế. Trong khi đó, Mỹ và các đồng minh tại châu Á, trong đó có Nhật Bản, đã lên tiếng cảnh báo rằng, việc Trung Quốc không tuân thủ luật pháp quốc tế có thể đe dọa đến “tự do hàng hải” trong khu vực. Tháng trước, quân đội Trung Quốc đã phát tín hiệu radio yêu cầu máy bay trinh sát P8-A Poseidon của Mỹ phải rời khỏi khu vực mà nước này cho rằng mình có chủ quyền trên Biển Đông. Tuy nhiên, phi công Mỹ đã phớt lờ cảnh báo này và đáp lại rằng, máy bay Mỹ đang bay trên không phận quốc tế. Đồng quan điểm với Mỹ, Tổng thống Aquino từng tuyên bố, các máy bay thương mại và quân sự của Philippines sẽ tiếp tục bay trên các khu vực tranh chấp ở Biển Đông bất chấp cảnh báo của Trung Quốc. “Chúng tôi vẫn sẽ bay trên các tuyến đường mà luật phép quốc tế cho phép chúng tôi bay qua”, ông Aquino khẳng định. Ông Aquino nhấn mạnh, Philippines sẽ không từ bỏ chủ quyền của mình cho Trung Quốc dù ông nhận thức rõ sự chênh lệch về sức mạnh quân sự giữa hai nước.  Tàu USS Shiloh của Mỹ đậu tại cảng Subic của Philippines để sẵn sàng tham gia tuần tra ở Biển Đông (Ảnh Reuters) “Chúng tôi sẽ thực thi quyền của mình trong vùng đặc quyền kinh tế của Philippines”, ông Aquino khẳng định. “Chúng tôi sẽ dùng hết sức để bảo vệ chủ quyền của mình”, ông Aquino nhấn mạnh. Ngoài ra, ông Aquino nói, Mỹ và Philippines đang hợp tác chặt chẽ với nhau, tuy nhiên ông từ chối tiết lộ chi tiết. “Cũng như trong môn bóng rổ, bạn không thể tiết lộ mọi ý đồ của mình cho huấn luyện viên đội khác”, ông Aquino ví von

Tầu ngầm tấn công, hiểm họa chính cho tầu sân bay Liêu Ninh của Trung Quốc

< iframe frameborder="0" hspace="0" marginheight="0" marginwidth="0" scrolling="no" tabindex="0" vspace="0" width="100%" id="I0_1433388810032" name="I0_1433388810032" src="https://apis.google.com/u/0/se/0/_/+1/fastbutton?usegapi=1&size=medium&origin=http%3A%2F%2Fwww.baomoi.com&url=http%3A%2F%2Fwww.baomoi.com%2FTau-ngam-tan-cong-hiem-hoa-chinh-cho-tau-san-bay-Lieu-Ninh-cua-Trung-Quoc%2F119%2F16761648.epi&gsrc=3p&ic=1&jsh=m%3B%2F_%2Fscs%2Fapps-static%2F_%2Fjs%2Fk%3Doz.gapi.en.axEf9_SrN_Y.O%2Fm%3D__features__%2Fam%3DAQ%2Frt%3Dj%2Fd%3D1%2Ft%3Dzcms%2Frs%3DAGLTcCNQznb0VST39fp5xX4-LnWyzJEYTQ#_methods=onPlusOne%2C_ready%2C_close%2C_open%2C_resizeMe%2C_renderstart%2Concircled%2Cdrefresh%2Cerefresh%2Conload&id=I0_1433388810032&parent=http%3A%2F%2Fwww.baomoi.com&pfname=&rpctoken=22841807" data-gapiattached="true" title="+1" style="margin: 0px; padding: 0px; border-width: 0px; border-style: none; outline: 0px; vertical-align: baseline; max-width: 466px; position: static; top: 0px; width: 90px; left: 0px; visibility: visible; height: 20px; background-image: initial; background-attachment: initial; background-size: initial; background-origin: initial; background-clip: initial; background-position: initial; background-repeat: initial;">< /iframe>

BizLIVE - Nếu để cho hạm đội tàu ngầm của Hải quân Mỹ tấn công và quân đội Trung Quốc không có khả năng ngăn chặn, thì Bắc Kinh sẽ mất tàu Liêu Ninh, hàng không mẫu hạm đầu tiên của Trung Quốc. Trên đây là nhận định của website Sina Military Network, đặt tại Trung Quốc và chuyên đưa tin về quân sự.

Tàu sân bay đầu tiên của Trung Quốc Liêu Ninh sẽ là mồi ngon cho tàu ngầm tấn công Mỹ. Ảnh REUTERS/Stringer/Files Hải quân Trung Quốc đã mất nhiều năm để phát triển tên lửa đạn đạo chống hạm DF-21D để tấn công các hàng không mẫu hạm của Mỹ. Tuy nhiên, Hoa Kỳ lại có "sát thủ" hàng không mẫu hạm. Hải quân Mỹ hiện có ba loại tàu ngầm tấn công được thiết kế để bắn chìm các tàu chiến. Như vậy, các tàu ngầm của Mỹ có thể gây tổn thất nghiêm trọng cho tàu Liêu Ninh, hàng không mẫu hạm duy nhất của Trung Quốc, được đưa vào hoạt động từ năm 2012. Ba loại tàu ngầm tấn công của Mỹ tiến hành tuần tra các vùng biển trên thế giới là tàu lớp Los Angeles, lớp Seawolf và lớp Virginia. Với tốc độ tối đa là 33 hải lý/giờ dưới đáy biển, tàu ngầm lớp Los Angeles có thể dễ dàng vượt qua tàu hộ tống Trung Quốc loại 056 được thiết kế để chống tàu ngầm và có tốc độ tối đa chỉ là 25 hải lý/giờ. Website Sina Military Network cho biết, Hải quân Mỹ có tổng cộng 40 tàu ngầm tấn công lớp Los Angeles. Ban đầu, Hoa Kỳ quyết định chế tạo 29 tàu ngầm lớp Seawolf để thay thế cho tầu ngầm lớp Los Angeles. Thế nhưng, do Liên Xô bất ngờ sụp đổ, năm 1991, số tàu lớp Seawolf giảm xuống chỉ còn 3 chiếc. Loại tàu này vẫn là một mối đe dọa tiềm tàng đối với hàng không mẫu hạm và các tàu chiến khác của Trung Quốc, bởi vì tàu được trang bị tên lửa chống hạm AGM-84. Tàu Seawolf còn có thêm một khoang cho phép chuyên chở lực lượng đặc nhiệm của Hải quân Mỹ (Navy SEAL) để tấn công tàu chiến Trung Quốc. Ngoài ra, Hải quân Mỹ có 11 tàu ngầm tấn công lớp Virginia. Tương tự tàu lớp Seawolf, tàu lớp Virginia được trang bị tên lửa hành trình Tomahawk và tên lửa chống hạm AGM-84 Harpoon. Hiện nay, Mỹ vẫn tiếp tục chế tạo tàu ngầm lớp Virginia. Một khi cả ba loại tàu ngầm này được triển khai để chống lại Trung Quốc ở Biển Đông hoặc Ấn Độ Dương, các đường tiếp tế của Hải quân Trung Quốc sẽ bị đe dọa. ĐỨC TÂM

Tham vọng của Trung Quốc ở Biển Đông dưới cách nhìn của các chuyên gia

Chuyên gia Pháp nhận định, Trung Quốc tự ý mở rộng và hy vọng xác lập chủ quyền không chỉ ở biển cả mà còn có nguy cơ ở trên đất liền trong thời gian ngắn.
 >>  Biển Đông: Bảy từ tóm gọn toan tính của Trung Quốc
 >>  "Bắc Kinh leo thang trên Biển Đông nhằm đánh lạc hướng dân chúng"

Tờ Atlantico ngày 29/5 có đăng cuộc trao đổi của báo giới với 2 chuyên gia về Biển Đông là bà Valérie Niquet, Giám đốc trung tâm châu Á thuộc Viện nghiên cứu quốc tế Pháp (IFRI) và ông Jean-Vincent Brisset, Giám đốc nghiên cứu Viện nghiên cứu quốc tế và chiến lược Pháp (IRIS).

VOV.VN giới thiệu với bạn đọc toàn văn bài phỏng vấn.

Phóng viên Atlantico: Xây các hải cảng, các đường băng hay các cơ sở hạ tầng khác cho thấy chiến lược lấn chiếm của Trung Quốc đang tiếp diễn tại các vùng biển quốc tế. Theo ông/bà, điều này có từ bao giờ? Chiến lược lấn chiếm ấy được hình thành như thế nào?

Ảnh vệ tinh hôm 23/3 cho thấy Trung Quốc xây dựng đường băng ở đá Chữ Thập, quần đảo Trường Sa. (Ảnh: Airbus)

Bà Valérie Niquet: Từ những năm 1970, Trung Quốc đã nêu lên những yêu sách tại khu vực, và nhất là khi Việt Nam đang suy yếu do có chiến tranh. Trong những năm 1980, Trung Quốc xâm chiếm quần đảo đầu tiên là Hoàng Sa của Việt Nam. Cùng với sự phát triển của năng lực hải quân, vốn rất hạn chế, Trung Quốc đã mở rộng các vị trí đứng chân tại Biển Đông khi có cơ hội bằng việc chiếm một số đảo nhỏ hoặc của Việt Nam, hoặc của Philippines.

Từ đầu năm nay, Trung Quốc đã lựa chọn một chiến lược mới. Để củng cố sự hiện diện của mình, họ đã tăng cường các hoạt động xây dựng trên các bãi đá. Mục tiêu theo đuổi rất đa dạng: gấp rút ghi dấu địa phận; tăng cường những yêu sách tại Biển Đông; và trao cho lực lượng hải giám và tầu đánh cá Trung Quốc những địa điểm tiếp nối sự hiện diện của Trung Quốc nhằm áp đặt vị thế của họ trong khu vực.

Ông Jean-Vincent Brisset: Hiện nhiều điều đang lẫn lộn, trong đó một số điều từ lâu đã được nhận biết. Về việc mà Trung Quốc cho là thuộc quyền của họ, đó là việc họ tự ý mở rộng và hy vọng xác lập chủ quyền, với toan tính lâu dài. Hiện tại, ý chí ấy thể hiện ở biển cả, nhưng có nguy cơ trở thành ý chí trên đất liền trong thời gian ngắn, bởi Trung Quốc vẫn duy trì những yêu sách lãnh thổ xưa cũ với đa số các nước láng giềng.

Yếu tố thứ hai là khó khăn mà Chủ tịch Tập Cận Bình đang gặp trong vấn đề quản lý. Để khẳng định quyền lực, ông Tập Cận Bình đang sử dụng những kỹ thuật cũ, hòa trộn giữa chủ nghĩa dân tộc, đấu tranh chống tham nhũng và lên án kẻ thù Nhật Bản. Đó là những phương thức luôn được áp dụng trong lịch sử Trung Quốc.

Cuối cùng, nếu như quyết tâm tổ chức thành công Thế vận hội 2008 và Triển lãm toàn cầu 2010 buộc Trung Quốc phải giữ gìn, thì giờ đây họ không bị vướng bận vào một sinh hoạt quốc tế lớn nào để kiềm chế công cuộc bành trướng.

Điểm quan trọng cuối cùng là sự phục hồi niềm kiêu hãnh Trung Hoa trong dân chúng.

Phóng viên Atlantico: Người Mỹ bực bội về chiến lược này của Trung Quốc, vậy họ có những hành động đáp trả nào? Phản ứng của các nước láng giềng khu vực ra sao?

Hình ảnh vệ tinh cho thấy Trung Quốc đang tiến hành cải tạo rầm rộ bãi đá Vành Khăn

Bà Valérie Niquet: Hành động đáp trả đầu tiên là về ngoại giao. Từ nhiều năm nay, các nước ASEAN ven bờ Biển Đông đề nghị Trung Quốc ký một bộ luật ứng xử, sẽ giải quyết những yêu sách của nước này, nước kia. Trung Quốc thường xuyên hứa hẹn bàn thảo về bộ luật ứng xử này, nhưng tới nay chưa bao giờ thực hiện. Bộ luật này có mục tiêu hạn chế những căng thẳng, ví như bằng cách cấm xây dựng những đường băng mới trên một số hòn đảo hay cấm sử dụng sức mạnh để giải quyết những tranh chấp khu vực.

Các nước trong khu vực, vốn có tư tưởng không can thiệp và thận trọng, giờ đây đang cần tới những cường quốc ngoài khu vực, có sức mạnh quân sự có thể kiểm soát những toan tính của Trung Quốc. Mỹ là nước hàng đầu, với chiến lược "chuyển trục", một hình thức đáp lại nỗi lo ngại của các nước trong khu vực.

Gần đây nhất, Trung Quốc đã ra nhiều tuyên bố, nhắc lại rằng họ phản đối mọi sự xâm phạm vào vùng nước xung quanh các hòn đảo của họ. Người Mỹ yêu cầu Trung Quốc chấm dứt chiến lược này và tiếp tục đi qua các khu vực mà Trung Quốc coi là của họ mà không có cơ sở hợp pháp, để chứng tỏ cho Bắc Kinh thấy rằng chiến lược khiêu khích của họ không mang lại kết quả tích cực.

Trung Quốc gia tăng các điểm lấn chiếm với "chiến lược xúc xích", phân thành từng đoạn, từng chút một, nhân rộng số điểm lấn ra khu vực. Nhưng nếu phải đối mặt trực diện, hải quân Trung Quốc không có khả năng đương đầu với hải quân Mỹ hay Nhật Bản. Trung Quốc chỉ lấn tới khi họ không gặp bất cứ sự kháng cự nào phía trước.

Phóng viên Atlantico: Sự bành trướng này của Trung Quốc sẽ đi tới đâu? Phải chăng thế cân bằng hiện nay giữa hai nước mạnh nhất thế giới có thể bị đe dọa bởi cuộc khủng hoảng mới này?

Phải chăng thế cân bằng hiện nay giữa hai nước mạnh nhất thế giới có thể bị đe dọa bởi cuộc khủng hoảng mới này? (ảnh minh họa: ITN)

Bà Valérie Niquet: Trước hết, cần nhớ rằng các cường quốc không cân bằng nhau. Cường quốc Trung Quốc còn rất lâu mới sánh được với cường quốc Mỹ, trong đó bao hàm cả mặt quân sự, cho dù Trung quốc có nhiều tiến bộ trên lĩnh vực này. Từ nhiều năm nay, Trung Quốc tiến lên trong khi tránh một sự can thiệp của Mỹ. Giờ đây, ngoài việc "chuyển trục", Mỹ còn muốn phát đi những tín hiệu mạnh tới Trung Quốc để họ chấm dứt chiến lược này.

Sự bành trướng của Trung Quốc khó có thể vượt ra ngoài Biển Đông. Sự bành trướng ấy đã là một bước tiến đáng kể so với những thập kỷ trước đây, khi mà Trung Quốc tập trung vào nội địa nhiều hơn. Nếu để Trung Quốc phát triển các khả năng quân sự và chiến lược này mà không có phản ứng, họ sẽ có tham vọng đi xa hơn và đẩy sự hiện diện của Mỹ ra khỏi các đường ranh giới ở Tây Thái Bình Dương và khu  vực Viễn Đông.

Đó là điều Chủ tịch Trung Quốc ngầm thể hiện khi nói rằng Thái Bình Dương đủ rộng cho hai cường quốc, với ý tưởng phân chia thế giới giữa Trung Quốc và Mỹ.

Ông Jean-Vincent Brisset: Quần đảo Trường Sa nằm giữa Việt Nam, Philippines và Malaisia, vậy là rất xa xuống phía nam. Một số yêu sách cách đây 20 năm thậm chí còn gắn cả các đảo Natuna do Indonesia chiếm giữ vào, nghĩa là còn xa hơn nữa xuống phía nam.

Trung Quốc biện hộ cho tham vọng bành trướng bằng những "ký ức lịch sử" rất mơ hồ. Và mỗi khi Trung Quốc có cơ hội tiến xa hơn, họ lại đem chúng ra.

Cũng cần thấy rằng có một sự thỏa hiệp quốc gia ngầm cho một sự thống trị khu vực của Trung Quốc, Đế chế ở Trung tâm đang được phục hồi trong vinh quang và được bao quanh bởi các chư hầu. Tuy nhiên, việc trở thành một cường quốc thống trị thế giới hẳn không phải là điều mọi người dân Trung Quốc mơ ước.

Về thế cân bằng, 40% các tuyến đường biển thương mại đi qua Biển Đông. Một bộ phận của thương mại thế giới phụ thuộc vào sự ổn định của khu vực này. Một cuộc xung đột trong khu vực trước hết tác động trực tiếp vào thương mại quốc tế và tới nguồn cung cấp cho nhiều lĩnh vực mà Trung Quốc đang ở vị trí gần như độc quyền. Nhưng lâu dài hơn, nó cũng dẫn tới sự cô lập của một nước từ nay không thể đi ngược lại với sự hội nhập quốc tế./.

Theo Thái Dương/VOV- Paris