Cảnh Sát đang lấy lời khai của tu sĩ Minh Trí (mặc áo màu lam), người sống trong chùa với Đại Đức Thích Nhuận Thư, vào sáng thứ Năm, 26 tháng Ba, 2015. (Thanh Phong/Viễn Đông)

Xác Đại Đức Nhuận Thư được đưa vào xe Van trắng chuẩn bị rời khỏi chùa Từ Nghiêm ngày 26 tháng Ba, 2015. (Thanh Phong/Viễn Đông)

Trả lời câu hỏi của Viễn Đông, thầy Minh Trí còn rất trẻ cho biết, “Sáng nay sau khi thức dậy con đi ra ngoài định vô Restroom rửa mặt, nhưng đi ra phía trước coi ổng (ĐĐ Nhuận Thư) có đây hay ổng đi đâu rồi; vừa ra tới cửa thấy ổng treo cổ chết.
“Cái cửa này và cái cửa kế nữa ngăn vách với cái living room và cái nhà bếp thì ổng treo cổ ngay tại cái cửa đó. Ngày hôm qua ổng có vẻ buồn lắm, ổng đưa cho con cái tờ vé số biểu dò đi, dò coi có trúng không? Dò thì sáu số cũng có hết nhưng nó ở hàng lung tung nó không đứng chung một hàng.
“Hai bữa trước ổng cứ giựt giựt cái dây thừng giống như coi có chắc không. Rồi hôm qua đi Santa Ana để trả tiền bill thì ổng nói, Không có lần sau nữa, lần này thôi không có lần sau nữa!
“Trước giờ con với ổng vẫn đi trả bill thì không có nói như vậy, lần này lại nói không có lần sau nữa! Hàng ngày có người đến đòi tiền, có người không gặp ổng thì viết giấy để lại.”
Hòa Thượng Thích Nguyên Trí, Viện Chủ chùa Bát Nhã đã có mặt tại đây rất sớm. Với vẻ mặt buồn, Thầy nói với chúng tôi, “Khi cái vụ tổ chức đi hành hương và cháy chùa xảy ra, Thầy có đến khuyên Đại Đức phải hết sức cẩn thận, kẻo mắc mưu người ta lừa gạt thì mang tai mang tiếng. Đại Đức Nhuận Thư nói với Thầy, Cảnh Sát họ đang điều tra, khi nào có manh mối con sẽ trình Thầy. Không ngờ nay ổng hành động dại dột quá.”
Cô Sophia có hai em trai share phòng trong chùa, nói với Viễn Đông, “Ba bữa trước có một thanh niên đến chùa gặp Đại Đức Nhuận Thư. Anh ta đập bể cái cell phone của Đại Đức, rồi nắm cổ áo ông nói, Thứ Hai tới này mày không trả tiền, tao sẽ đốt chùa. Thầy nói, “Anh muốn làm gì thì làm chứ thầy đâu có tiền trả cho anh ngay được. Rồi anh ta bỏ đi. Thầy có gọi cảnh sát nhưng họ không đến.”
Cô Sophia cho biết, hàng ngày đều có một vài người đến chùa đòi tiền nên thầy rất buồn.
Khoảng mười Phật tử có mặt trên lề đường đối diện chùa sáng thứ Năm. Hầu hết những Phật tử này đều ghi tên, đóng tiền cho Đại Đức để đi hành hương Việt Nam. Các Phật tử này nói với Viễn Đông, “Chúng tôi hỷ xả hết.”
Chúng tôi hỏi lại, “Các chị hỷ xả trước hay sau khi Đại Đức chết rồi mới hỷ xả?”
Các chị này đều lên tiếng, “Chúng tôi hỷ xả từ trước rồi, đâu có tới đòi tiền bạc gì nữa. Nay đùng cái, nghe tin thầy tự tử, buồn quá!”
Một vị trung niên đứng gần đó lên tiếng, “Tôi cũng mới về tham dự các lễ lạc ở chùa này được ba bốn năm. Thấy thầy hiền lành và giảng pháp hay nên hàng tuần chúng tôi đều đi chùa này để nghe thầy giảng pháp.”
Cảnh Sát Santa Ana đã cô lập căn nhà sau khi tu sĩ Minh Trí gọi báo về vụ tự tử. Cảnh Sát không cho bất cứ ai ra vào để điều tra và lập biên bản.
Đến 11 giờ 45, theo lời đề nghị của Hòa Thượng Nguyên Trí, xác của Đại Đức được trùm tấm vải kín mít chuyển xuống phía sau nhà cho Hòa Thượng Nguyên Trí và một số Ni Cô tụng kinh. Đúng 12 giờ trưa, xác Đại Đức Nhuận Thư được chở trên một chiếc xe Van màu trắng của Sở Giảo Nghiệm rời khỏi chùa Từ Nghiêm.
Tưởng cũng nên nhắc lại, Đại Đức Thích Nhuận Thư có tổ chức chuyến hành hương về Việt Nam khởi hành vào ngày 2 tháng Ba, 2015. Khoảng 50 Phật tử đã đóng tiền và nộp Sổ Thông Hành cho Đại Đức, mỗi người trên $3,000 Mỹ kim, và chuẩn bị để lấy vé máy bay đi. Nhưng chưa có ai có vé máy bay thì trước ngày đi, chùa bị cháy, một số Giấy Thông Hành và vé máy bay bị thiêu hủy.
Sau đó, phát giác vé máy bay giả, nhiều Phật tử nghi ngờ nên đến đòi lại tiền và Sổ Thông Hành. Đại Đức Nhuận Thư lúc đó cho biết ông có đưa tiền cho một người lo dịch vụ này nhưng sau khi chùa cháy, Đại Đức không liên lạc được với người đó.
Nhà chức trách cho biết vụ cháy là do có người cố ý gây ra. Cảnh Sát còn đang điều tra thì xảy ra vụ tự tử của Đại Đức Nhuận Thư. Nhiều nghi vấn chưa được giải đáp.

VỤ CHÁY Ở CHÙA TỪ NGHIÊM: THÊM CHỨNG CỨ CHO THẤY SƯ THẦY KHÔNG MINH BẠCH 
(Hình: Bà Lyna Trương với Passport bị cháy)

HOA KỲ: Bà Lyna Trương (67 tuổ), cư dân Rosemead vừa chia sẻ thêm những nghi vấn của người trong cuộc, liên quan đến chuyến hành hương bất thành do Sư thầy Thích Nhuận Thư của chùa Từ Nghiêm ở Santa Ana tổ chức.

“Đây là lần đầu tiên tôi tham dự một chuyến hành hương ra nước ngoài như thế này, cùng với hai người em gái ở Sài Gòn. Ba má mất hết rồi, các chị em đều đã già, lần đầu được đi cùng nhau một chuyến như vầy nghĩ sẽ rất vui. Đâu có dè sự việc lại xảy ra như thế. Suốt mấy ngày qua, tôi không thể nào ngủ được”, bà Lyna tâm sự.

“Đọc được một mẩu tin đăng trên báo vào mùa Xuân 2014, là có chuyến hành hương đi San Francisco do chùa Từ Nghiêm tổ chức cho nên tôi ghi tên đi, từ đó mới biết đến sư thầy này. Trong chuyến đi San Francisco, tôi thấy tất cả đều là bạn già, dễ thương, ai cũng vui vẻ, sư thầy cũng nói chuyện hoạt bát, vui vẻ nên ai cũng quý thầy. Tiếp sau đó lại có thêm chuyến hành hương đi New Mexico 4 ngày cũng rất là vui vẻ. Thế nên khi sư thầy mới nói sẽ tổ chức chuyến đi Việt Nam - Thái Lan - Miến Điện thì ai cũng hưởng ứng hết”, bà Lyna nnhớ lại.

Với số tiền 2,700 Mỹ kim theo yêu cầu của sư thầy, bà Lyna đóng làm 3 lần. Lần đầu vào cuối tháng Năm, lần hai là tháng Mười Một, và lần cuối là tháng Mười Hai năm 2014.

Bà Lyna cho biết thêm: “Lúc đầu sư thầy nói chỉ cần đưa 1,700 Mỹ kim, số 1,000 Mỹ kim còn lại thì về Việt Nam đưa. Thế nhưng sau đó sư thầy đổi ý, kêu đưa hết. Vì vậy mọi người đều phải đưa hết”. 
Ngoài ra, về phần cá nhân mình bà Lyna còn hỏi Sư thầy Thích Nhuận Thư là có thể ghi danh thêm cho 2 người em của bà hiện ở Sài Gòn được hay không. Nghe vậy, sư thầy liền nói được, và cho biết chi phí của cả 2 người em bà là 2,500 Mỹ kim, chưa kể tiền Tip. Sư thầy cũng đồng ý rằng số tiền của 2 người em bà sẽ đưa cho sư thầy khi cả đoàn đi đến Việt Nam.

Tuy nhiên, bà Lyna kể tiếp: “Đến ngày 13 tháng Hai, sư thầy bất ngờ gọi điện nói tôi phải đưa tiền hết cho sư thầy vì người ta đòi. Tôi chỉ gom được 1,500 Mỹ kim để đóng vào ngày hôm đó và năn nỉ sư thầy cho thêm thời gian. Đúng tối Giao Thừa, 18 tháng Hai, tôi lấy 1,000 Mỹ kim từ tiền lì xì của mấy con tôi, mang đến chùa đưa hết cho sư thầy luôn”.

Vài ngày sau, bà Lyna cũng đóng luôn cho sư thầy số tiền Tip của 2 em bà là 200 Mỹ kim.

Bà Lyna nhớ lại: “Lúc đó, tôi có hỏi sư thầy địa chỉ của khách sạn Diamond, mà theo lịch trình được phát là nơi đoàn sẽ ở trong ngày đầu tiên khi đến Sài Gòn, thì sư thầy nói thầy chưa quyết định sẽ chọn ở khách sạn nào. Dù ngạc nhiên là ngày đi gần kề mà lại chưa biết chỗ ở, nhưng tôi vẫn cảm thấy tin ở thầy”.

Khoảng 1 giờ trưa Chủ Nhật, ngày 1 tháng Ba, khi được một người cũng tham gia chuyến đi gọi điện thoại báo là chuyến đi bị hủy bỏ vì chùa bị cháy, bà Lyna tức tốc chạy đến chùa để nhận lại giấy tờ, thì bà thấy sổ thông hành của mình bị cháy, nhưng lại không có dấu hiệu bị ướt từ nước chữa cháy.

Cũng như những người khác, bà Lyna nhận ra là ngoài một visa về Việt Nam đã hết hạn từ năm 2013, thì trong sổ thông hành của bà không hề có một tờ visa mới nào hết.

Người phụ nữ than thở bằng giọng buồn thiu: “Hầu hết những người ghi danh chuyến hành hương đều lãnh tiền già, chắt chiu có bao nhiêu tiền đưa bấy nhiêu. Cứ ngỡ chị em được đi chung một chuyến với nhau, ai ngờ...”

Theo chương trình những người tham dự chuyến Hành Hương Tâm Linh do chùa Từ Nghiêm tổ chức thì khách sạn Hòa Bình (Hà Nội) là nơi dừng chân đầu tiên của đoàn khi đến Việt Nam. Tuy nhiên, đại diện của khách sạn này cho biết rằng: “Không có Tour du lịch nào đặt phòng nào cho hơn 30 người vào đêm thứ Tư, ngày 4 tháng Ba năm 2015, tại khách sạn Hòa Bình.”

Cuộc Cách Mạng Tử Tế

(The Kindness Revolution)

Trần Diệu Chân

Chúng ta đã được biết đến các cuộc cách mạng chấm dứt độc tài, cộng sản bằng phương thức đấu tranh Bất Bạo Động qua những tên gọi rất ôn hòa, dễ thương như cuộc Cách Mạng Cam (Orange), CM Hoa Tulip, CM Nhung (Velvet), CM Hoa Hồng (Rose), CM Bách Hương (Cedar), CM Hoa Nhài (Jasmine). Những tên gọi này thường dựa trên biểu tượng mà người dân đã dùng khi xuống đường tranh đấu.

Tại Việt Nam, đã phát xuất một số đề nghị cho tên gọi cuộc đấu tranh Dân Chủ hiện nay là cuộc Cách Mạng Hoa Sen, CM Cây Xanh (khi chế độ cộng sản ra lệnh đốn 6.700 cây xanh tại Hà Nội và đang tạo phẫn nộ trên cả nước), và cũng có thể sẽ là cuộc CM Đồng Nai (qua vụ lấp sông Đồng Nai với nhiều di hại cho đất nước). Gom chung với những quan tâm của người dân về vụ khai thác Bô Xít, khai thác rừng đầu nguồn một cách bừa bãi đưa đến hệ quả lũ lụt ..., có thể Việt Nam sẽ có một cuộc Cách Mạng Môi Trường. Đó là những tên gọi dựa trên động lực bảo vệ đất nước từ những phẫn nộ tích lũy của người dân và được kích nổ bởi một quyết định sai lầm mới nhất nào đó của nhà nước cộng sản VN – như giọt nước cuối làm tràn ly nước “phẫn nộ”.

Nhưng nhìn từ khía cạnh phương thức - được thôi thúc từ một động lực rất căn bản, tôi lại có một đề nghị khác cho cuộc cách mạng của dân tộc chúng ta. Đó là cuộc cách mạng Tử Tế (the Kindness Revolution) bật ra và dựa trên lòng tử tế để kêu gọi, để tranh đấu cho những thay đổi rốt ráo nhất trên đất nước.

Ý nghĩ này đã đến với tôi khi trông thấy hình ảnh đau đớn của một em bé ngồi khóc con chó của mình đã bị làm thịt, hình ảnh đau buồn của những cây cổ thụ bị đốn chặt không thương tiếc tại Hà Nội, lòng sông Đồng Nai bị lấp phủ một cách tàn bạo ... Đó mới chỉ là một số sự việc xảy ra trong vòng một tuần qua, còn biết bao nhiêu điều thương tâm xảy ra hàng ngày trên vùng đất quê hương ta hàng mấy chục năm dài. Cảnh những trẻ em nghèo phải du dây hoặc chui vào bịch ny lông để vượt sông đi học, những túp lều lụp sụp của người dân bên cạnh những căn biệt thự to kềnh, sang trọng của những kẻ mệnh danh “nô bộc của dân” ... Nhiều lắm không kể xiết những đau thương và bất công mà đồng bào chúng ta đã và đang phải gánh chịu.

Việt Nam chắc chắn phải có một cuộc cách mạng để thay đổi tận gốc rễ hệ thống đang gieo rắc đau thương này. Bắt đầu từ mỗi chúng ta, hãy tâm niệm lòng tử tế qua những ứng xử hằng ngày: 

• Tử tế với nhau bằng tình nghĩa đồng bào, bằng tình thương nhân loại.
• Tử tế với thú vật vì chúng cũng biết đau đớn và sợ hãi như chúng ta, cũng biết cảm nhận và ước mong được đối xử tử tế.
• Hãy tử tế với môi trường vì những tác hại khôn lường khi môi trường bị tàn phá; chúng ta không muốn để lại cho con cháu mình một giải đất xấu xí, tang thương, ngập lụt và nguy hiểm.
• Dù làm ngành nghề gì đi nữa, chúng ta nhất định giữ lòng tử tế. Dù được lệnh gì đi chăng nữa, công ai sẽ cương quyết không dùng những lời nặng nề hay thái độ thiếu tử tế đối với những người biểu tình ôn hòa vì yêu nước, những đoàn tưởng niệm các liệt sĩ anh hùng trong sự kính cẩn, trang nghiêm, và cương quyết sẽ không cướp đất của dân.

Hãy đối xử với con người và thú vật, cây cối và mọi sự quanh mình như cách mình muốn được đối xử, và ai mà không yêu “sự tử tế”.

Hãy bắt đầu một ngày mới bằng một nụ cười nhân hậu với chính mình và mọi người, mọi vật xung quanh. Khi tâm khởi sự nóng giận, ích kỷ, hay vô cảm, hãy nhắc nhở mình ngay là “chúng ta yêu sự tử tế”. Hãy giúp cho sự tử tế được lan tỏa trong gia đình, môi trường học đường, các bệnh viện, văn phòng, sở làm việc, khu chợ ... và toàn xã hội.

Sự tử tế sẽ triệt tiêu những cái ác, sẽ gieo mầm thiện và đem lại hạnh phúc cho tất cả mọi người. Và người đầu tiên cảm nhận được hạnh phúc chính là người có ý nghĩ và hành vi tử tế.