Vietnamville :: Tin tức :: Tin tức - Sự kiện | Nhân dân VN kêu gọi chính quyền bán nước hạn chế chính sách thoả hiệp với Trung Quốc để bảo toàn biển đảo

Tại APEC, Tổng thống Mỹ Obama sẽ nói gì về tranh chấp Biển Đông?

Đăng Bởi Một Thế Giới - 18:49 17-11-2015

Tong thong My Obama se noi gi ve tranh chap Bien Dong

Tổng thống Obama đến Manila

Khi dự hội nghị thượng đỉnh Diễn đàn hợp tác kinh tế châu Á Thái Bình Dương (APEC) trong hai ngày 18,19.11 tại Manila, Tổng thống Mỹ Obama sẽ nói gì về tranh chấp Biển Đông?

Tranh chấp Biển Đônglà một vấn đề nhạy cảm ở APEC, khi Trung Quốc nỗ lực độc chiếm hầu như toàn bộ vùng biển là tuyến hàng hải trị giá 5.000 tỉ USD/năm này.

Thăm tàu chiến Philippines, ông Obama thể hiện quyết tâm bảo vệ đồng minh

Nữ cố vấn an ninh quốc gia Mỹ Susan Rice nói tranh chấp biển Đông sẽ là “vấn đề trọng tâm” trong chuyến thăm Philippines 3 ngày của Tổng thống Mỹ Barack Obama, và khi ông dự hội nghị thượng đỉnh Đông Nam Á cùng hội nghị thượng đỉnh của Hiệp hội các nước Đông Nam Á (ASEAN) đều tại Malaysia.

Bà Rice cũng nói ông Obama sẽ đề cập vấn đề “an ninh hàng hải, tự do hàng hải” ở biển Đông. Philippines hiện là quốc gia Đông Nam Á mạnh mẽ phản đối TQ, kiện TQ độc chiếm Biển Đông ra tòa án trọng tài thuộc Liên Hợp Quốc (đã được thụ lý).

Bất kỳ sự chú ý nào về Biển Đông tại APEC đều sẽ làm TQ khó chịu. Bắc Kinh đã nhấn mạnh diễn đàn này chỉ bàn các vấn đề thương mại, không bàn “các vấn đề nhạy cảm”, nhằm bảo đảm uy tín chính trị cho chuyến thăm Philippines của Chủ tịch TQ Tập Cận Bình.

TQ cũng nói Mỹ không hề có vai trò nào trong vụ tranh chấp Biển Đông.

Philippines đã hứa sẽ “là chủ nhà hoàn hảo” khi tiếp đón ông Tập. Nhưng dù Biển Đông không là đề tài chính trong lịch làm việc chính thức ở APEC, xem ra Tổng thống Benigno Aquino sẽ nhân cơ hội làm chủ nhà, để thể hiện mối liên minh chặt chẽ với Mỹ để đối phó với TQ, theo AP.

Cuộc gặp giữa hai ông Obama - Aquino dự kiến bàn về tranh chấp Biển Đông và tăng cường hợp tác quân sự. Philippines là đồng minh lâu nhất của Mỹ ở Đông Nam Á.

Tai APEC, Tong thong My Obama se noi gi ve tranh chap Bien Dong ?-hinh-anh-1

Chủ tịch TQ Tập Cận Bình được tặng vòng hoa ở Manila

Ông Obama và ông Tập đã đến Manila ngày 17.10. Cuộc xuất hiện trước công chúng đầu tiên của ông Obama ở Manila là thăm tàu chiến Gregorio del Pilar (do Mỹ đóng) của hải quân Philippines. Chiến hạm này bảo đảm an ninh cho trung tâm hội nghị APEC ở Manila.

Các trợ lý đã nói: Ông Obama sẽ thăm tàu chiến này, để thể hiện quyết tâm bảo vệ an ninh hàng hải ở khu vực này.

Mỹ đã dùng quyền tự do hàng hải để đưa khu trục hạm Lassen vào vùng 12 hải lý quanh các đảo nhân tạo mà TQ xây trái phép trên quần đảo Trường Sa của Việt Nam. Hai chiếc máy bay B-52 cũng được Mỹ đưa vào vùng này.

Philippines là một trong những lực lượng quân sự yếu nhất châu Á, vài năm nay đã tăng cường liên kết với Mỹ, để nhờ Mỹ làm nhà bảo vệ chống TQ.

Chiều 17.11, Chủ tịch Nước Việt Nam Trương Tấn Sang cùng Tổng thống Aquino chứng kiến lễ ký thỏa thuận đối tác chiến lược song phương, nhằm đào sâu quan hệ phòng thủ giữa hai nước.

Vài năm nay, Việt Nam-Philippines quan hệ thân cận vì cùng quan ngại sự hung hăng quân sự của TQ.

Vụ IS tấn công Paris phủ bóng đen chuyến đi của ông Obama

Tại Manila, ông Obama sẽ nói chuyện song phương với ông Aquino cùng lãnh đạo các nước đồng minh khác, gặp lãnh đạo của 12 nước vừa cùng Mỹ ký thỏa thuận thương mại tự do Đối tác liên Thái Bình Dương (TPP).

Ông Obama sẽ có cuộc họp với thành viên Liên minh Thái Bình Dương (một tổ chức thương mại Mỹ-Mỹ La tinh).

Khi ông Obama lần đầu tiên dự liên tiếp các hội nghị thượng đỉnh ở châu Á, cũng là dịp Mỹ củng cố quan hệ an ninh-thương mại với các nền kinh tế năng động ở châu Á-Thái Bình Dương, nhưng hiện bị nỗi đe dọa của quân khủng bố Nhà nước Hồi giáo IS ở cách châu Á nửa vòng trái đất.

Vì thế, chủ trương ở châu Á của ông phải chạy đua với thời gian và sự chú ý, khi ông chỉ còn 14 tháng nữa là kết thúc nhiệm kỳ 2.

Nhà Trắng đã lên lịch bay cho ông Obama chỉ vài giờ trước đêm kinh hoàng ở Paris. Ông không thay đổi kế hoạch nào trong chuyến đi 9 ngày vốn bắt đầu bằng hội nghị thượng đỉnh G-20 ở Thổ Nhĩ Kỳ.

Nhưng ở cuộc họp báo trước khi cất cánh, giới báo chí chỉ hỏi chiến lược chống IS của ông.

Ông Obama đáp: “Đây là một cách khác để đặt cùng một câu hỏi. Tôi sẽ ráng trả lời lần cuối”. Ông tuyên bố Mỹ dứt khoát không đưa quân bộ binh đến Syria để đánh IS. Nhưng ông hứa sẽ truy diệt IS “không khoan nhượng”. “Bọn chỉ huy của chúng sẽ không có chỗ trú thân an toàn ở bất kỳ nơi nào”.

IS đã nhận trách nhiệm vụ tấn công Paris tối thứ Sáu ngày 13 kinh hoàng (13.11) khiến 129 người chết.

Sau nhiềm năm mất ngủ đến đỏ mắt vượt Thái Bình Dương dự các hội nghị thượng đỉnh, ông Obama hy vọng đến Manila để nêu thành tích 7 năm lôi kéo thiện cảm ở châu Á.

Chủ trương “xoay trục về châu Á” bằng ngoại giao và quân sự của ông Obama nhằm tách khỏi vòng khủng hoảng ở Trung Đông, hướng tới một vùng kinh tế năng động.

Nhưng theo AP, vụ IS tấn công Paris cùng những lời hứa trả thù đã nhanh chóng đe dọa phủ bóng đen lên chuyến đi Philippines và Malaysia của ông.

Trong khi ông Obama sẵn sàng đề cao tinh thần hợp tác quân sự-thương mại ở châu Á, phần còn lại của thế giới lại trông mong có vị lãnh đạo đối phó hiệu quả với cuộc gieo rắc khủng bố không ngừng nghỉ của IS.

Đây là lần đầu tiên Trung Đông chặn ông Obama thực hiện trọn vẹn chủ trương “xoay trục về châu Á”. Thay vì kết thúc trong thời ông Obama, các cuộc chiến cũ ở Trung Đông đã chuyển thành những trận chiến mới, kinh khủng hơn.

Trong năm cuối ở Nhà Trắng, ông Obama bắt đầu thừa nhận: Cuộc xung đột ở Trung Đông-mà ông từ xếp là chuyện quá khứ-sẽ là chuyện để tổng thống Mỹ kế tiếp xử lý.

Ông không có kế hoạch rút quân khỏi Afghanistan vào lúc ông mãn nhiệm kỳ. Sự trỗi dậy của IS đẩy Mỹ sâu dần vào chiến trường Iraq, Syria, nơi ông lệnh đưa 50 quân đặc nhiệm đến làm cố vấn quân sự cho quân nổi dậy.

Trong bối cảnh này, TPP chính là thành tựu cuối cùng của ông Obama.

Bloomberg: Trung Quốc chiếm phần lớn nguồn cá Biển Đông

Đăng Bởi Một Thế Giới - 19:49 17-11-2015

Bloomberg, cai gia phai tra, Bien Dong, hai san, nguon ca

Ngư dân TQ phơi cá vừa đánh bắt

Hãng tin Mỹ mới đây đã đăng bài viết "Cái giá phải trả vì không làm gì ở Biển Đông" (The Cost to Doing Nothing in the South China Sea) của tác giả Adam Minter, có tính phê phán việc Trung Quốc chiếm phần lớn nguồn cá Biển Đông, góp phần lớn làm cạn kiệt nguồn hải sản ở vùng biển này.

Có thể bạn quan tâm

>> Đoàn tàu cá treo cờ Trung Quốc phớt lờ cảnh báo của tàu kiểm ngư Việt Nam

>> Mỹ-Trung căng thẳng chuyện tranh chấp biển Đông - Chủ đề nóng của APEC

Một Thế Giới xin lược dịch bài viết đề cập việc Trung Quốc chiếm phần lớn nguồn cá Biển Đông và sự căng thẳng chính trị ở vùng biển tranh chấp này không giúp cứu được nguồn hải sản - một bi kịch khác của Biển Đông.

Trong chuyến thăm Philippines tuần này của Tổng thống Mỹ Barack Obama, ông cùng lãnh đạo Philippines sẽ kêu gọi TQ và các nước tranh chấp chủ quyền Biển Đông giữ nguyên trạng khu vực này, cho đến khi giải quyết được những bất đồng. Dù hy vọng đấy có thể là một giải pháp chính trị tốt nhất, nó lại có thể là một thảm họa về môi trường.

Biển Đông mất 60% nguồn cá từ năm 2045

Năm 2012, Biển Đông chiếm 12% sản lượng đánh cá toàn cầu. Nếu không có gì thay đổi, vùng biển này có thể mất gần 60% nguồn cá từ năm 2045, theo một nghiên cứu mới của các nhà khoa học thuộc Đại học British Columbia (UBC, Mỹ).

Không thể nói là không thể ngăn chặn thảm họa này, nhưng nó sẽ cần những cuộc đàm phán đa phương và thỏa thuận khu vực về sự chia sẻ nguồn tài nguyên, điều xem ra không thể vào lúc đang có sự căng thẳng ở Biển Đông.

Đánh cá quá mức không là vấn nạn của riêng châu Á, nhưng vì vai trò hàng đầu của hải sản trong dinh dưỡng và kinh tế của khu vực, vấn nạn này là khẩn cấp.

Các dữ liệu do UBC thu thập được cho thấy kể từ thập niên 1960, sản lượng đánh bắt tăng dần cùng với số ngư dân tăng.

Đến giữa thập niên 1990, số lượng cá ở vài khu vực ở Biển Đông đã giảm 90%, so với thời giữa những năm 1960.

Nguy cơ giá cá tăng cao, lòng dân TQ bất mãn

Mỗi quốc gia ở Biển Đông đều giữ một vai trò trong sự giảm sút nguồn cá này. Tuy nhiên, trong 40 năm qua, TQ có tác động lớn nhất khi từ năm 1978 đến 2013, sản lượng đánh bắt cá TQ tăng từ 5 triệu tấn lên 60 triệu tấn/năm.

Năm 2013, TQ chiếm 17% sản lượng đánh cá toàn cầu và chiếm gần một nửa sản lượng đánh bắt ở Biển Đông (trị giá khoảng 21 tỉ USD).

Nguồn cung tăng “thủng trời” vì người TQ giàu hơn, ăn nhiều cá hơn. Trong khi đó, từ khi hơn 80% vùng ven biển TQ bị ô nhiễm (theo chính phủ TQ) ngư dân nước này buộc phải đánh bắt thật xa bờ.

TQ khuyến khích sự vươn khơi này, bằng cách trợ giá dầu và giúp tiền đóng tàu. Ví dụ: ngư dân TQ có thể tranh thủ “trợ giá dầu đặc biệt” để đánh cá ở quần đảo Trường Sa của Việt Nam. TQ cũng đã xây trái phép các đảo nhân tạo ở khu vực này.

Sự hỗ trợ của chính phủ TQ không chỉ giúp tăng sản lượng đánh bắt, mà còn tận dụng lợi thế đội tàu đánh cá hùng hậu để TQ thực hiện yêu sách đòi chủ quyền 90% Biển Đông.

Theo các nhà nghiên cứu UBC, 7 loài cá ở Biển Đông sẽ cho sản lượng đánh bắt nhỏ hơn từ năm 2045, với các loài cá lớn - như cá mú - sẽ bị giảm 50% sản lượng.

Các nhà nghiên cũng dự báo giá mua - bán cá tương lai, theo một kịch bản “không làm gì”, dựa trên giá hải sản mà ngư dân Hồng Kông kiếm được hồi năm 2010. Theo đó, tôm sẽ đắt hơn gấp 3 lần vào năm 2045, cá mú đắt gấp 9 lần.

Với ước tính này, vấn đề lạm phát giá lương thực là chuyện rất nhạy cảm ở TQ, nơi lương thực giữ một vai trò truyền thống trong việc dẫn đến sự bất mãn của người dân.

TQ cần chấm dứt trợ giá dầu cho ngư dân đi vào vùng biển tranh chấp

Gần đây, TQ phát tín hiệu quan tâm tình trạng suy giảm nguồn cá Biển Đông. Nhưng biện pháp xử lý vấn nạn ưa thích của họ là đơn phương cấm đánh bắt ở vùng biển tranh chấp. Đấy không phải là giải pháp, trừ phi các nước cũng đánh cá ở Biển Đông đồng ý với TQ.

Những thỏa thuận song phương giữa Việt Nam - TQ không có may mắn ngăn chặn được sự giảm nguồn cá, cũng như không làm giảm được căng thẳng giữa ngư dân hai nước.

Bất kỳ giải pháp nào đều phải có tính đa phương, điều đang bị sự căng thẳng chính trị hiện nay ngăn trở.

Các nước cần bắt đầu đàm phán thật sự về khuôn khổ đánh cá khu vực. Khung làm việc này phải có những vùng bảo tồn đặc biệt, các hành lang đánh bắt được các bên nhất trí.

Kế đến, TQ và các nước khác phải chấm dứt trợ giá dầu cho ngư đánh cá ở vùng biển tranh chấp. Sự trợ giá này chỉ càng kích thích nhiều ngư dân ra khơi vào lúc lẽ ra nên ít người đi đánh cá hơn.

Nó cũng tạo cớ “yêu nước”cho ngư dân đi vào vùng biển tranh chấp, từ đó làm giảm giá trị bất kỳ thỏa thuận chính thức hoặc thỏa thuận ngầm nào nhằm để kéo giảm sản lượng đánh bắt.

Cuối cùng, TQ nên làm việc với các nước khác cũng đòi chủ quyền Biển Đông, nhằm tạo ra các trung tâm nuôi thủy sản khu vực, giảm áp lực lên các vùng biển địa phương.

Với nền công nghiệp thủy sản lớn nhất thế giới, TQ đang ở một vị trí đi đầu cho sự tạo ra các trung tâm này, và họ có thể hưởng lợi tài chính - chính trị nếu thành công. Tuy nhiên, nơi hưởng lợi thật sự phải là Biển Đông cùng nguồn tài nguyên đang mất nhanh của nó.

Vĩnh Thụy (lược dịch)