Việt Nam, cùng với Trung Quốc và một vài nước nhỏ hơn được biết đến như những thành trì cuối cùng của chủ nghĩa Cộng sản trên thế giới.

Kể từ sự sụp đổ của Liên Bang Xô Viết, chủ nghĩa Cộng sản ở Việt Nam đã phải thay đổi rất nhiều để tồn tại trong hoàn cảnh mới.

Sự quay lưng lại nền kinh tế tập trung bao cấp để hướng tới tư bản thị trường đã đưa một quốc gia nghèo đói lạc hậu chuyển mình thành một trong những nền kinh tế tăng trưởng nhanh bậc nhất thế giới.

Từ nền kinh tế tư bản hóa

Nhiều khách du lịch quốc tế đến Việt Nam thực sự ngỡ ngàng khi tận mắt chứng kiến một đất nước Cộng sản hoàn toàn khác xa với những gì họ tưởng tượng.

Trên những đường phố tấp nập xe cộ là hình ảnh của đồ ăn nhanh, hàng hiệu và đồ điện tử Apple, nhứng biểu tượng của chủ nghĩa tư bản.

Truyền thông thì ngày càng trở nên thực dụng tranh cãi nhau xem cô người mẫu anh diễn viên nào diện áo quần đắt hơn, hoặc đại gia nào giàu hơn trên sàn chứng khoán.

Chủ nghĩa tiêu dùng như đang cuốn tất cả mọi người vào cơn kích động mạnh chưa từng có, để rồi bất chợt nhiều người tự hỏi, Việt Nam còn mấy phần Cộng sản.

Trong một khảo sát của trung tâm nghiên cứu Pew Research đặt tại Washington DC, có đến tận 95% người Việt được khảo sát đặt niềm tin vào sự dẫn dắt của thị trường tự do, cao hơn hẳn các quốc gia tư bản như Mỹ hay Hàn Quốc, hoặc thậm chí là Trung Quốc, đất nước có nhiều tương đồng về kinh tế và chính trị.

Điều này minh chứng rằng không còn mấy người Việt Nam còn tin tưởng vào định hướng xã hội chủ nghĩa.

Triết học Mác Lê Nin giờ đây không còn được dùng như kim chỉ nam cho các nhà hoạch định chính sách.

Nếu ai đó còn nhắc đến học thuyết Mác xít thì có lẽ chỉ là trên những giảng đường thiếu sinh viên, hoặc ngoài quán nước như những câu chuyện cười cợt siêu thực về một thời quá đỗi lãng mạn mà không ai còn muốn kể nữa.

Cho đến các Chính sách an sinh xã hội mất cân bằng

Có một sự hiểu lầm rất lớn của nhiều người phương Tây về Việt Nam, một trong những nước xã hội chủ nghĩa cuối cùng, đó là các nước XHCN hướng trọng tâm lớn vào các Chính sách an sinh như giáo dục, y tế, hưu trí và thất nghiệp.

Đây là nền tảng cơ bản của CNXH để giải thích cho tính chính danh của Đảng Cộng sản.

Nhưng cuộc đình công lớn gần đây ở khu công nghiệp ngoại ô Sài Gòn như một cú tát phủ nhận tất cả. Người lao động đứng trước nguy cơ mất trắng tiền trợ cấp khi quỹ Bảo hiểm có nguy cơ tan vỡ.

Cần phải nhấn mạnh là đây là số tiền do các doanh nghiệp có trách nhiệm đóng góp cho người lao động, hay nói cách khác là được trích ra từ lương làm công của chính họ, không phải là từ tiền thuế do Nhà nước trợ cấp.

Bản thân các Tổ chức Công đoàn, với được đặc cấp cho quyền lực lớn trong chế độ XHCN với vai trò bảo vệ người lao động, thì nay gần như trở thành một hình thức vô tích sự mà thực chất là bảo vệ quyền lợi doanh nghiệp hơn là người lao động.

Có nhiều nghi ngờ rằng Công đoàn trong các Khu chế xuất còn tiếp tay cho lực lượng an ninh trấn áp các cuộc đình công tự phát.

Điều này hoàn toàn trái ngược với vai trò của Công đoàn ở các quốc gia tư bản phát triển.

Cần phải hiểu theo đúng nghĩa, không có đất nước nào là tuyệt đối “tư bản” hay “XHCN”.

Những quốc gia tư bản phát triển Tây Âu thực tế chịu ảnh

hưởng lớn từ phe cánh tả, vốn luôn trọng tâm vào các chính sách ngăn chặn bất bình đẳng để hướng tới xã hội nhân văn hơn.

Ví dụ như ở Đức, tất cả mọi người được đảm bảo được tận hưởng một nền giáo dục miễn phí cho tới tận Đại học.

Nhà nước cũng cung cấp y tế miễn phí cho tất cả người dân với yêu cầu là tất cả mọt người phải có bảo hiểm.

Bảo hiểm y tế được chi trả dựa vào mức thu nhập, nghĩa là người thu nhập thấp đóng ít hơn người có thu nhập cao và phù hợp với khả năng chi trả của mình.

Người già được hưởng lương hưu, người thất nghiệp cũng được hưởng trợ cấp, không nhiều nhưng đủ chi tiêu cho những nhu cầu cơ bản

Trong trường hợp của Việt Nam, chi phí cho giáo dục và y tế là gánh nặng thường trực cho nhiều hộ gia đình.

Cấp tiểu học là cấp học duy nhất Nhà nước chia sẻ một nửa học phí, nửa còn lại phụ huynh phải tự đóng.

Các chi phí phát sinh trên thực tế như phí xây dựng, vệ sinh, thậm chí quà bánh cho giáo viên còn lớn hơn rất nhiều.

Nếu cộng tất cả những chi phí này lại, các hộ gia đình Việt Nam chắc hẳn chi cho giáo dục trên thu nhập đầu người nhiều hơn bất cứ quốc gia nào trên thế giới.

Chi phí y tế cũng thực sự là một gánh nặng vô cùng lớn ở Việt Nam. Theo một thống kê trên báo nhân dân, tỷ lệ chi từ tiền túi bệnh nhân ở Việt Nam là 50%, quá cao so với 13.1% ở Thái Lan, 35% ở Malaysia hay 20% mức trung bình chung của thế giới.

Cũng như giáo dục, khi đến bệnh viện người bệnh ngoài viện phí còn phải chi nhiều khoản khác mà tựu chung là “phong bì”.

Song hành với viện phí là giá thuốc cũng cao bậc nhất khu vực.

Các khoản phí này tác động mạnh nhất lên nhóm có thu nhập dưới đáy. Có tới gần 60% số hộ gia đình nghèo mắc nợ do chi phí khám chữa bệnh và 67% phải vaymượn tiền để chi trả điều trị nội trú.

So sánh với Cuba, đất nước còn ở giai đoạn “Cộng sản thuần khiết”, dù thu nhập đầu người thấp hơn nhưng hệ thống y tế ở đây hoàn toàn miễn phí đối với tất cả các thành phần xã hội.

Thành tựu y tế của Cuba đáng nể đến mức nhiều quốc gia phát triển hơn cũng phải ngưỡng mộ.

Chi tiêu Công thiếu minh bạch

Việt Nam sử dụng tới 20% ngân sách cho giáo dục, cao hàng đầu thế giới. Dù chi tiêu nhiều nhưng tiến bộ của ngành giáo dục không mấy khả quan.

Điều này là không đáng ngạc nhiên khi nhìn vào công cuộc cải cách giáo dục càng chi càng trì trệ.

Năm 2014, Bộ GDDT trình lên đề án đổi mới sách giáo khoa sau năm 2015 dự toàn hơn 34000 tỷ đồng. Gần 1.5 tỷ USD chỉ để thay sách khiến dư luận không khỏi kinh ngạc.

Chắc hẳn người được lợi nhiều nhất không phải là học sinh sinh viên, nhân tố trung tâm của ngành giáo dục.

Các quỹ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế ở Việt Nam được dự báo là sẽ vỡ từ nhiều năm trước.

Đây là hệ quả trực tiếp từ việc sử dụng nguồn vốn từ thuế và đóng góp của người lao động để đầu tư thiếu minh bạch.

Những cuộc đình công lớn gần đây cũng là hồi chuông cảnh tỉnh khi nguy cơ các quỹ này mất khả năng chi trả càng lúc càng lớn.

Dù Chính phủ đã có phương án xoa dịu bằng việc đảm bảo người lao động sẽ được nhận đủ tiền, vấn đề là tính khả thi như thế nào khi nợ công càng lúc càng lớn.

Một Việt Nam thị trường chủ nghĩa

Việt Nam có lẽ là nước duy nhất trên thế giới trực tiếp công khai “Xã hội Chủ nghĩa” trên Quốc hiệu, nhưng là quốc gia có rất ít chính sách để đảm bảo bình đẳng xã hội.

Thực tế, ranh giới giàu nghèo và quyền lợi tầng lớp trên và dưới được hưởng đang ngày càng phân cấp dữ dội.

Một trong những di sản lớn nhất mà Chủ nghĩa Cộng sản để lại là các Tổng công ty, Tập đoàn Nhà nước vốn có đặc ân đặc biệt để tiếp cận các nguồn tài nguyên của quốc gia, hoặc ưu tiên về Pháp luật.

Những Tổng công ty, tập đoàn này về nguyên tắc phải sử dụng những đặc ân này làm động lực cho kinh tế đất nước, nhưng trên thực tế đang tạo lực cản phát triển.

Tôi còn nhớ những năm 90 khi đất nước mới mở của, mọi người còn hỏi nhau “hàng Nhà nước hay gia công”, ý nói hàng hóa do Nhà nước sản xuất luôn được ưu tiên hơn tư nhân.

Bây giờ thì hoàn toàn khác, nhiều tập đoàn nhà nước do quản lý kém và tham nhũng tràn lan làm xói mòn niềm tin của dân chúng vào nỗ lực dẫn dắt của Chính phủ.

Những vấn đề này thách thức trực tiếp vào tính chính đáng của giới lãnh đạo, cũng như đặt một dấu hỏi lớn lên đường lối XHCN mà Chính phủ Việt Nam vẫn một mực cho là “đúng đắn”.

Việt Nam của ngày hôm nay chắc chắc không còn là một Việt Nam Cộng sản của những năm tháng mới giải phóng.

Thời gian này có trào lưu nhiều quán cà phê mới mở chọn phong cách như thời bao cấp.

Có lẽ đâu đó còn có ít nhiều nuối tiếc về những ngày tháng thiếu thốn nhưng công bằng, nhưng chắc hẳn không ai còn muốn quay lại nữa.

Phi công Vietnam Airlines bị bắt tại Hàn Quốc: Cục Hàng không VN lên tiếng

Liên quan đến vụ phi công và tiếp viên của Vietnam Airlines (VNA) bị bắt tại Hàn Quốc vì mang theo 6 kg vàng không khai báo, Cục Hàng không Việt Nam cho biết đã phối hợp với Vietnam Airlines để làm rõ vụ việc.

Chiều ngày 15/4, Cục Hàng không Việt Nam đã chính thức lên tiếng về vụ việc phi công, tiếp viên của hãng hàng không Vietnam Airlines bị bắt giữ tại Hàn Quốc vì nghi buôn lậu vàng.

Cục Hàng không Việt Nam cho biết, ngày 14/4, một số báo của Hàn Quốc đưatin hai nhân viên phi hành đoàn của một hãng hàng không Việt Nam (một cơ trưởng và một tiếp viên) bị Cục thuế quan của sân bay giao nộp cho cảnh sát Hàn Quốc vào ngày 13/4.

Phi công Vietnam Airlines bị bắt tại Hàn Quốc (Ảnh minh họa)

Vào ngày 10/3, sau khi bay từ Hà Nội đến sân bay quốc tế Gimhae (Busan), một cơ trưởng và một tiếp viên bị phát hiện giấu 6 thỏi vàng (mỗi thỏi là 1kg) dưới đế giày khi đi qua hệ thống máy dò kim loại của sân bay. Trong đó, tiếp viên hàng không giấu 2 thỏi và cơ trưởng giấu 4 thỏi.

Tiếp viên hàng không Nhật bán dâm cho phi công vì lương thấp?

Tiết lộ lợi nhuận khủng khiếp của nghề tiếp viên hàng không

Nam tiếp viên hàng không bị đại gia gạ gẫm

Buôn lậu 50 chiếc iPhone 5S, tiếp viên hàng không bị bắt

Liên quan đến vụ việc, Cục Hàng không Việt Nam cho biết, phía Vietnam Airlines đã báo cáo: trên chuyến bay VN 426 khởi hành từ Hà Nội đi Busan ngày 10/3, cơ trưởng Nguyễn Văn Dũng (35 tuổi) và tiếp viên Nguyễn Tuấn Phong đã mang theo vàng và không khai báo. Sau đó, hai người này bị hải quan tại sân bay Gimhae, Pusan, Hàn Quốc bắt giữ.

Theo báo cáo của VNA, nhà chức trách Hàn Quốc vẫn chưa thông tin chính thức cho phía Việt Nam.

Hiện Cục Hàng không Việt Nam đang tiếp tục phối hợp với Vietnam Airlines theo dõi chặt chẽ diễn biến liên quan đến vụ việc trên.

H.Nguyen

Nguyên phó Công an TP Tuy Hòa lãnh án treo

A- A A+ ‹Đọc›

TAND tỉnh Phú Yên tuyên bị cáo Lê Đức Hoàn - nguyên phó trưởng Công an TP Tuy Hòa, phạm tội “thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng”.

Bị cáo Lê Đức Hoàn (giữa) - nguyên phó trưởng Công an TP Tuy Hòa - được tòa tuyên 9 tháng tù nhưng cho hưởng án treo - Ảnh: Duy Thanh

Sau năm ngày xét xử, chiều 15-4 HĐXX sơ thẩm TAND tỉnh Phú Yên tuyên án đối với các bị cáo là sĩ quan công an trong vụ án “dùng nhục hình”, “thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng” xảy ra tại Công an TP Tuy Hòa.

Theo đó, tòa tuyên bị cáo Lê Đức Hoàn - nguyên phó trưởng Công an TP Tuy Hòa, phó thủ trưởng cơ quan điều tra Công an TP, trưởng ban chuyên án 312T - phạm tội “thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng”.

Nhận định bị cáo Hoàn có nhiều cống hiến trong đấu tranh phòng chống tội phạm, gia đình cách mạng, bản thân có nhiều bằng khen, giấy khen và được cấp trên đánh giá tốt, nên tòa tuyên phạt 9 tháng tù nhưng cho hưởng án treo (Viện KSND tỉnh Phú Yên đề xuất 9-12 tháng tù cho hưởng án treo).

Không có “án bỏ túi”

Trong nhóm bị cáo bị truy tố tội “dùng nhục hình”, bị cáo Nguyễn Thân Thảo Thành (nguyên thiếu úy, trinh sát viên Công an TP Tuy Hòa) bị mức án nặng nhất với 8 năm tù (VKS đề nghị 7-8 năm tù).

Các bị cáo Nguyễn Minh Quyền (thiếu tá, nguyên đội phó trinh sát Phòng PC45 Công an tỉnh Phú Yên) 2 năm 6 tháng tù, Phạm Ngọc Mẫn (thượng úy, nguyên trinh sát viên Công an TP Tuy Hòa) 2 năm 3 tháng tù (VKS đề nghị cùng mức án 2 năm 6 tháng - 3 năm tù mỗi bị cáo); Nguyễn Tấn Quang (thiếu tá, nguyên đội phó đội điều tra tội phạm về trật tự Công an TP Tuy Hòa) 2 năm tù (VKS đề nghị 2 năm - 2 năm 6 tháng tù); bị cáo Đỗ Như Huy (trung úy, nguyên trinh sát viên Công an TP Tuy Hòa) 1 năm tù cho hưởng án treo.

Tòa tuyên bác yêu cầu của gia đình bị hại là áp dụng Luật trách nhiệm bồi thường nhà nước để bồi thường gần 1,5 tỉ đồng, vì cho rằng có cơ sở để xác định Kiều là tội phạm trộm cắp.

Tòa tuyên áp dụng Bộ luật dân sự, chấp nhận mức bồi thường tối đa 60 tháng lương tối thiểu (69 triệu đồng), 30 triệu đồng mai táng phí cho gia đình bị hại; do các bị cáo đã bồi thường cho gia đình Kiều tổng cộng 186 triệu đồng nên tòa ghi nhận.

Tòa cũng buộc Công an TP Tuy Hòa có trách nhiệm cấp dưỡng cho hai con nhỏ của Kiều mỗi tháng 575.000 đồng/cháu, cho đến khi phát sinh một trong các trường hợp chấm dứt nghĩa vụ cấp dưỡng theo quy định pháp luật.

Tại cuộc họp báo sau phiên tòa, trả lời câu hỏi của báo chí vì sao ông Lê Đức Hoàn chỉ bị phạt án treo, phạt như vậy có quá nhẹ so với hành vi phạm tội của ông này hay không, chủ tọa phiên tòa Nguyễn Phi Đô đáp:

“Theo luật, khi bị cáo có nhiều tình tiết giảm nhẹ tại điều 46 Bộ luật hình sự thì có thể áp dụng điều 47 của bộ luật này để tuyên án ở khung nhẹ hơn liền kề.

Theo quy định của luật, không thể nói án treo là nhẹ hay nặng, mà xét bị cáo có nhân thân tốt, không có khả năng gây tội phạm mới, không nhất thiết phải cách ly ra khỏi xã hội thì cho hưởng án treo”.

Được hỏi liệu có “án bỏ túi” trong xét xử vụ án này không, ông Đô nói: “Mỗi việc khi làm bao giờ cũng có dự kiến, chuẩn bị trước tất cả phương án, nên có thể soạn trước một bản án, rồi trong quá trình xét xử tại tòa chỉnh sửa, bổ sung cho phù hợp.

Cái này được phép làm, chứ không gọi là “án bỏ túi”.

Các ngành có họp bàn nhưng không phải liên quan đến mức án mà để thống nhất những vấn đề khác, ví dụ luật sư nêu ý kiến thế này thì hồ sơ đủ chưa, cần bổ sung gì không, chứ tòa xét xử thì độc lập, tuyên án, không ai tác động”.

Quang cảnh buổi tuyên án vụ dùng nhục hình làm chết nghi phạm tại TAND tỉnh Phú Yên chiều 15-4 - Ảnh: Duy Thanh

“Xét thấy không có căn cứ”

Cũng tại cuộc họp báo do TAND tỉnh Phú Yên tổ chức ngay sau phiên xét xử, khi phóng viên hỏi đã có các dấu hiệu rõ ràng của tội “bắt giữ người trái pháp luật”, vì sao HĐXX không trả hồ sơ để điều tra làm rõ dấu hiệu tội phạm này, ông Nguyễn Phi Đô trả lời: “Trong bản án tôi nhận định kỹ rồi nên không giải thích thêm”.

Vấn đề này, trong bản án nêu: “Tại tòa, các luật sư cho rằng có bỏ lọt tội phạm và đề nghị truy cứu trách nhiệm hình sự các tội “bắt giữ người trái pháp luật”, “giết người”, “cố ý gây thương tích”, “làm sai lệch hồ sơ vụ án”, “khai báo gian dối”, “không truy cứu trách nhiệm hình sự người có tội”.

Xét thấy, đối với các ông Nguyễn Văn Lai (công an huyện Tây Hòa), Đỗ Công Phi (công an TP Tuy Hòa) cùng một số cán bộ công an có hành vi còng tay Ngô Thanh Kiều tại nhà riêng, dẫn giải về trụ sở công an trong khi không có lệnh bắt giữ là có dấu hiệu của tội “bắt giữ người trái pháp luật”.

Tuy nhiên, tại thời điểm này đã có căn cứ xác định Kiều là đồng phạm trong vụ trộm cắp tài sản cùng Trần Minh Cường, Ngô Thanh Sơn; Kiều là người có tiền án tiền sự; có biểu hiện bỏ trốn sau khi vụ án được phát hiện, truy đuổi; việc còng tay nhằm chống xảy ra trường hợp đối tượng manh động, bỏ trốn, nên cơ quan điều tra Viện KSND tối cao kết luận việc bắt giữ là có căn cứ và cần thiết, chỉ vi phạm về hình thức, thủ tục tố tụng và đã kiến nghị giám đốc Công an tỉnh Phú Yên xử lý kỷ luật là có căn cứ nên tòa không xét.

Đối với các tội danh khác, đại diện Viện KSND tại tòa đã có tranh luận và không chấp nhận, tòa xét thấy không có căn cứ nên không xét”.

Cái nhìn của bạn trẻ Sài Gòn về cuộc đình công, biểu tình

Hàng nghìn công nhân đã tập trung Đình công ở công ty Dụ Đức, Long An hồi đầu tháng 4 vừa quaHàng nghìn công nhân đã tập trung Đình công ở công ty Dụ Đức, Long An hồi đầu tháng 4 vừa qua RFATrong vòng chưa đầy nửa tháng, có nhiều cuộc đình công, biểu tình của hàng chục ngàn người tham gia của công nhân trong các khu công nghiệp Sài Gòn và Tây Nam Bộ nhằm phản đối luật bảo hiểm có những điều khoản bất công, gây bất lợi cho người lao động. Với người Sài Gòn, đặc biệt là các bạn trẻ, việc biểu tình, đình công hay tổ chức một cuộc hội thảo, một cuộc dã ngoại nhỏ nhằm thể hiện ý chí chống đối sự bất công, chống ngoại bang xâm lược biển Đông vốn dĩ là chuyện bình thường. Nhưng với qui mô rất lớn từ những cuộc đình công, biểu tình của giới lao động, các bạn trẻ Sài Gòn nhìn và đánh giá vấn đề này như thế nào?
Người lao động trở nên thông minh hơn
Một bạn trẻ Sài Gòn, từng tham gia nhiều cuộc biểu tình phản đối những hành vi hành hạ ngư dân Việt Nam và xâm lấn lãnh hải Việt Nam từ phía Trung Quốc, không muốn nêu tên, chia sẻ: “Đời sống công nhân Việt Nam thì hiện giờ mức thu khoản 150USD đến 170USD mỗi tháng thì còn quá thấp. Nói chung là điều kiện sống còn quá thấp, công nhân bị chèn ép đủ thứ. Công đoàn nhà nước thì chỉ làm được những việc như ma chay, đám cưới, thăm hỏi bệnh tật… Nói chung là họ chỉ làm việc râu ria chứ không chạm đến việc chính yếu là bảo vệ quyền lợi người lao động. Bởi lãnh đạo công đoàn giữ một chức vụ nào đó trong công ty nên phải sợ chủ thôi!”.
Theo bạn trẻ này, vấn đề người lao động đứng lên thể hiện ý chí và sự bất mãn trước giới chủ cũng như trước những qui định gây hại cho người lao động là chuyện không sớm thì muộn cũng sẽ diễn ra. Bởi lẽ, không riêng gì lúc bộ luật bảo hiểm xã hội 2014 ra đời và có hiệu lực vào đầu tháng Giêng năm 2016 thì giới lao động mới bất mãn mà sự bất mãn này đã có từ lâu bởi điều kiện làm việc quá tồi tệ, bữa ăn mất vệ sinh, đồng lương eo hẹp, trả không xứng đáng với sức lao động họ bỏ ra.
Hơn nữa, vấn đề nhân phẩm của người lao động đã bị xúc phạm trầm trọng, giới chủ không ngần ngại tìm cách lạm dụng tình dục những nữ công nhân trẻ, có nhan sắc, họ đã nhiều lần công khai sờ mó vùng nhạy cảm của các nữ công nhân với lý do kiểm tra thử các nữ công nhân này có ăn cắp sản phẩm của công ty giấu trong người hay không.
Công đoàn nhà nước thì chỉ làm được những việc như ma chay, đám cưới, thăm hỏi bệnh tật… Nói chung là họ chỉ làm việc râu ria chứ không chạm đến việc chính yếu là bảo vệ quyền lợi người lao động. Bởi lãnh đạo công đoàn giữ một chức vụ nào đó trong công ty nên phải sợ chủ thôi
Một bạn trẻ Sài Gòn
Đứng trên góc độ nhân quyền mà nói, hành vi lợi dụng này xúc phạm cả hai mặt thể xác và tinh thần. Nếu như mặt thể xác, họ bị xúc phạm tính dục, thì về mặt tinh thần, sâu xa hơn, họ bị xúc phạm phẩm hạnh và xâm hại nhân quyền trầm trọng, cái lý do mà các ông chủ đưa ra để sờ mó là “xem thử các nữ công nhân có giấu đồ trong người hay không” là một sự xúc phạm tinh thần, sự vu khống trắng trợn mà giới chủ đã tự cho họ cái quyền đó.
Và chuyện này xãy ra không phải đơn lẻ một vài lần, hầu hết nữ công nhân ở các khu công nghiệp đều có thể bị xâm phạm, các nam công nhân thì có thể bị các bảo vệ tìm cách gây sự để đánh một khi họ có những phản ứng chính đáng về phía giới chủ. Câu hỏi mà bạn trẻ này đặt ra là nhà nước đã quản lý sản xuất, quản lý kinh doanh như thế nào và bảo vệ người lao động như thế nào mà người lao động bị xúc phạm trầm trọng như vậy.
Những người lao động đang hưởng thụ một buổi sáng cuối tuầnNhững người lao động đang hưởng thụ một buổi sáng cuối tuầnTự hỏi và tự đưa ra hướng trả lời, bạn trẻ này đặt nghi vấn về những cổ phần ma của các quan chức cao cấp ở các công ty. Mặc dù không góp vốn nhưng họ vẫn hằng năm thu nhận lợi tức theo cổ phần. Và để nhận nhừng phần lợi tức đó, họ chỉ làm mỗi một việc là bảo kê cho các công ty. Chính vì được bảo kê, đã có ăn chia nên các công ty tha hồ chèn ép công nhân để tạo khoản dư mà nộp cho các quan chức hằng quí, hằng năm.
Hơn nữa, Công đoàn của các công ty không những không bảo vệ người lao động mà còn đứng về phía giới chủ để o ép người lao động. Sự bất mãn của người lao động đến từ nhiều hướng, nung náu theo thời gian để rồi đến một lúc nào đó sẽ tức nước vỡ bờ. Theo bạn trẻ này, những cuộc đình công, biểu tình của người lao động miền Nam chỉ đóng vai trò khúc dạo đầu, sẽ còn nhiều diễn biến theo những cung bậc mới trong thời gian tới, rất khó mà đoán trước được việc gì sẽ xãy ra.
Bởi hiện tại, người lao động Việt Nam đã trở nên thông minh hơn, mức độ tương tác qua các trang mạng xã hội ngày càng cao, giới công nhân có thể trao truyền thông tin thông qua các mạng xã hội và tìm hiểu quyền lợi chính đáng của họ thông qua các trang này. Chính vì thế, khi họ hành động, họ sẽ khôn khéo hơn và tạo thế mạnh lẽ phải cho bản thân tốt hơn.
Ngân sách nhà nước trống rỗng là mấu chốt vấn đề
Một bạn trẻ khác sống tại quận 1 Sài Gòn, không muốn nêu tên, cũng là người từng tham gia nhiều cuộc xuống đường kêu gọi bảo vệ Trường Sa, Hoàng Sa và ngư dân Việt Nam chia sẻ thêm: “Tụi đó thì nó chỉ biết lợi dụng thôi, nó trả lương càng ít càng tốt, nó bóc lột càng nhiều giờ càng tốt. Có lúc đi tiểu tiện mà nó còn trừ giờ nữa mà! Tiền bảo hiểm lao động không chỉ là tiền công nhân không thôi, là của toàn xã hội. Giờ nó đem nó kinh doanh địa ốc, cho vay mà lại không thu hồi lại được, nó phải nghĩ cách trì hoãn, tìm cách trả chậm để từ từ thu hồi vốn nhưng khó lắm…!”.
Theo bạn trẻ này phân tích, vấn đề người lao động phản ứng mạnh trong thời gian qua lại có nguyên nhân tưởng chừng như không liên quan gì đến người lao động, đó là ngân sách nhà nước đang trống rỗng. Nạn tham nhũng, rút ruột của giới quan tham đã làm cho ngân sách nhà nước trở nên khô rỗng và nạn tham nhũng trong các cơ quan liên quan đến bảo hiểm xã hội cũng không thấp chút nào. Đã có nhiều quan chức cấp cao trong ngành bảo hiểm Việt Nam bị đưa ra ánh sáng về tội tham nhũng, thụt két nhà nước.
Tụi đó thì nó chỉ biết lợi dụng thôi, nó trả lương càng ít càng tốt, nó bóc lột càng nhiều giờ càng tốt. Có lúc đi tiểu tiện mà nó còn trừ giờ nữa mà! Tiền bảo hiểm lao động không chỉ là tiền công nhân không thôi, là của toàn xã hội. Giờ nó đem nó kinh doanh địa ốc, cho vay mà lại không thu hồi lại được
Một bạn trẻ
Mà một khi ngân sách bị trống rỗng, mọi khoản chi tiêu phía trước sẽ rất khó khăn, đặc biệt là khoản chi giải quyết bảo hiểm xã hội của người lao động luôn là bài toán đau đầu của nhà nước. Trong khi đó, đời sống nhà trọ đầy tạm bợ và khó khăn cùng với đồng lương èo ọp mà đồng tiền liên tục bị trượt giá. Điều này khiến cho nhiều công nhân có đủ thâm niên lao động đóng bảo hiểm xã hội nghĩ đến phương án chuyển loại hình lao động và xem khoản tiền bảo hiểm xã hội là đồng vốn cho tương lai.
Mà một khi công nhân thi nhau nghỉ việc, rút bảo hiểm xã hội để tìm cơ hội khác thuận lợi hơn thì với ngân sách trống rỗng, bảo hiểm nhà nước khó bề mà thanh toán sòng phẵng, lúc đó mọi căng thẳng từ phía người lao động sẽ khó mà lường được. Bộ luật bảo hiểm xã hội mới như là một giải pháp thông minh của nhà nước nhằm vớt vác cho ngân sách đang cạn kiệt, trống rỗng.
Nhưng rất tiếc, nếu như bộ luật này ban hành sớm hơn chừng 10 năm thì mọi chuyện sẽ êm xuôi hơn. Còn hiện tại, người lao động đã thông minh hơn nhiều, khả năng tiếp cận các trang mạng xã hội, chia sẻ và lĩnh hội thông tin của họ cũng phát triển vượt bậc. Chính vì vậy, mọi chính sách hay qui định có tính bất lợi cho người lao động đều bị phản ứng gay gắt.
Bạn này nói vui rằng nếu muốn người lao động thấy yêu công xưởng, tin vào công việc, không phải chỉ cho họ ăn, mặc, ở đầy đủ là xong mà phải cho họ thấy rằng họ đang sống trong một đất nước tốt đẹp, ngân sách nhà nước luôn là một cái hủ gạo đầy không có sâu mọt chứ đừng bao giờ dùng chiến thuật cắn xé của bầy chuột bên cạnh hủ gạo trống rỗng để nói chuyện với họ. Vì làm như vậy, chỉ chọc giận người lao động, chọc giận những người đã bỏ mồ hôi và tuổi trẻ để xây dựng đất nước. Mọi chuyện vẫn còn đang ở phía trước!
Nhóm phóng viên tường trình từ Việt Nam.