Vietnamville :: Tin tức :: Tin tức - Sự kiện | Trung Quốc thừa nhận nổ súng cảnh cáo tàu cá VN ở biển Đông

Campuchia trục xuất 1000 người Việt

Campuchia đã trục xuất 1.246 người nước ngoài từ 29 nước kể từ khi thực hiện một cuộc điều tra dân số trên toàn quốc bắt đầu hồi tháng 8 năm ngoái.
Bộ Nội vụ Campuchia cho biết phần lớn những người bị trục xuất là công dân Việt Nam, 1001 người, kế đến là người Trung Quốc và Hàn Quốc.
Cambodia tiếp tục trấn áp và bắt giữ người Việt vào đầu năm mớiTrong tuần lễ đầu tiên của năm 2015, chính phủ Cambodia tiếp tục chủ trương trục xuất người ngoại quốc nhập cư bất hợp pháp, với việc bắt giữ thêm 38 người Việt Nam.
Photo Courtesy: phnompenhpost.com Cali Today News – Hôm đầu tuần, các nhân viên di trú của Cambodia đã bố ráp một quán cà phê của khu phố Sen Sok của thủ đô Nam Vang và một tiệm hớt tóc trong khu phố Phsar Doeumkor, bắt giữ 31 người Việt để thẩm vấn. Có 6 người không có passport, do đó họ bị làm thủ tục để trục xuất, 25 người khác chỉ có loại visa du lịch, vốn không cho phép họ trú ngụ lâu dài ở Cambodia, theo lời ông Uk Hai Sela, Chánh Biện Lý của Sở Di Dân Cambodia cho hay. Ông Sela nói: “Những người này không có quyền làm việc ở Cambodia. Chúng tôi đã yêu cầu 25 người nói trên ký vào thỏa thuận là sau khi visa hết hạn, họ phải rời Cambodia, nếu không họ sẽ bị bắt giữ rồi cũng bị trục xuất”. Ông Sela cũng cho biết các viên chức của chính phủ CSVN từ Tòa Đại Sứ cũng có mặt tham gia thẩm vấn những người bị bắt và có xem qua bản thỏa thuận nói trên. Trong ngày thứ sáu tuần trước đã có 7 người Việt Nam bị bắt ở tỉnh Siem Reap và sau đó họ được chuyển lên Bộ Nội Vụ của Cambodia để thẩm vấn. Những người này không có giấy tờ hợp pháp để lưu lại một cách chính thức ở Cambodia, cũng chờ ngày bị trục xuất về VN. Từ khi Cambodia bắt đầu thực hiện kiểm tra dân số từ tháng 7 năm 2014 cho đến hết ngày 31 tháng 12, đã có 1,243 người ngoại quốc bị bắt và trong số này hơn 80% là người Việt. Một giới chức của Bộ Nội vụ Campuchia, Thiếu tướng Uk Heisela, cho biết hơn 700 người Việt ở Phnom Penh đã bị bắt và bị trục xuất về nước. Ông cũng nói thêm rằng hầu hết những người Việt cư trú bất hợp pháp khác tập trung ở tỉnh Svay Rieng.
Được biết công dân Việt Nam là những người thường bị trục xuất nhất, nhưng Campuchia nói rằng tất cả những người nước ngoài nào không có giấy tờ cần phải có đều sẽ bị trục xuất, bất kể đã sống bao lâu trong nước.
Nguồn: Cambodia Daily, Thanh Niên

Vì sao ngày nay người Kh'mer vẫn ghét người Việt nam?

Kami
-
Những ngày cuối tháng 11 năm 2011 tại Phnompenh, Tòa Án Xử Tội Ác Diệt Chủng của chế độ Kh'mer đỏ được hậu thuẫn bởi Liên hợp quốc đã tiến xét xử 3 tên trùm đầu sỏ của chế độ Khmer Đỏ là Nuon Chea, Khieu Samphan và Ieng Sary trong thời gian 4 ngày (21-24.11.2011). Tại phiên tòa, các công tố viên đã tiến hành hỏi cung 3 nhân vật trọng phạm của Đảng CS Campuchia về tội đã sát hại, bằng nhiều hình thức, đã gây nên cái chết đau thương của khoảng 2 triệu dân trong thời gian ngắn cầm quyền của đảng CS Campuchia, các bị cáo Nuon Chea, Khieu Samphan và Ieng Sary đều bị cáo buộc phạm tội ác diệt chủng, chống lại loài người cũng như vi phạm nghiêm trọng Công ước Geneva 12.08.1949.

Được biết phiên tòa này là kết quả sau khi năm 2004, Quốc hội Campuchia đã phê chuẩn thỏa thuận với Liên hiệp quốc về việc thiết lập một tòa án xét xử tội ác của các quan chức cao cấp Khmer đỏ. Các quốc gia bảo trợ cam kết tài trợ 43 triệu USD tài chính cho tòa án, dự kiến kéo dài trong 3 năm, trong khi chính quyền Campuchia cũng đóng góp phần của mình là 13,3 triệu USD. Tòa án đã bắt đầu xét xử các quan chức cấp cao của Khmer đỏ từ năm 2008. Điều đáng chú ý là trong phiên xử gần đây, Nuon Chea đã có những câu trả lời làm chấn động người dân tham dự cũng như giới báo chí quốc tế đang theo dõi phiên xử. Theo Nuon Chea, những người lãnh đạo Đảng Cộng Sản Campuchia không có tội, họ là những người yêu nước, và chính đồng chí cũ của họ trước đây , tức Đảng Cộng Sản Việt Nam là thủ phạm trong tội ác diệt chủng người Kh'mer. Tại phiên tòa, bị cáo Nuon Chea khẳng định:”Mọi việc chính trị ở Campuchia đều do Việt Nam kiểm soát, và điều khiển từ tổng hành dinh từ Hà Nội. Vì thế những tội ác như, tội ác chiến tranh, tội ác chống nhân loại và diệt chủng là do người Việt giết người Khmer.”

Các cựu thủ lĩnh Khmer Đỏ Nuon Chea, Khiêu Samphan và Ieng Sary (từ trái sang phải).

Còn theo tờ Bưu điện Phnom Penh ngày 7/12/2011 đã viết rằng: ”Trong ngày hỏi cung thứ hai, Người Anh Hai - Nuon Chea vẫn giữ nguyên lập trường của ông ta, tức là, không phải Khmer Đỏ mà chính Việt Nam, một quốc gia đã từng nuôi ý đồ nuốt chửng Campuchia và có ý định diệt chủng người Khmer.” Và theo tờ báo này khẳng định theo Nuon Chea cho rằng mong muốn thôn tính lãnh thổ Cam Bốt của Việt Nam từ trước đến nay vẫn còn trong suy nghĩ của các nhà lãnh đạo CS Việt nam. Sự kiện này xảy ra trong bối cảnh quan hệ Việt nam - Campuchia đang có xu hướng xấu đi. khi chính quyền ông Hunsen có khuynh hướng ngả theo Bắc Kinh vì sức ép của viện trợ tài chính cho chính quyền hiện nay ở Campuchia. Điều này đã khiến các nhà lãnh đạo Việt nam hiện nay hết sức lúng túng và khó xử, vì thực chất cuộc diệt chủng ở xứ sở chùa tháp những năm cuối thập kỷ 70 của thế kỷ trước chủ yếu mang tính chất thanh trừng các đối tượng thân Việt nam và Liên xô trong và ngoài chính quyền Kh'mer đỏ.

Phát biểu của bị cáo Nuon Chea phản ảnh suy nghĩ của một bộ phận không nhỏ dân chúng Campuchia không nhỏ, đặc biệt là thành phần giới trí thức, sinh viên và những người có chút học thức. Thành phần này suy nghĩ của họ giống như đa số người nghèo là nông dân, công nhân, dân nghèo thành thị... ít học trước kia, họ không thích người Việt nam với nhiều lý do khác nhau. Người Kh'mer là thế, trước mặt chúng ta thì khác, nhưng sau lưng chúng ta thái độ họ là khác, đó chính là lý do vì sao trong cuộc chiến xâm lược của Việt nam vào Campuchia với danh nghĩa làm nghĩa vụ quốc tế cứu giúp người anh em Kh'mer khỏi thảm họa diệt chủng mà số lượng hy sinh và thương vong của bộ đội Việt nam tại Campuchia lên tới hàng trăm ngàn người.

Khi đó anh em chúng tôi ở Campuchia rút ra một điều là người Kh'mer là phản phúc, trở mặt như trở bàn tay và không thể tin được họ. Đó là bài học của cá nhân tôi rút ra được sau 5 năm (1985 - 1990) ba cùng với họ cùng ăn, cùng ở, cùng chiến đấu với người Kh'mer. Nhưng ban ngày họ là bạn bè, đồng chí nhưng ban đêm họ là kẻ thù, là Kh'mer đỏ. Nhưng dù sao đến những năm cuối ở Campuchia tôi mới hiểu được một phần của sự thật, người Kh'mer không xấu như chúng ta nghĩ.

Đúng ra là người Kh'mer có mối hận thù từ hàng trăm năm với người Việt, hận thù này đã ngấm vào máu của dân tộc Kh'mer. Nó không chỉ chuyện vào đầu thế kỷ XVII, khi họ buộc phải mở rộng quan hệ với chúa Nguyễn ở Đàng Trong của Việt Nam, để cân bằng ảnh hưởng từ vương quốc Ayutthaya (Siam - Xiêm) của Thái Lan, bằng cách họ đã cho phép một số it người Việt đến sống tại Prey Kor (sau này là Sài Gòn). Và rồi từ giữa thế kỷ 17 khi Campuchia suy yếu trầm trọng trước hai láng giềng hùng mạnh và tham vọng bành trướng là Xiêm và Đàng Trong (Việt Nam). Sự định cư của người Việt ở châu thổ sông Cửu Long từ đầu thế kỷ 17 dẫn tới việc Chúa Nguyễn sáp nhập hoàn toàn vùng đó vào lãnh thổ Đàng Trong năm 1757, chính vì thế Campuchia đã mất một trong những vùng lãnh thổ trù phú nhất của họ và bị ngăn đường tiến ra biển Đông. Đó là chuyện của lịch sử, người Kh'mer họ không thể trách được người Việt chúng ta được, vì tùy theo sức mạnh của mỗi quốc gia mỗi thời mà sự mất hay còn của lãnh thổ là chuyện phải chấp nhận.

Tôi chỉ biết sự thật khi trong một trận đánh, khi đơn vị chúng tôi bị quân Kh'mer đỏ tập kích bất ngờ vào một đêm cuối năm 1989. Song với sức mạnh quân sự áp đảo của phía đơn vị chúng tôi, chúng tôi đã nhanh chóng giành lại thế chủ động và tổ chức phản công. Cuộc đọ súng diễn ra giữa hai bên diễn ra chừng khoảng nửa giờ đồng hồ, kết thúc trận đánh, chúng tôi bắt được một số tù binh Kh'mer đỏ. Điều ngạc nhiên đến ngỡ ngàng là trong số đó có ông Chiem Phorn chủ tịch xã nơi chúng tôi đóng quân, ông vốn là người gắn bó cùng chúng tôi hơn 2 năm lại trở thành kẻ dẫn đường cho quân Kh'mer đỏ tiến hành tập kích đơn vị chúng tôi đêm hôm đó, người mà lúc chập tối hôm đó còn ghé chỗ chúng tôi cho anh em thuốc lá để hút. Thật khó xử vô cùng đối với tôi, nhưng không thể làm cách nào khác vì khi ấy ông Chiem Phorn là tù binh. Tôi đề nghị được nói chuyện với ông ta trước khi sẽ lên xe chuyển đi, câu chuyện diễn ra khoảng 5 phút và lý do để giải thích việc ông Chiem Phorn chủ tịch xã ngầm hoạt động ủng hộ quân đội Kh'mer đỏ chống lại bộ đội Việt nam là do...

Điều này tôi nghe xong vẫn chưa tin, kể cả sau này nhiều người Campuchia cũng nói thế thì tôi chỉ nghi ngờ mà chưa tin hẳn. Đó là theo họ, vào những năm sau Hiệp định Génever khi Campuchia trở thành một quốc gia độc lập, do Hoàng thân Norodom Sihanouk xây dụng một Campuchia độc lập. Nhưng chính quyền của ông vua này có xu gướng thân thiện với Bắc Việt Nam và các đồng minh trong phe XHCN. Trong thời gian đó, theo họ ông Hồ Chí Minh có thỏa thuận và hứa với Sihanouk sẽ trả lại vùng lãnh thổ mà Campuchia để mất vào tay nhà Nguyễn đầu thế kỷ XVII (kể cả Sài gòn) khi giải phóng hoàn toàn Miền Nam Việt nam. Với điều kiện Campuchia cho phía Bắc Việt nam được sử dụng các tỉnh phía đông Campuchia làm những căn cứ cho quân đội Bắc Việt Nam và các lực lượng Việt Cộng hoạt động chống lại phía VNCH, và cảng Sihanoukville sẽ được xây dựng và sử dụng để tiếp tế hậu cầni và thiết bị quân sự để rồi biến Campuchia trở thành mắt xích quan trọng của tuyến đường Hồ Chí Minh trong cuộc chiến tranh Việt nam.

Và lời hứa đó đã được các nhà lãnh đạo Kh'mer đỏ năm 1975 sau khi chiến thắng chính phủ Cộng hòa Kh'mer tại Campuchia, đặt vấn đề chính thức với các nhà lãnh đạo nhà nước Việt nam thống nhất lúc đó, và đã được ông Lê Duẩn trả lời thẳng là chúng tôi không biết thỏa thuận đó, còn muốn thì đi hỏi và đòi ông Hồ (đã chết). Câu chuyện này cho đến nay vẫn còn đang lưu truyền ở Campuchia, bạn đọc có thể xác minh tính xác thực của tin đồn này.

Còn chuyện báo chí nhà nước Việt nam cho rằng hôm 7/12, sau cuộc tiếp kiến với Tổng Bí thư đảng Cộng sản Việt Nam Nguyễn Phú Trọng, Bộ trưởng Ngoại giao Campuchia Hor Namhong đã bác bỏ hoàn toàn những lời nói của cựu thủ lĩnh Khmer đỏ Nuon Chea. Trả lời phóng viên sau cuộc gặp với Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng, ông Hor Namhong khẳng định: "Đấy chỉ là những lời bao biện của kẻ phạm tội ác diệt chủng và tội ác chống lại loài người. Sự thật hoàn toàn khác" thì tôi không biết chuyện ông Nuon Chea tố cáo Việt nam là đúng hay sai. Nhưng chuyện thời gian 1991- 1993, trước khi cuộc bầu cử do Liên Hiệp Quốc tổ chức năm 1993 hàng loạt sĩ quan cấp tá quân đội Việt nam nhận được chỉ thị lấy vợ Campuchia để nhập quốc tịch và trở thành tướng lĩnh trong Quân đội Hoàng gia Campuchiathì chắc chắn 100%.

Đúng là đừng nghe ... và hãy xem .... luôn là chân lý tuyệt đối!

Du lịch Campuchia để nghĩ về Việt Nam

Tác giả: KS Lê Ngọc Hồ

Campuchia là quốc gia đang phát triển, có nền kinh tế, giáo dục, y tế… thua kém Việt Nam về nhiều mặt, nhiều loại hàng hóa Việt Nam đang có mặt ở thị trường Campuchia, đầu tư Việt Nam đã có mặt ở Campuchia nhiều năm trước, sinh viên Campuchia sang du học ở Việt Nam, nhiều người Campuchia sang Việt Nam chữa bệnh, viên chức, sĩ quan quân đội cảnh sát Campuchia sang tu nghiệp ở Việt Nam… Tuy nhiên có những điều rất đáng học tập về lòng tự trọng của con người và dân tộc được xem là có xuất phát điểm thấp hơn chúng ta rất nhiều về kinh tế, giáo dục, y tế…

Tham nhũng hối lộ là vấn đề chung của tất cả các nước, đặc biệt là các nước đang phát triển, ở Campuchia cũng vậy, tham nhũng hối lộ chắc chắn diễn ra nhưng ở mức độ kín đáo, không “lồ lộ” ra bên ngoài và hình như khi đưa và nhận đồng tiền hối lộ, họ xấu hổ chứ không tự nhiên như ở xứ ta vì đó là đồng tiền “đen” (cách dùng từ của người bản xứ kể chuyện)!

Ở Việt Nam, có lẽ những viên chức Hải Quan cũng chỉ là nạn nhân hoặc vì họ đã mua chức vị nên phải “ăn lồ lộ” cho thật nhanh để bù lại cho khoản tiền đã đầu tư, hoặc họ cũng đang noi “theo gương” của quan chức cấp trên? Xã hội văn minh dựa trên nền tảng của: a) pháp luật, b) sự áp dụng và tuân thủ pháp luật nghiêm minh, c) sự bình đẳng trước pháp luật giữa thường dân và “người có thân, thế”, d) sự làm gương/mẫu mực của quan/viên chức nhà nước, e) nền giáo dục không có chổ cho sự dối trá… và xã hội chúng ta đang thiếu (hoặc chưa có) các yếu tố b,c,d,e.

Kampong Som là thành phố biển du lịch hiếm hoi của Campuchia, người nghèo cũng kinh doanh dịch vụ ở đây nhưng họ không tận thu du khách mà vui vẻ phục vụ bất kể du khách không ăn uống tiêu xài bất cứ gì ở lều quán của họ. Nếu so sánh với Vịnh Hạ Long, nếu bạn mua tour du thuyền quanh vịnh mà không sử dụng bất cứ dịch vụ thêm nào trên thuyền thì những người phục vụ chỉ muốn đuổi khéo bạn càng nhanh càng tốt! Thế mới thấy lòng tự trọng không phụ thuộc vào sự giàu nghèo của con người, quốc gia.

Có một người trong ngành du lịch đã nói, toilet là điểm yếu nhất chưa thể khắc phục được của ngành du lịch Việt Nam, riêng với tôi thì đó là một sự hổ thẹn nếu so sánh với du lịch Campuchia! Trong chuyến du lịch ở miền Bắc cùng năm 2012, phần lớn toilet ở các điểm tham quan đều đem lại cho khách du lịch một cảm giác kinh hoàng về khứu giác, xúc giác (đối với phụ nữ và những ai đại tiện) và thị giác, và hầu như nơi nào cũng thu tiền du khách từ 2-3000VND/lần!!!

Đến Siem Reap, tôi cũng đã vào thăm toilet trong khu chợ bán đồ lưu niệm, không có gì để chê trách, điều ấn tượng nhất là tấm bảng ghi dòng chữ “free for tourism”, khỏi nói là tôi mừng thế nào trước khi “xả bầu tâm sự” vì lúc đó trong túi không có tiền riel! Toilet trong khu vực Ankorwat cũng miễn phí cho khách du lịch đã mua vé. Phần lớn các trạm xăng ở Việt Nam không chú trọng đến toilet hoặc nếu có thì đều gây ra cảm giác kinh hoàng về khứu giác và thị giác! Ngược lại, phần lớn các trạm xăng ở Campuchia kết hợp với siêu thị mini, có thể thêm nhà hàng nên toilet được chú trọng. Ngày xưa ông bà ta dùng khái niệm “cầu tiêu”, “nhà xí” nên việc xây dựng bảo dưỡng toilet không được chú trọng, hoặc ngày nay xã hội ta có quá nhiều vấn đề cần giải quyết cho nên rest room/toilet vẫn cứ mãi là “cầu tiêu”, “nhà xí”?

Ở Angkorwat, hàng quán được phân khu ngăn nắp trật tự, trẻ em bán hàng rong cũng chỉ hoạt động trong khu vực này, khi chúng tôi đến mua hàng, trẻ em bán hàng rong đến mời chào và sau hai lần khách hàng từ chối, chúng thôi không đi theo nữa. Xe cut kit (xe gắn máy kéo theo thùng xe 4 chổ) cũng tập trung trong một khu vuc nhất định và hoàn toàn không có chuyện chèo kéo chạy theo khách du lịch gây náo loạn, giựt đồ móc túi như ở xứ ta!

Các quán ăn, hàng quán ở Campuchia không thuê thanh niên làm cò mồi chèo kéo khách du lịch đến hàng quán của mình, khách dừng ở quán nào thì thoải mái đi vào mua sắm. Quán ăn nào cũng có thanh niên giữ xe, giúp đậu xe nhưng tuyệt nhiên không chủ động lấy tiền giữ xe, việc bồi dưỡng là do lòng hảo tâm của khách. Ở các hàng quán ở Campuchia, nếu sau khi trả giá bạn không muốn mua thì cứ vui vẻ rút lui, không lo bị chửi rủa sau lưng. Hãy so sánh từng điều trên với hiện trạng xã hội chúng ta thì mới thấy hổ thẹn làm sao, càng hổ thẹn với câu khẩu hiệu “phát huy bản sắc văn hóa dân tộc” được treo đầy đường và được các quan chức phát biểu liên tục mỗi khi có hội nghị về văn hóa, du lịch!

Hiện nay lòng tin và sự tín nhiệm là một điều gì đó khá xa xỉ ở Việt Nam, một gian hàng bán gà chưng một con gà ta còn sống đứng trong lòng, kế bên là tấm bảng quảng cáo:”bán gà ta 100% làm tại chổ cho xem”, thế mà vẫn có người không tin đó là gà ta! Hay bảng quáng cáo thường thấy khác:”bảo đảm cân đủ”, một hành vi đạo đức cơ bản như vậy mà cũng phải quảng cáo để thu hút khách, nhưng cũng chẳng mấy ai tin! Và tôi không thấy những bảng quảng cáo như trên không xuất hiện trên suốt đoạn đường 1700km tôi đã đi qua ở Campuchia.

Xã hội ta có quá nhiều khẩu hiệu rất hay treo đầy đường: “xây dựng xã hội văn minh hiện đại”, “phát huy bản sắc văn hóa dân tộc”, “khu phố văn hóa”, “xây dựng nếp sống văn minh”, “hãy dành những gì tốt đẹp nhất cho trẻ em” v.v… nhưng thực tế đi ngược lại nội dung trong các câu khẩu hiệu này. Nên chăng dẹp bỏ hết các khẩu hiệu hoa mỹ để không tạo mâu thuẫn với thực trạng xã hội cũng là một cách xây dựng lại niềm tin trong lòng dân? Bệnh mê thành tích của các quan/viên chức cũng là một nguyên nhân gây xói mòn niềm tin, vì “nói không đi đôi với làm”, tạo thành những tấm gương xấu và thường dân cứ thế mà “bắt chước nói dóc” theo.

Ở Campuchia xe chở ba người và không đội mũ bảo hiểm không bị phạt, nhưng ai đã đội mũ bảo hiểm thì là mũ bảo hiểm thật, không phải là loại “mũ bảo hiểm giả cầy” như xứ ta

Trong suốt khoảng 1700km đường bộ ở Campuchia tôi không thấy bất kỳ tai nạn giao thông nào. Xe chở khách đường dài ở Campuchia phổ biến là loại van, chất đầy người, mở luôn cửa hậu phía sau để chở đồ, trông qua thì rất mất an toàn nhưng kỳ thật tôi chưa thấy tai nạn, thực tế tài xế chạy chậm và không vượt mặt. Đường xa lộ ở Campuchia hẹp, không có dãy ngăn cách, có bảng hạn chế tốc độ nhưng không có cảnh CSGT đứng bắn tốc độ hay chặn xe đòi hối lộ (xin lỗi chắc họ ăn hối lộ bằng cách khác kín đáo hơn chăng?), và cũng không có bảng thông báo “đoạn đường này thường xuyên tổ chức bắn tốc độ” như ở xứ ta! Một điều rất đặc biệt là gần như các loại xe máy di chuyển trên xa lộ đều chạy với tốc độ khoảng trên dưới 40km/h và chạy sát lề phải, còn xe đạp hoặc học sinh thì đi sát trong cùng, không đi hàng 2,3, do đó tạo một không gian rất lớn trên đường, giúp tài xế ô tô, xe tải “nhẹ đầu” trong việc điều khiển xe, và đây có lẽ là một trong những nguyên nhân giảm thiểu tai nạn giao thông.

Lê Ngọc Hồ

Tại sao người Cam Bốt ghét người Việt Nam?

(VienDongDaily.Com - 08/09/2014)

Hàng ngàn người Cam Bốt đã biểu tình chống người Việt Nam trong hai tháng qua. Họ đến các tòa đại sứ ngoại quốc, như trong hình, để trao thỉnh nguyện thư yêu cầu Tòa Đại Sứ Việt Nam phải xin lỗi về lời tuyên bố Việt Nam không chiếm đất của họ từ thời Pháp thuộc. (Hình: Omar Havana/Getty Images)

NAM VANG – Trong số ra ngày thứ Bảy, 6 tháng Chín vừa qua, một bài viết của Emily Wight đăng trên nhật báo Phnom Peng Post đã nói về một nỗ lực tạo nhịp cầu thông cảm giữa người Cam Bốt và người Việt Nam, nhất là trong giai đoạn hiện nay khi mà thái độ bài Việt Nam đang gia tăng tại Cam Bốt. Bài viết bằng tiếng Anh được chuyển dịch như sau.
“Trong số các bạn của tôi, cứ 20 người thì có 17 người ghét người Việt Nam,” Tep Afril nói như vậy. Anh là một sinh viên 22 tuổi, học khoa công nghệ thông tin tại Viện Đại học Cam Bốt. Trong nhóm thanh niên tụ tập quanh anh, một người khác nhìn nhận mình từng tin rằng người Việt Nam đã có một “chương trình hành động bí mật” đối với Cam Bốt.
Nhiều người cũng đề cập đến thành kiến rằng những người Việt Nam làm việc tại Cam Bốt đang ở đây là để “xâm lăng”, như quân đội của họ đã làm trong năm 1979, đánh đuổi chế độ Khmer Đỏ và ở lại đây trong 10 năm.
Afril mô tả lối tri nhận ấy – mà trước đây anh không chia sẻ với ai – với một thái độ thẳng thắn bất thường đối với một chủ đề nhạy cảm như vậy. “Ở Cam Bốt, chúng tôi có một ấn tượng xấu về người Việt Nam.”
Thái độ khoan dung của anh chính là điều mà Chương Trình Giao Lưu Sarus đang cố gắng nhắm tới. Chương trình này tổ chức các dự án tạo những nhịp cầu nối kết dân Cam Bốt với những người thiểu số Việt Nam. Chương trình này được điều hành bởi tổ chức xây dựng hòa bình quốc tế Sarus.
Trong tháng Bảy, chương trình này chào đón 10 sinh viên Việt Nam sang Cam Bốt cho năm thứ tư trong bốn năm liên tiếp.
Cuộc đối thoại diễn ra sau khi xảy ra tràn lan những hành động có ác cảm và thậm chí bạo động chống người Việt Nam.
Trong tháng Hai, Trần Văn Chiến, một người Cam Bốt gốc Việt 30 tuổi, đã bị đánh đến chết bởi một đám đông ở Nam Vang. Vụ này xảy ra trong một cuộc đụng độ ở ngoài đường, mà một nhân chứng mô tả như là “Yuon. . . chống Khmer.” Nhân chứng này sử dụng “Yuon” để chỉ người Việt. Đây là một từ ngữ đượcnhiều người coi là có tính cách miệt thị.
Trong tháng qua, chính phủ mở một cuộc kiểm tra dân số, mà nhiều người xem như là nhắm mục tiêu vào người Việt Nam. Ít nhất hơn một chục người đã bị trục xuất.
Các nhà tổ chức nhấn mạnh rằng chương trình giao lưu này không có lịch trình chính trị. Chương trình này được thực hiện khác biệt trong năm nay. Điều phối viên Heng Sokchannaroath, còn gọi là Naroath, cho biết như vậy.
Trong ba năm qua, các nhân viên Sarus đã tổ chức một số sự kiện. Tuy nhiên, trong năm nay, họ mời những người tham gia được quyết định chung. Sau hai tuần, 10 sinh viên Cam Bốt đến Việt Nam lần đầu tiên cùng với họ, để làm việc trong một số dự án phục vụ. Trong số đó có việc tái trang hoàng các phòng học ở những làng xóm nghèo.
Chương trình này tìm cách chống lại các thành kiến, bằng cách định hình các thái độ của thế hệ mới, theo bà Naroath giải thích.
“Các sinh viên trẻ là những nhà lãnh đạo tương lai cho đất nước, vì thế họ có tiếng nói mạnh mẽ. Họ nói chuyện với bạn bè của họ và chia sẻ những kinh nghiệm của họ.” Bà Naroath nói như vậy trong một quán cà phê ở Nam Vang, trước khi kỳ giao lưu năm nay bắt đầu.
Đoàn sinh viên Việt Nam lưu lại trong hai tuần ở Cam Bốt. Họ làm việc trên các dự án phát triển cộng đồng tại một ngôi làng trong tỉnh Kandal. Làng này là nơi cư ngụ của nhiều người sắc dân Việt Nam và người Việt Nam di cư. Các đối tác Cam Bốt của họ tham gia cùng với họ.
Đối với nhiều người sắc dân Việt Nam ở Cam Bốt, cuộc sống là một cuộc đấu tranh hàng ngày để chèo chống trong một xã hội không chấp nhận họ. Thiếu quyền công dân có nghĩa là các trẻ em không thể đến trường. Cha mẹ không thể mua đất. Nhiều gia đình sống trôi nổi trên ghe làm nhà của họ. Nơi đó thiếu các điều kiện vệ sinh, và trong mùa mưa thì lũ lụt nặng nề gây ra bệnh tật.
“Nhiều người trong số họ không có giấy khai sinh, mặc dù họ ra đời tại Cam Bốt; họ không đi học; họ không được chính phủ chăm sóc; và thậm chí cả công chúng cũng chẳng quan tâm nhiều đến họ,” bà Naroath cho biết như vây. Bà hy vọng rằng trong tương lai Sarus sẽ đưa ra một chương trình giao lưu tương tự giữa người Miến Điện và người Bangladesh.
Một phần của sự căng thẳng bắt nguồn từ lịch sử gần đây của cuộc chiếm đóng, theo Naroath giải thích. Sự hiện diện của Việt Nam từ năm 1979 tới năm 1989 vẫn còn ám ảnh thế hệ già hơn, theo bà cho biết.
Bà nói, “Họ nghĩ rằng người Việt Nam đến để tiếp quản các cơ sở kinh doanh. Đó là vì lịch sử. Họ coi đó là một cuộc xâm lăng Cam Bốt của Việt Nam.”
Nhưng gốc rễ của tình trạng căng thẳng sắc tộc bắt nguồn từ xa hơn nữa, ngược tới tận thế kỷ 17, khi người Việt Nam bắt đầu tiến vào trong các vùng lãnh thổ Khmer ở đồng bằng sông Cửu Long. Đến thế kỷ 19, Việt Nam xâm lăng Cam Bốt, và thậm chí chiếm Nam Vang dưới thời Hoàng Đế Minh Mạng. Ông vua này tin rằng người Khmer là lạc hậu, theo Joel Brinkley viết trong cuốn sách Lời Nguyền Của Cam Bốt.
Chỉ tới khi vua Norodom ký kết một hiệp ước với Đế Quốc Pháp, thì Cam Bốt mới thoát ra khỏi sự kiểm soát của Việt Nam. Mặc dù ngay cả dưới chế độ bảo hộ của Pháp, nhiều nhân viên và công chức là người Việt Nam, gây ra thêm những cảm giác ganh ghét.
Khi người Việt Nam đến đây trong năm 1979, họ đánh đuổi Khmer Đỏ, một chế độ có những chính sách giết chết gần 1.7 triệu người. Nhưng họ không được chào đón lâu dài như là những người giải phóng.
“Trong giai đoạn này, Việt Nam tìm cách du nhập nền văn hóa Việt Nam vào nước này, nhưng dân chúng Cam Bốt đã cự tuyệt.” Kok-Thay Eng cho biết như vậy. Ông là giám đốc nghiên cứu tại Trung Tâm Tài Liệu Campuchia (DC-Cam). Ông nói thêm rằng chuyện mất đi vùng Kampuchea Krom trong những thập niên trước đây làm cho căng thẳng tăng lên.
Theo ông cho biết, ngày nay nhiều người Cam Bốt cảm thấy rằng công ăn việc làm của họ đang bị đe dọa bởi những người Việt Nam di cư. Những người khác quy trách nhiệm cho người Việt khai thác gỗ bất hợp pháp và đánh bắt cá quá mức.
Ông giải thích, “Người Cam Bốt cũng nghĩ rằng các công ty lớn của Việt Nam thông đồng với các cơ sở kinh doanh địa phương và các chính trị gia, để khai thác hầm mỏ, đánh cá quá mức, và ăn cắp tiền du khách từ tay Cam Bốt.”
Một phần cốt lõi trong nỗ lực của Sarus nhằm chống lại những thái độ này là việc sản xuất ra một loạt nghiên cứu về người Việt Nam ở Cam Bốt.
Trong ba năm qua, những điều ấy đã được trình bày dưới hình thức các tài liệu nghiên cứu.
Cuộc nghiên cứu năm nay sẽ dẫn tới kết quả là làm một bộ phim tài liệu ngắn, sẽ được chiếu vào cuối tháng này. Phần lớn trong bộ phim tài liệu này được quay tại làng Kandal, và tập trung vào cách thức mưu sinh của những người sắc dân Việt Nam và những người Việt Nam trong cuộc sống hàng ngày của họ.
Đại diễn của phim này là Porchhay Seng, 23 tuổi, một sinh viên của Viện Nghiên Cứu Quốc Tế thuộc Viện Ngoại Ngữ. Seng cho biết anh đã nộp đơn xin tham gia chương trình giao lưu, vì anh có niềm đam mê làm những bộ phim ngắn và làm việc trong cộng đồng.
Anh nhìn nhận rằng trước khi anh bắt đầu tham gia giao lưu, anh đã chia sẻ quan điểm cho rằng người Việt Nam đến Cam Bốt với một hậu ý. Anh nói, “Đôi khi tôi nghĩ rằng có thể có một số loại chương trình hành động bí mật nào đó khi họ tới đây, vì chúng tôi có rất nhiều kinh nghiệm về chuyện mất lãnh thổ của chúng tôi. Nhưng bây giờ tôi biết điều đó không đúng."
Các thành kiến rập khuôn đều di chuyển theo cả hai hướng.
Phan Trần Hồng Trâm, 20 tuổi, sinh sống và theo học tại một trường đại học ở Sài Gòn. Chuyến viếng thăm trong tháng Bảy là lần đầu tiên cô sang Cam Bốt. Trong ngày đầu tiên của đợt giao lưu, cô giải thích rằng một số người Việt Nam nghĩ người Cam Bốt thực hành ma thuật, và cung cấp bùa yêu.
Cô nói, “Chẳng hạn, nếu bạn yêu một ai đó, bạn có thể sang Cam Bốt, và xin một số lá cây đem về cho người đó để uống, và sau đó người ấy sẽ yêu bạn.
“Chính vì tin như vậy, người Việt Nam cảm thấy khiếp hãi và sợ giao tiếp với người Cam Bốt. Người ta sợ sự khác biệt. Nhưng điều đó là sai: chúng ta phải thân thiện và cảm thấy thoải mái để làm bạn với nhau.” (vn)

Một Phụ Nữ Phá Hoại Tượng Phật ở Chùa Hương Tích, Santa Ana

Nghi can là một người phụ nữ gốc Á, khoảng chừng 25-40 tuổi, cao tầm 5.2 - 5.5 feet, trọng lượng khoảng 115 -130 pounds. Cảnh sát Santa Ana đang kêu gọi công chúng giúp tìm tung tích người phụ nữ trên, nghi can đã phá hoại bốn bức tượng Phật bên ngoài chùa Hương Tích.

Photo courtesy: ABC

Dân Việt Bolsa – Nữ nghi can này đã bị camera giám sát ghi lại ba lần vào tháng trước. Hình ảnh ghi lại cho thấy bà ta đã ném chai bia, rượu vào một bức tượng Phật ở ngoài ngôi chùa. Ngoài ra, người phụ nữ này còn bị cho là chịu trách nhiệm một vài điêàu khác nữa.

“Tôi chưa bao giờ thấy người này,” Tiến sỹ và cũng là tu sĩ Alice Nguyễn nói. Cô cho biết thêm, nghi can đã ném những chai, lọ vào bốn bức tượng bên ngoài chùa ít nhất 10 lần.

Các đệ tử trong chùa cho hay, hầu hết các hành động phá hoại đều xảy ra vào ban ngày, khoảng từ 9h sáng đến 11h sáng.

Cô Nguyễn không hiểu tại sao người ta có thể phạm một tội ác như vậy tại nơi thờ tín ngưỡng, nơi mọi người đến cầu nguyện cho hòa bình và hạnh phúc. "Mỗi ngày chúng ta tụng kinh và cầu nguyện cho tất cả mọi người sống trong bình an, đó là tất cả", cô Nguyễn nói.

Cảnh sát Santa Ana đang xác định động cơ phạm tội của nghi can. “Tại sao bà ta hành động như vậy, vì có mối thù hận với Phật giáo hay ghét bỏ những bức tượng Phật giáo? Hay đây liên quan đến những vấn đề khác?" Anthony Bertag, cảnh sát Santa Ana, cho biết.