Mỹ bảo vệ VN kêu gọi dừng gây hấn trên Biển Đông
10.08.2014 13:43
Ngoại trưởng Mỹ sẽ thúc đẩy một thỏa thuận chấm dứt mọi hành động có thể gây căng thẳng trong quan hệ giữa Bắc Kinh và các nước láng giềng đông nam Á tại hội nghị an ninh khu vực đang diễn ra ở thủ đô Nay Pi Taw của Miến Điện, hãng tin AFP cho biết.
Chủ đề Biển Đông bao phủ nghị trình của các ngoại trưởng tại Nay Pi Taw
Ngoại trưởng Mỹ sẽ thúc đẩy một thỏa thuận chấm dứt mọi hành động có thể gây căng thẳng trong quan hệ giữa Bắc Kinh và các nước láng giềng đông nam Á tại hội nghị an ninh khu vực đang diễn ra ở thủ đô Nay Pi Taw của Miến Điện, hãng tin AFP cho biết. Các nhà phân tích cho biết những tranh chấp trên Biển Đông sẽ là chủ đề chi phối nghị trình của Diễn đàn Khu vực Asean (ARF) diễn ra vào Chủ nhật ngày 10/8.
Hôm 9/8, Ngoại trưởng John Kerry đã đưa ra đề xuất của phía Mỹ về việc làm giảm những căng thẳng trên Biển Đông bằng cách kiềm chế trước những hành động có thể ‘làm phức tạp hay làm leo thang căng thẳng’. Các nước Asean nhìn chung ủng hộ đề xuất của Mỹ về việc làm giảm căng thẳng trên Biển Đông, trong đó có ủng hộ việc soạn thảo một bộ quy tắc ứng xử (COC) mang tính ràng buộc về pháp lý. Về phần mình, Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị hôm 9/8 nói rằng nước ông chắc chắn ‘sẽ hành động kiên quyết và rõ ràng’ nếu ‘bị khiêu khích trên Biển Đông’. Trước đó, hai ông Vương và Kerry đã có một cuộc gặp song phương ở Nay Pi Taw. Ông Kerry đã để cho người đồng cấp Trung Quốc chờ nửa tiếng đồng hồ sau các cuộc họp muộn của ông. Trong một thông cáo báo chí của Đại sứ quán Trung Quốc ở Miến Điện sau cuộc hội đàm này, Bắc Kinh nói họ ‘hoan nghênh vai trò xây dựng’ của Trung Quốc trong các vấn đề khu vực và rằng họ ‘hy vọng phía Mỹ có thể tôn trọng những quyền và lợi ích chính đáng của Trung Quốc trong khu vực’. Cũng trong hôm 9/7, Philippines đã đưa ra sáng kiến giảm căng thẳng trên Biển Đông tại Miến Điện. Sáng kiến này có đưa vào quan điểm của Mỹ về việc các bên chấm dứt các hoạt động gây ra căng thẳng. “Căng thẳng trên Biển Đông đã diễn biến xấu đi trong những tháng vừa qua và đang tiếp tục xấu đi,” Ngoại trưởng Philippines Albert del Rosario phát biểu. “Tất cả chúng ta đang chứng kiến một kiểu hành xử hung hăng và hành động gây hấn ngày càng tăng trên Biển Đông vốn đe dọa nghiêm trọng hòa bình, an ninh, thịnh vượng và ổn định trong khu vực.” Bên cạnh việc các bên dừng các hành động khiêu khích, bản kế hoạch của Manila còn kêu gọi nhanh chóng kết thúc đàm phán về COC và các biện pháp trọng tài lâu dài để giúp giải quyết chung cuộc các tranh chấp về chủ quyền trong khuôn khổ luật biển của Liên Hiệp Quốc. Trung Quốc đã phản ứng lạnh nhạt trước đề xuất này của Manila và cho rằng căng thẳng trên Biển Đông đã ‘bị thổi phồng’. “Ai đó đã nói quá hay thậm chí thổi phòng cái gọi là căng thẳng trên Biển Đông,” Ngoại trưởng Vương Nghị nói trước báo giới, “Chúng tôi không đồng ý với cách làm như vậy và chúng tôi kêu gọi cảnh giác với những động cơ đằng sau việc này.” Việt Nam thúc đẩy ASEAN kiên quyết hơn trong hồ sơ Biển Đông Ảnh chụp tổng thống Miến Điện Thein Sein cùng các ngoại trưởng ASEAN trong lễ khai mạc cuộc hop AMM 47.. Ảnh ngày 08/08/2014; Reuters Hội nghị Ngoại trưởng ASEAN lần thứ 47 (AMM 47) tại thủ đô Miến Điện Naypyidaw (Myanmar) vào hôm nay 10/08/2014 đã công bố bản Thông cáo chung, trong đó có 8 điểm liên quan đến Biển Đông. Điều được giới quan sát chú ý là các Ngoại trưởng ASEAN đã có lập trường chung kiên quyết hơn về tình hình Biển Đông. Hãng tin Nhật Kyodo đặc biệt ghi nhận nỗ lực của Việt Nam trong vấn đề này. Bản Thông cáo chung của các Ngoại trưởng ASEAN - họp lại hôm 08/08/2014 vừa qua – ghi rõ là ASEAN « tiếp tục quan ngại sâu sắc về những diễn biến gần đây làm gia tăng căng thẳng ở Biển Đông và khẳng định lại tầm quan trọng của việc duy trì hòa bình, ổn định, an ninh trên biển cũng như quyền tự do hàng hải và hàng không trên Biển Đông. » Theo hãng tin Kyodo, từ « sâu sắc » - tiếng Anh là « serious » - đã được các Ngoại trưởng ASEAN đồng ý thêm vào theo đề nghị của Việt Nam. Trong dự thảo văn kiện này tuyên bố được tiết lộ trước cuộc họp, không có từ « serious » đó. Dẫu sao thì tuyên bố lập trường « quan ngại sâu sắc » trong bản Thông cáo chung Hội nghị AMM 47 đã lập lại mối lo ngại từng được các Ngoại trưởng ASEAN biểu thị trong một bản tuyên bố riêng biệt về Biển Đông, thông qua ngày 10/05/2014 tại Miến Điện, ngay sau khi Trung Quốc đưa giàn khoan HD-981 vào hạ đặt trong vùng biển của Việt Nam. Về phần mình, hãng tin Pháp AFP cũng ghi nhận lời lẽ cứng rắn trong bản Thông cáo chung của Hội nghị Ngoại trưởng ASEAN tại Miến Điện, đồng thời nhấn mạnh đến lời kêu gọi chấm dứt chấm dứt các hành vi gây bất ổn định, được cho là nhắm vào Trung Quốc. Theo nhận xét của AFP, các nước Đông Nam Á cũng đã tán đồng lời kêu gọi của Washington, thúc giục mọi bên tranh chấp « tự kiềm chế » và « đóng băng » các hành vi khiêu khích tại Biển Đông. một yêu cầu cũng được cho là nhắm vào Bắc Kinh. Theo AFP, Hoa Kỳ dĩ nhiên đã hết sức hoan nghênh lập trường cững rắn của ASEAN. Một quan chức Bộ Ngoại giao Mỹ đã công nhận rằng như vậy là đối với các nước ASEAN, Hoa Kỳ đã thành công trong việc « động viên tinh thần, và đóng vai trò chất xúc tác » giúp ASEAN thống nhất được lập trường. Tuy vậy, một quan chức Mỹ khác đã khẳng định rằng Washington không hề có chiến lược ủng hộ ASEAN chống lại Trung Quốc. Theo nhân vật này, Mỹ không hề tìm kiếm sự đối đầu với Trung Quốc. Tuy nhiên, nhân vật này nhấn mạnh : « Phương pháp tiếp cận của Hoa Kỳ trong khu vực đặt trên cơ sở một loạt lợi ích và nguyên tắc vốn khác biệt với các lợi ích và nguyên tắc của Trung Quốc ». Việt Nam trông chờ gì vào Diễn đàn Khu vực ASEAN?Ngoại trưởng Mỹ John Kerry tới Naypyidaw vào ngày 9/8 để tham dự các cuộc họp của ASEAN.
Các nhà quan sát nhận định, cuộc họp quan trọng về an ninh khu vực, với sự tham gia của ngoại trưởng các quốc gia Đông Nam Á cùng đối tác như Mỹ vàTrung Quốc, được coi là cơ hội để Hà Nội nêu bật vấn đề biển Đông, đặc biệt là những động thái làm gia tăng căng thẳng của Trung Quốc tại vùng biển tranh chấp. Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Bình Minh dẫn đầu đoàn Việt Nam tham dự Diễn đàn Khu vực ASEAN (ARF) tại Myanmar vào ngày 10/8. Thông báo ngắn gọn của Bộ Ngoại giao Việt Nam cho biết, diễn đàn này cùng với các hoạt động bên lề sẽ “kiểm điểm hợp tác ASEAN, quan hệ giữa ASEAN với các đối tác trong thời gian qua, thảo luận định hướng thúc đẩy quan hệ đối tác và trao đổi các vấn đề quốc tế và khu vực cùng quan tâm”. Tuy nhiên, thông báo này không nhắc đến những vấn đề mà Việt Nam sẽ nêu lên tại diễn đàn này, trong khi các nhà phân tích cho rằng tranh chấp trên biển Đông, nhất là căng thẳng quanh giàn khoan dầu gây tranh cãi của Trung Quốc vừa qua, sẽ là một trong những chủ đề trọng tâm trong nghị trình của cuộc họp. Tin cho hay, Ngoại trưởng Mỹ John Kerry tới Naypyidaw vào ngày 9/8 để tham dự các cuộc họp của ASEAN, và nhà ngoại giao này sẽ nêu vấn đề biển Đông với các quốc gia liên quan. Đích thân Trợ lý Ngoại trưởng Hoa Kỳ Daniel Russel đã thông báo điều này tại một cuộc họp báo tại Viện Brookings ở thủ đô Washington hôm 4/8. Chúng tôi cũng sẽ chia sẻ suy nghĩ về các vấn đề ưu tiên, như trong trung hạn thì cần phải nhanh chóng đạt được Bộ quy tắc ứng xử của các bên [ở biển Đông] mang tính ràng buộc, cũng như trong ngắn hạn thì các bên cần phải tự nguyện nhanh chóng giảm bớt căng thẳng [trong vùng biển có tranh chấp]. Ông cho biết: “Ngoại trưởng Kerry sẽ có cơ hội bày tỏ quan ngại của chúng tôi cũng như trao đổi với tất cả các quốc gia [tuyên bố chủ quyền ở biển Đông] đồng thời chia sẻ một số suy nghĩ của Hoa Kỳ liên quan tới các nguyên tắc giúp giải quyết các vấn đề như nguyên tắc về tự do hàng hải, về giải quyết một cách hòa bình các tranh chấp, về dòng chảy thương mại không bị cản trở, và về sự tôn trọng luật pháp quốc tế". Nhà ngoại giao Mỹ nói thêm: "Ngoài ra, chúng tôi cũng sẽ chia sẻ suy nghĩ về các vấn đề ưu tiên, như trong trung hạn thì cần phải nhanh chóng đạt được Bộ quy tắc ứng xử của các bên [ở biển Đông] mang tính ràng buộc, cũng như trong ngắn hạn thì các bên cần phải tự nguyện nhanh chóng giảm bớt căng thẳng [trong vùng biển có tranh chấp]”. Ông Russel cũng nêu lên một vấn đề gây đối đầu giữa Việt Nam và Trung Quốc thời gian qua: giàn khoan dầu Hải Dương 981. Theo nhà ngoại giao này, việc Bắc Kinh rút giàn khoan đã loại bỏ một vấn đề thực sự gây khó chịu nhưng nó cũng để lại các hệ quả làm gia tăng căng thẳng giữa Việt Nam và Trung Quốc cũng như đặt ra các câu hỏi từ các quốc gia láng giềng về chiến lược lâu dài của Bắc Kinh. Hành động của Trung Quốc mà Việt Nam cho là vi phạm chủ quyền của nước này đã đẩy mối bang giao giữa hai quốc gia láng giềng xuống mức thấp nhất trong vòng hàng chục năm qua. Hồi tháng Năm, tại phiên toàn thể Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 24 tại Myanmar, Thủ tướng Việt Nam Nguyễn Tấn Dũng cho rằng hòa bình, ổn định, an ninh, an toàn, tự do hàng hải và hàng không ở Biển Đông “bị đe dọa nghiêm trọng” vì giàn khoan dầu của Trung Quốc. Các nhà quan sát cho rằng đây cũng sẽ là một ví dụ mà các nhà ngoại giao các nước như Việt Nam và Philippines nêu lên tại ARF để làm bằng chứng cho hành động lấn lướt khẳng định chủ quyền của Trung Quốc ở biển Đông. Nhận định về các diễn biến tại Diễn đàn An ninh Khu vực lần này, báo chí trong nước chạy các hàng tít như: “Biển Đông - Mối quan tâm của Mỹ tại diễn đàn ARF” hay “Mỹ sẽ ép Trung Quốc tới cùng ở biển Đông”. Trong quá khứ, khu vực này đầy rẫy sự nghi kị lẫn nhau, sự thiếu lòng tin, nhất là về khả năng quân sự và sự lớn mạnh của các cường quốc. Khu vực này đã trải qua nhiều thập kỷ bất ổn trong thời kỳ thuộc địa và Chiến tranh Lạnh. Theo đánh giá của Giáo sư Panitan Wattanayagorn, một nhà quan sát các vấn đề của ASEAN từ Thái Lan, các bên sẽ khó nhanh chóng đạt được tiến bộ về các vấn đề lớn như biển Đông. Ông nhận định: "Trong quá khứ, khu vực này đầy rẫy sự nghi kị lẫn nhau, sự thiếu lòng tin, nhất là về khả năng quân sự và sự lớn mạnh của các cường quốc. Khu vực này đã trải qua nhiều thập kỷ bất ổn trong thời kỳ thuộc địa và Chiến tranh Lạnh”. Trong khi Việt Nam chưa thông báo về các bước đi tại ARF, Philippines mới đây cho biết sẽ đề xuất tại Diễn đàn Khu vực ASEAN một kế hoạch 3 giai đoạn, trong đó có việc kêu gọi ngưng mọi hoạt động có thể làm gia tăng căng thẳng tại Biển Ðông. Tuy nhiên, một giới chức cấp cao của Trung Quốc đã thẳng thừng bác bỏ đề xuất này, và tuyên bố Bắc Kinh có quyền xây dựng trên các hòn đảo của họ ở biển Đông. Lâu nay, Bắc Kinh vẫn duy trì quan điểm về việc giải quyết song phương các tranh chấp ở biển Đông. Các đại biểu tham dự một trong những kỳ họp của Diễn đàn Khu vực ASEAN ở Campuchia năm 2012 đã không thể ra một tuyên bố chung vì mâu thuẫn quanh vấn đề biển Đông. Việc lần đầu tiên trong vòng 45 năm một hội nghị bộ trưởng của ASEAN không có thông cáo chung khi ấy đã gây nhiều thất vọng cho các quốc gia trong vùng. Và một số nhà quan sát đã nhận định rằng lịch sử có thể lặp lại tại Myanmar lần này. Tại Diễn Đàn Khu Vực Đông Nam Á tại Miến Điện, Trung Quốc phản đối đề nghị của Mỹ, hống hách với Việt NamThái độ hòa hoãn với TQ của Việt Nam hay thái độ giải quyết bằng “cửa hậu” các tranh chấp chủ quyền giữa TQ và Việt Nam, và thái độ “theo Trung” thay vì “thoát Trung” cho đến giờ vẫn là một thái độ, một đường lối sai lầm, cần sớm đảo ngược. 
Ngoại trưởng Trung Cộng, ông Vương Nghị. Photo courtesy: Xinhua < iframe width="336" height="280" frameborder="0" marginwidth="0" marginheight="0" vspace="0" hspace="0" allowtransparency="true" scrolling="no" allowfullscreen="true" id="aswift_1" name="aswift_1" style="margin: 0px; padding: 0px; border-width: 0px; vertical-align: baseline; list-style: none; left: 0px; position: absolute; top: 0px;">< /iframe> Cali Today News – Như chúng ta đều biết, vào cuối tuần này, Diễn Đàn Khu Vực Đông Nam Á của các ngoại trưởng vùng Đông Nam Á và các ngoại trưởng Mỹ, Trung Quốc, Ấn Độ, Nga, Úc, Nam Bắc Hàn, Nhật, Âu Châu,… đã họp tại thủ đô Naypyidaw của Miến Điện, nhằm giải quyết một số vấn đề khu vực, mà vấn đề tranh chấp và căng thẳng tại biển đông là điểm nổi bật và trọng tâm nhất.
Diễn văn của ngoại trưởng Mỹ Sau những lời chào hỏi ngoại giao, sau lời chia buồn với Malaysia về vụ máy bay MH 17 bị bắn hạ tại Ukraine, và sau lời cám ơn đối với nước chủ nhà, ngoại trưởng Mỹ – ông John Kerry, đã đi vào thẳng vấn đề với nội dung chính như sau: “…Chúng ta đang cùng hợp tác với các nước Đông Nam Á để duy trì hòa bình và ổn định trên vùng biển mà vùng năng động kinh tế này đang cần đến. Hoa Kỳ và các quốc gia đông nam á có trách nhiệm chung để bảo vệ sự an ninh hàng hải của các tuyến đường và hải cảng quốc tế quan trọng. Chúng ta cần hợp tác với nhau để giải quyết những căng thẳng trong vùng biển đông nam á và giải quyết những căng thẳng này một cách hòa bình, và cũng giải quyết những căng thẳng này trên cơ sở công pháp quốc tế. Đừng coi nhẹ rằng những gì xảy ra ở khu vực này là có vấn đề với các nước trong vùng và Mỹ không thôi, mà còn gây quan tâm cho bất cứ ai trên thế muốn thấy một đông nam á tiếp tục phát triển dựa vào luật lệ trên nền tảng công pháp quốc tế. Đó là lý do mà chúng tôi khuyến khích các nước trong vòng tranh chấp nên xem xét việc đồng ý một cách tự nguyện không làm những gì mà theo ngôn ngữ của Bản Tuyên Bố Ứng Xử 2002 là ‘sẽ làm phức tạp và gia tăng những tranh chấp’ trong vùng…” Trong bài diễn văn ngắn, ngoại trưởng John Kerry của Mỹ đã nói rõ ràng quan điểm của Hoa Kỳ về tầm quan trọng của sự ổn định để phát triển, và kêu gọi sự tự chế trong vùng. Trung Cộng mạnh mẽ chống lại đề nghị này của Hoa Kỳ Điều mà mọi người chờ đợi là sự phản ứng từ phía ngoại trưởng Trung Cộng, ông Vương Nghị. Phía Trung Quốc bày tỏ sự khó chịu khi cho rằng Mỹ lợi dụng cuộc họp của các ngoại trưởng vùng đông nam á để gia tăng sự can dự của Mỹ vào sự căng thẳng trong vùng biển này, rồi kêu gọi đình chỉ các hành động của Trung Quốc như rút giàn khoan, ngưng xây cất tại các đảo,… Vương Nghị nói rằng chuyện giải quyết tranh chấp là song phương giữa các quốc gia trực tiếp tranh chấp mà thôi. Vấn đề ở đây là hai bên đang tạo ra cái nền tảng pháp lý và hợp lý để từ đó bước đi xa hơn: Mỹ nêu lý do hợp lý để can dự vào vấn đề giải quyết tranh chấpbiển đông và Trung Quốc tìm cách hất Mỹ ra ngoài cuộc tranh chấp này vì cho rằng Mỹ không trực tiếp dính vào cuộc tranh chấp này. Hơn thế nữa, Trung Quốc bác bỏ lời kêu gọi đình chỉ các hoạt động xây dựng tại các đảo trên biển đông. Và Trung Quốc cũng tố cáo Mỹ đã xúi Phi Luật Tân và Việt Nam tranh chấp với Trung Quốc nhằm chuyển trục quân sự Mỹ về Á châu. Vấn đề khác mà Trung Quốc đưa ra là tình hình hiện nay “ổn định” (?). Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị nói với các ký giả là “Hiện nay tình hình ở biển đông là ổn định trên bình diện tổng thể. Không có bất cứ vấn đề gì liên quan đến việc đi lại, hải hành ở biển đông.” Ông ta nói tiếp: “Một ai đó đã phóng đại hoặc dựng ra cái gọi là sự căng thẳng ở biển đông. Chúng tôi không bằng lòng với cách làm như thế. Chúng tôi đã tìm ra phương pháp nhằm giải quyết vấn đề giữa Trung Quốc và các nước đông nam á. Biển đông hiện đã ổn định. Gần đây không có vấn đề khác xảy ra.” Điều này thì ông ngoại trưởng Vương Nghị có thể bịp với cộng đồng quốc tế chứ không thể bịp với người dân và ngư dân Việt Nam. Ai đưa giàn khoan vào đóng ở Thềm Lục Địa Việt Nam? Ai dùng tàu Hải Giám và Kiểm Ngư và cả tàu chiến đâm chìm tàu đánh cá của ngư dân Việt Nam khiến nhiều ngư dân bị thương và chết? Ai bắt nhốt ngư dân Việt Nam đánh bắt cá trong vùng biển của mình, rồi đòi tiền chuộc và cướp cả tàu bè và ngư cụ?... Chẳng lẽ những tình hình trên là ‘ổn định” hay “không có vấn đề đi lại hay hải hành” trên biển đông, như ngoại trưởng Trung Cộng phát biểu với ký giả. Ngoài ra, ông ta nói ông ta đã tìm ra cách giải quyết vấn đề giữa Trung Quốc và các nước trong đó có Việt Nam, thế nhưng thái độ hống hách và trịch thượng của ngoại trưởng TQ Vương Nghị trong phiên họp với ngoại trưởng Phạm Bình Minh mà chúng tôi sẽ đề cập dưới đây khiến báo Miến Điện cũng thừa nhận rằng chỉ gây ra căng thẳng mà thôi. Yêu cầu Trung Quốc thực thi Bản Tuyên Bố Ứng Xử 2002? Một số phân tích rằng các quốc gia Đông Nam Á cần hợp tác với Trung Quốc để giảm căng thẳng trên biển đông bằng cách cải thiện sự tuân thủ vào các điều khoản nội dung của Bản Tuyên Bố Ứng Xử 2002. Cần phải hợp tác để đưa vào sự trói buộc pháp lý của Bản Tuyên Bố Ứng Xử 2002 với các hành động trên biển. Các quốc gia liên quan đến tranh chấp này là Brunei, Malaysia, Phi Luật Tân, Việt Nam và Đài Loan đều có tuyên bố chủ quyền một phần hay nhiều phần của biển đông. Theo phân tích của một nhà ngoại giao hàng đầu của Á Châu thì “tuỳ thuộc vào các quốc gia đông nam á có thúc đẩy Trung Quốc đạt được sự thực hiện nghiêm chỉnh và hiệu quả quyết tâm theo đuổi Bản Tuyên Bố Ứng Xử 2002, hơn là đòi hỏi nên ủng hộ hay không ủng hộ các đề nghị của Mỹ.” Có lẽ đây là một nhận xét thiếu thực tế và đầy mơ mộng bởi vì ngay tại diễn đàn này ở Miến Điện, ngoại trưởng Vương Nghị của Trung Quốc khẳng định mạnh mẽ rằng Trung Quốc có chủ quyền đối với hầu hết biển đông, theo đường lưỡi bò 9 đoạn (mà hiện nay là 10 đoạn) từ tấm bản đồ năm 1947. Trung Quốc không thừa nhận có tranh chấp, thì chuyện tuân thủ Bản Tuyên Bố Ứng Xử 2002 là một điều không cần thiết với họ. Con đường này chỉ có thể thực hiện khi Trung Quốc công nhận có tranh chấp chủ quyền trên biển đông. Vì vậy, xác định hiện tình có tranh chấp chủ quyền trên biển đông trước và sau đó mới có chuyện thương lượng với TQ về việc thực hiện Bản Tuyên Bố Ứng Xử 2002. Vương Nghị “đe dọa” Phạm Bình Minh trong cuộc họp giữa Trung Quốc và Việt Nam Tại Diễn Đàn khu vực nói trên, có nhiều cuộc họp đa phương, tam phương, song phương giữa ngoại trưởng nhiều nước, trong đó có cuộc họp giữa ngoại trưởng Phạm Bình Minh của Việt Nam với ngoại trưởng Vương Nghị. Theo bản tin “Chinese FM meets Vietnamese Deputy PM in Myanmar” của hãng thông tấn Xinhua của Trung Quốc thì ngoại trưởng Vương Nghị của TQ có gặp Phó thủ tướng kiêm ngoại trưởng Phạm Bình Minh của Việt Nam bên lề Diễn Đàn Khu Vực tại thủ đô Nay Pyi Taw vào ngày thứ sáu. Sau khi cám ơn ông Phạm Bình Minh về những lời chia buồn về trận động đất ở TQ vừa qua, ngoại trưởng Vương Nghị lên mặt dạy dỗ ngoại trưởng Phạm Bình Minh về quan hệ giữa hai nước, những điều Việt Nam cần làm ngay lập tức để đưa quan hệ giữa hai nước trở lại đúng đường,… Cách nói của Vương Nghị mang tính chất kẻ cả đối với Việt Nam và ngoại trưởng Phạm Bình Minh. Nói về lập trường của Trug Quốc về các vấn đề lãnh hải, ngoại trưởng Vương Nghị cho biết “phía Trung Quốc sẽ sử dụng tất cả các phương tiện cần thiết để bảo vệ chủ quyền quốc gia, những quyền lợi trên biển”… Ngoại trưởng Vương Nghị khuyến khích phía Việt Nam giải quyết một cách phù hợp hậu quả của cuộc bạo loạn như đánh đập công nhân TQ, hôi của và đốt phá các nhà máy của TQ nhằm tạo điều kiện cải tiến quan hệ đôi bên… Trước những lời đe dọa và xất xược của Vương Nghị, đáng tiếc ngoại trưởng Phạm Bình Minh chỉ đối lại một cách quá mềm yếu khi chỉ nói chung chung về lập trường của phía Việt Nam. Theo nhận xét của báo Eleven của Miến Điện thì cuộc gặp gỡ giữa hai ngoại trưởng Trung Quốc và Việt Nam làm gia tăng thêm sự căng thẳng giữa hai nước. Thái độ hống hách và trịch thượng của TQ đối với Việt Nam ngày càng rõ ràng, dù trong lãnh vực ngoại giao. Một đông nam á chia rẽ, bất quyết, sẽ chẳng đi đến đâu… Chính sách của Trung Quốc là giảm thiểu sự ảnh hưởng của Mỹ tại Đông Nam Á và chia rẽ các quốc gia trong vùng đông nam á. Rõ ràng, Trung Quốc thực hiện đường lối này khá giỏi. Họ ảnh hưởng rõ ràng Cam Bốt và Lào, và khi cần, hai nước này sẽ nói theo quan điểm của TQ. Hai nước này nghiêng hẵn về TQ và tách trục dần khỏi Việt Nam. Việt Nam đang mất dần sự ảnh hưởng của hai láng giềng đàn em từ phía Tây, về tay TQ. Ngoài ra, TQ đang gây sức ép mạnh mẽ lên Thái Lan và Miến Điện. Hai quốc gia này cũng không dám hay không muốn làm mất lòng TQ. Với một tình trạng chia rẽ như thế của 10 quốc gia Đông Nam Á, vấn đề tranh chấp biển đông sẽ không có tiếng nói chung, đồng nhất, và như thế là một sự thụt lùi đối với những nỗ lực của Hoa Thịnh Đốn nhằm trói buộc TQ, và hơn nữa cho thấy tương lai khó khăn của Việt Nam trong cuộc đối đầu với TQ tại biển đông. Vài lời nhận xét ban đầu Thái độ hòa hoãn với TQ của Việt Nam hay thái độ giải quyết bằng “cửa hậu” các tranh chấp chủ quyền giữa TQ và Việt Nam, và thái độ “theo Trung” thay vì “thoát Trung” cho đến giờ vẫn là một thái độ, một đường lối sai lầm, cần sớm đảo ngược. Dẫu còn một ngày chủ nhật thì Diễn Đàn Khu Vực mới kết thúc, thế nhưng, với diễn biến của ngày thứ sáu và ngày thứ bảy, chúng ta không có hy vọng về một bản tuyên bố chung được đưa ra theo quan điểm và đề nghị của phía Hoa kỳ. Nguyễn Xuân Nam
'Ngày khởi đầu hoàng hôn của VNCH'Nguyễn Tiến Hưng Cựu Tổng trưởng VNCH  Tổng thống Richard Nixon mất chức sau vụ scandal nổi tiếng Watergate vào 8/1974. “It’s so sad, it’s so sad”(Thật là buồn, thật là buồn), tôi nghe thấy Pat lẩm bẩm nói bâng quơ... Không ai nói năng gì nữa. Cũng chẳng còn hạt nước mắt nào để mà khóc. Tôi ngả đầu vào lưng ghế và nhắm mắt lại,” Tổng thống (TT) Richard Nixon viết để kết thúc cuốn Hồi Ký đài 1,120 trang. Đây là lúc ông ngồi trên chiếc trực thăng rời Washington sau khi từ chức ngày hôm trước. Bà Patricia là phu nhân Tổng thống. Trước 10 giờ sáng ngày thứ Năm, mồng 8 tháng 8, 1974, Phó Tổng thống Gerald Ford cùng với Phụ tá John Marsh chủ toạ lễ trao Huân Chương Danh Dự Quốc Hội cho gia đình của bảy người quân nhân tử trận ở Việt Nam. Lễ nghi diễn ra tại Blair House, nhà khách của Tổng Thống [chúng tôi xin mở ngoặc để ghi lại là TT Thiệu đã lưu lại nơi đây vào tháng 4, 1972 khi TT Nixon mời ông tới Washington; chúng tôi có ghé thăm ông]. Lễ nghi vừa xong, ông Ford liền được tướng Al Haig, Chánh Văn Phòng cho biết Tổng Thống Nixon muốn gặp ông ngay. Ông vội vàng bước qua đường Pennsylvania sang toà Bạch Ốc. Khi ông vừa tới, TT Nixon đứng lên bắt tay rồi ngồi xuống ngả lưng vào ghế. Hai tay nắm chặt vào nhau để trên đùi, trông mặt ông thật căng thẳng vì vừa trải qua một giai đoạn hết sức khó khăn. Với một giọng nghiêm nghị nhưng kiềm chế, ông chậm rãi nói với ông Ford: “Tôi đã quyết định từ chức, quyền lợi đất nước đòi hỏi như vậy. Tôi không muốn nói tới chi tiết những lý do nên hay không nên làm như vậy, nhưng tôi đã đi tới quyết định rồi.” Buổi tối hôm ấy TT Nixon lên TV tuyên bố từ chức. Chúng tôi gọi ngày này là “Ngày Song Bát,” ngày lịch sử của Hoa Kỳ, cũng là ngày đánh dấu buổi hoàng hôn của nền Cộng Hòa Việt Nam. 'Cửa đập nước đã mở?Watergate là tên của một tập hợp những cao ốc đẹp nằm trên đường Virginia cạnh bờ sông Potomac lãng mạn. Đây là một khuôn viên gồm khách sạn, chung cư sang trọng và một cao ốc văn phòng. Nơi đây có trụ sở của ‘Ủy Ban Quốc Gia Đảng Dân Chủ.’ Nhân viên của Tổng thống Nixon đã cho người đột nhập vào trụ sở này vào ngày 17 tháng 6, 1972 để cài đặt đường giây nghe lén vào mùa vận động bầu cử Tổng thống 1972. Sau khi đổ bể, Quốc Hội điều tra, TT Nixon chối đi là ông không dính dáng gì đến việc này. Cuộc điều tra tiếp tục. Từ chuyện này dẫn tới chuyện khác. Tuy nhiên cũng chưa có bằng chứng nào kết tội Tổng thống. Tới trên hai năm sau, vào ngày 24 tháng 7, 1974 thì có bước ngoặt: Tối Cao Pháp Viện phán quyết Tổng Thống Nixon phải chuyển cho chánh án Sirica băng thu 64 cuộc nói chuyện tại văn phòng Toà Bạch Ốc. Trước đó luật sư của Tòa Bạch Ốc đã tranh đấu để không chuyển băng. Hai bên giằng co rất quyết liệt vì những băng này có liên quan tới việc xét xử sáu quan chức trong vụ Watergate. Chỉ ba ngày sau thì có biến cố lớn. TT Nixon kể lại về ngày 27 tháng 7, 1972: “Tôi đang tắm ở bãi biển Red Beach gần San Clemente khi Ủy ban Tư Pháp Hạ Viện bỏ phiếu điều khoản thứ nhất của thủ tục bãi chức tổng thống (impeachment). Điều khoản này buộc tội tôi đã có những hành động cản trở việc điều tra Watergate. Số phiếu thuận là 27 và chống là 11, đúng như tôi vẫn e sợ. "Tôi đang mặc quần áo trong chiếc xe trailer thì chuông điện thoại kêu và (phụ tá) Ziegler báo tin cho tôi. Đây là giây phút tôi biết mình sẽ là Tổng thống thứ nhất trong 106 năm bị đề nghị bãi chức. Lúc ấy tôi đang đứng trong chiếc xe trailer trên bãi biển, đi chân không, mặc cái quần xà lỏn, một cái áo chemise Banlon và một cái áo ở ngoài có vẽ Dấu ấn của Tổng Thống.” Cuốn băng “Smoking Gun” Liệu Kissinger có 'thao túng' chính sách của TT Nixon hay không còn là một dấu hỏi. Ngày 5 tháng 8, Tòa Bạch Ốc bắt buộc phải chuyển giao băng thu cuộc họp ngày 23 tháng 6, 1972 . Băng này đã ghi lại rõ ràng là chỉ mấy ngày sau vụ đột nhập Watergate, chính TT Nixon đã họp với Phụ tá Haldeman để bàn tính việc ngăn chận cuộc điều tra. Theo kế hoạch thì Haldeman sẽ để cho CIA thông báo đại với FBI là vụ này dính tới an ninh quốc gia nên không điều tra nữa. “Một cách để xử lý vụ này,” Haldeman nói với Tổng thống, “là ta cho Walters (CIA) gọi đại cho Pat (FBI) để chỉ nói ‘Chớ có dính líu gì tới việc này… việc này, chà…chúng tôi không muốn các anh đi sâu hơn nữa’ ” (Stay the hell out of this…this is ah, business here we don’t want you to go any further on it). TT Nixon chấp thuận kế hoạch. Ông chỉ thị Haldeman “Được rồi, tốt, tôi hiểu hết rồi… Anh gọi bọn họ vào. Tốt, cách xử lý tốt đấy. Phải cho thật cứng rắn. Đó là cách họ đối xử với chúng ta và cũng là cách chúng ta sẽ đối xử với họ.” Nghe băng này, các luật sư của Tòa Bạch Ốc thấy hết đường cứu chữa! Đây là bằng chứng đi ngược lại với những lời phủ nhận của TT Nixon và ngược lại với những lý luận của các luật sư trước đó. Như vậy TT Nixon đã có tội là ‘cản trở việc thi hành luật pháp.’ Người ta gọi cuốn băng này là “Smoking Gun,” nòng súng có khói (bằng chứng là súng đã có bắn). 'Đề phòng Kissinger'Trong những giờ phút cuối cùng, TT Nixon vẫn còn quan tâm đến VNCH. Ông viết về cuộc họp với ông Ford sáng ngày 8 tháng 8: “Chúng tôi nói tới những vấn đề ông Ford sẽ phải đối đầu khi ông lên chức Tổng thống đúng 24 giờ nữa. Quan trọng nhất là chớ có để cho những người lãnh đạo ở Moscow hay Bắc Kinh nắm lấy việc từ chức của tôi để thử thách Hoa Kỳ tại Việt Nam và những nơi khác trên thế giới.” Sau đó TT Nixon đã căn dặn người kế vị rằng nên dùng ông Kissinger nhưng phải cẩn thận đối với ông này. TT Ford kể lại lời trối trăn trong Hồi Ký ‘A Time To Heal’ : “Tổng Thống Nixon đã khuyên tôi nên tiếp tục một chính sách mạnh mẽ về Việt Nam và Campuchia và nhấn mạnh vai trò của Henry Kissinger trong việc này.” Ông thêm rằng “Henry là một thiên tài, tuy nhiên ông không phải chấp nhận tất cả mọi việc ông ta đề nghị. Ông ta có thể rất hữu ích, và trung thành, nhưng ông không thể để cho Kissinger hoàn toàn tự do làm theo ý mình.” Như vậy TT Nixon đã hối hận vì để cho Kissinger lộng hành? Tuy người tiền nhiệm đã dặn dò như vậy, nhưng TT Ford vẫn khoán trắng cho ông Kissinger. Trở về văn phòng, việc đầu tiên ông Ford làm là gọi điện thoại cho Kissinger: “Henry, tôi cần ông, đất nước cần ông. Tôi muốn ông tiếp tục ở lại. Tôi sẽ làm tất cả những gì có thể để làm việc với ông.”  Việc TT Nixon từ chức không nằm trong 'mong muốn' của TT Thiệu. Kissinger trả lời “Thưa Ngài, sẽ không có vấn đề gì. Bổn phận của tôi là làm việc cùng với Ngài chứ không phải là Ngài cùng với tôi.” TT Ford mời ông Kissinger tiếp tục kiêm nhiệm cả hai chức vụ cùng một lúc: Ngoại Trưởng và Cố Vấn An Ninh: tha hồ mà thao túng. Miền Nam rung độngTuy đã tiên đoán là Tổng Thống Nixon sẽ phải từ chức, nhưng khi nghe tin này, Tổng Thống Thiệu vẫn bàng hoàng. Gặp ông ngay buổi chiều hôm ấy, chúng tôi thấy ông không giấu nổi sự lo lắng. Vụ Watergate bắt đầu từ tháng 6, 1972 nhưng TT Nixon vẫn thắng cử nhiệm kỳ hai vào mùa Thu năm ấy. Tuy nhiên sau Hiệp Định Paris thì TT Thiệu đã thấy có điều gì không ổn. Ông kể lại là sau cuộc họp tại San Clemente ngày 3 tháng 4, 1973, khi TT Nixon chào tạm biệt để tiễn ông lên trực thăng (cùng chiếc Mariner one) thì “hồn vía ông ta như để ở đâu đâu; trực thăng vừa cất cánh thì ông đã quay gót trở lại. Vội vã đi vào nhà.” Những lần trước khi hai người gặp nhau, dù ở đảo Midway hay ở Sàigòn (1969), lễ nghi tiễn biệt đã kéo dài, TT Nixon vui vẻ giơ tay vẫy chào thật lâu (‘Khi Đồng Minh Tháo Chạy,’ Chương 4). TT Thiệu bắt đầu e ngại nhưng vẫn còn chút hy vọng vì đã có được những cam kết tuy bí mật nhưng hết sức vững vàng của người lãnh đạo tối cao Hoa Kỳ. Mặc dù Hiệp Định Paris, TT Nixon cũng không nỡ lòng nào bỏ rơi Miền Nam. Ông vẫn tranh đấu cho viện trợ. Nhưng sau ngày Song Bát thì khác. Đang lúc bối rối như vậy thì TT Thiệu nhận ngay được một lá thư của tân Tổng thống Ford gửi cho ông. Thư đề ngày 10 tháng 8, 1974 đã khẳng định: “Thưa Tổng Thống … tất cả những gì mà Hoa Kỳ đã cam kết với VNCH trong quá khứ thì vẫn còn hiệu lực và sẽ hoàn toàn được tôn trọng trong nhiệm kỳ của tôi.” Ông Thiệu lên tinh thần đôi chút. Nhìn lại lịch sử, chúng tôi cho rằng đây chỉ là một mưu lược rất tinh xảo của ông Kissinger nhằm trấn an ông Thiệu. Vì Kissinger đã dấu nhẹm đi không cho TT Ford và Quốc Hội biết gì về những cam kết của TT Nixon, bây giờ ông phải tìm cách để tiếp tục che dấu. Nếu để ông Thiệu nại đến những cam kết này khi bị Quốc Hội cắt xén quá nhiều viện trợ thì sẽ gây nhiều tranh luận, đưa chính ông Kissinger vào chỗ kẹt. Điều hay nhất là làm sao giữ cho Sàigòn cứ yên lặng, làm sao cho mọi chuyện được êm ả cho tới lúc hạ màn. Đó là điều ông Kissinger đã từng cố vấn TT Nixon: “Thưa Tổng thống, chúng ta chỉ cần tìm ra một công thức nào đó để làm cho yên bề mọi chuyện trong một hay hai năm, rồi sau đó thì Việt Nam sẽ trở thành một bãi hoang vu.” (‘Tâm Tư Tổng Thống Thiệu,’'Từ Watergate đến sụp đổ Sài Gòn'Nguyễn Tiến Hưng Cựu Tổng trưởng VNCH, gửi cho BBC từ Mỹ.  Tổng thống Mỹ Richard Nixon rời Nhà trắng sau khi từ chức vì vụ scandal Watergate. Trong phần tiếp theo của Bấm bài viếtnhìn lại sự kiện Tổng thống Mỹ Richard Nixon từ chức (ngày 8/8/1974), tác giả Nguyễn Tiến Hưng, nguyên Tổng trưởng Kinh tế của Việt Nam Cộng hòa, đề cập hệ quả vụ scandal chính trị Watergate với sự sụp đổ của chính quyền Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu cùng thể chế VNCH chưa tới một năm sau. BBC giới thiệu sau đây phần hai và cũng là phần cuối của bài viết nhân bốn mươi năm xảy ra sự kiện này: Mấy ngày sau khi nhận được thư của Tổng thống (TT) Gerald Ford, sau một buổi họp của Hội Đồng Tổng Trưởng tại Dinh Độc Lập, Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu bảo tôi ở lại nói chuyện thêm. Ông hỏi qua loa về cá nhân ông Ford, vì ông này quá mới mẻ đối với VNCH. Tôi nói với ông Thiệu về cái thông lệ của Hoa Kỳ là một tân Tổng Thống thường được Quốc Hội dành cho một “tuần trăng mật” chỉ dài khoảng 100 ngày, đôi khi lâu hơn. Trong thời gian này, họ dành mọi sự dễ dàng cho vị tân Tổng Thống. Không những TT Thiệu mà tất cả Nội Các cũng hết sức lo âu. Câu chuyện mọi người bàn bạc lúc ăn trưa trong những buổi họp hàng tháng vào sáng thứ Tư tại Phủ Thủ Tướng cũng đều xoanh quanh Watergate và viện trợ Hoa Kỳ. Để tìm hiểu rõ hơn về tình hình và xem Việt Nam Cộng Hòa phải xoay xở ra sao, chúng tôi đề nghị Tổng Thống Thiệu mời Giáo sư Warren Nutter sang thăm. Ông là cựu Phụ tá Tổng Trưởng Quốc Phòng, đặc trách phần tài chính của chương trình Việt Nam Hoá. Ông cũng là người thầy kính mến của chúng tôi tại Đại Học Virginia. Ông rất am hiểu đường đi nước bước của bộ Quốc Phòng Hoa Kỳ và vấn đề quân viện. 'Bỏ dở tô hủ tiếu'Giáo sư Nutter dự điểm tâm với TT Thiệu và chúng tôi sáng ngày 23 tháng 8 tại Dinh Độc Lập. Tổng Thống Thiệu nói về tình hình đang trở nên hết sức nguy ngập và bày tỏ sự lo ngại về viện trợ Hoa Kỳ. Là người ủng hộ ông Thiệu từ lâu, ông Nutter cũng rất bối rối. Ông cảm thấy khó khăn khi giải thích hành động của Quốc hội. Ông hứa khi về đến Washington sẽ cố gắng trình lên Tổng Thống Ford tình trạng nguy ngập ở Việt Nam.  TT Thiệu không còn nhận được nhiều viện trợ và hậu thuẫn của người Mỹ vào cuối cuộc chiến. Ông than phiền: "Không có nhân vật cao cấp nào trong chính phủ để ý đến vấn đề Việt Nam nữa!" Câu nói của GS Nutter làm TT Thiệu bỏ dở tô hủ tiếu. Về tới Washington, ông viết một lá thư cho bạn ông là John O. Marsh, Phụ Tá của TT Ford. Nutter nhất quyết rằng miền Nam sẽ tồn tại được nếu có phương tiện chống trả các cuộc tấn công của quân đội chính quy Bắc Việt. Nhưng nếu Hoa Kỳ ngưng viện trợ thì sẽ gây hậu quả trầm trọng cả về vật chất lẫn tinh thần. Nutter viết cho ông Marsh và đưa cho tôi một bản sao: “Tôi chưa thấy ông Thiệu và các tướng lãnh Việt nam có khí sắc u sầu như vậy bao giờ. Họ sẽ càng mất tinh thần nếu Bắc Việt tiếp tục gây áp lực... “Tôi tin rằng hành động của Quốc hội và hậu quả tai hại của việc cắt viện trợ là đầu mối của những xáo trộn chính trị và biểu tình trong vài tuần lễ gần đây (tại Sàigòn). “Tình hình sẽ bất ổn về cả chính trị lẫn quân sự, và mọi sự có thể đổ vỡ nếu không xoay ngược được chiều hướng này. Nếu phải lựa chọn, ta nên viện trợ quân sự trước, rồi kinh tế sau, để đương đầu với những đe dọa quân sự trước mắt... “Để cho Miền Nam Việt Nam rơi vào đổ vỡ và thảm cảnh chỉ vì hơn kém nửa tỷ đôla sẽ có hậu quả còn sâu xa hơn, đó là sẽ xé nát lương tâm của Hoa Kỳ. Nó sẽ là ngọn gió thổi bay ảnh hưởng của Hoa Kỳ tuy còn mạnh nhưng đang yếu dần trên chính trường quốc tế.” Thêm vào đó, Đại sứ Martin cũng cố gắng vận động tại Quốc Hội Hoa Kỳ, nhưng chẳng ai làm được gì vì ông Kissinger đã trở nên một ông Quan Toàn Quyền. Hoàng hôn nền Cộng HòaCuối Hè vào Thu, chân trời Miền Nam đã tím lại. Chỉ vài ngày sau khi TT Ford viết bức thư cho TT Thiệu khuyên ông đừng có lo nghĩ gì cả vì "sau cùng VNCH sẽ được đầy đủ cả quân viện lẫn kinh viện,” Ủy Ban Chuẩn Chi Thượng Viện đã cắt thêm nữa: từ mức quân viện cho Tài khóa 1973 là 2.2 tỷ đôla bây giờ cắt xuống còn 700 triệu. Điều chỉnh theo lạm phát thật cao lúc ấy thì mãi lực của số tiền này chẳng còn bao nhiêu. Thực là tin sét đánh cho Bộ Tổng Tham Mưu VNCH. Đối với TT Thiệu một chút hy vọng khi nhận được thư đầu tiên của vị Tân Tổng thống Mỹ đã tan biến đi như mây khói.  Có những nỗ lực theo chiều hướng khác nhau để tiếp tục hoặc dừng lại tài trợ của Mỹ cho VNCH. Ngoài chiến trường thì tình hình bắt đầu sôi động, đặc biệt là ở Đức Dục và Thường Đức. Tới cuối năm 1974 thì đạn dược và xăng nhớt đã cạn kiệt. Theo dự tính của Bộ Tổng Tham Mưu: dự trữ đạn dược tồn kho chỉ còn cung ứng được từ 30 tới 45 ngày. Đại Tướng Cao Văn Viên, Tổng Tham Mưu Trưởng kết luận rằng “nếu tình hình chiến sự cứ tiếp tục xảy ra theo cùng một nhịp độ thì: “số đạn tồn kho sẽ hết vào tháng 6, 1975 nếu không nhận được thêm viện trợ.” Tình hình chiến sự đã tiếp tục xảy ra, lại theo một nhịp độ gia tăng. Không nhận được thêm viện trợ, lại còn bị Quốc Hội biểu quyết cúp hết quân viện, Miền Nam đã sụp đổ trước tháng 6, 1975. Về Miền CaliSau khi từ chức và trao quyền cho TT Ford, trưa ngày 9 tháng 8, 1974 nguyên TT Nixon và gia đình rời cửa trước Tòa Bạch Ốc từ từ đi trên tấm thảm đỏ dài dẫn tới Marine one, chiếc trực thăng của tổng thống. Sau đây là những dòng cuối cùng của cuốn ‘Nhật Ký Richard Nixon’ – viết về lúc giã từ Thủ đô: “Tôi bắt tay Jerry (Ford) – Pat ôm Betty (Phu nhân TT Ford) – rồi hôn Julie (con gái) – và tạm biệt David (con trai). Rồi tôi đứng một mình. Lên hết cầu thang, tôi quay mình, nhìn lại một lần cuối… “Tôi giơ tay vẫy chào lần cuối cùng. Tôi vẫn cười. Tôi bước vào trực thăng, cửa đóng lại, chiếc thảm đỏ được cuộn nhanh. Động cơ bắt đầu nổ. Cánh quạt bắt đầu quay. Tiếng động cơ ầm ầm mạnh lên hầu như lấn át cả những suy nghĩ của tôi. “Bất chợt chiếc trực thăng từ từ bay lên. Những người ở dưới vẫy tay chào. Rồi chúng tôi đổi hướng. Bây giờ thì Tòa Bạch Ốc đã nằm phía sau chúng tôi. Chúng tôi bay thấp và ngang qua Washington Monument. Một lần đổi hướng nữa và Hồ Tidal Basin đã nằm ở dưới. Rồi tới Jefferson Memorial. “Không ai nói năng gì. Cũng chẳng còn hạt nước mắt nào để mà khóc. Tôi ngả đầu vào lưng ghế và nhắm mắt lại. ‘Thật là buồn, thật là buồn’ tôi nghe thấy Pat lẩm bẩm nói bâng quơ.” “Sau một lần đổi hướng nữa chúng tôi đã bay về hướng phi trường Andrew, ở đó chiếc Air Force one đã đợi để đưa chúng tôi về California. Tiếng động cơ ầm ầm mạnh lên hầu như lấn át cả những suy nghĩ của tôi.” Chắc chắn rằng trong những suy nghĩ của TT Nixon về những gì đã xảy ra, ông không khỏi hối hận vì đã sơ xuất để phải chết đuối trong vũng lầy.  Chín tháng sau ngày TT Nixon từ chức, Sài Gòn thất thủ hôm 30/4/1975. Vào mùa bầu cử 1972, ông đã quá mạnh để thắng nhiệm kỳ hai, không cần phải cho nghe lén ở trụ sở Đảng Dân Chủ. Thành tích của ông vẻ vang vì mở cửa Bắc Kinh, lại rút hầu hết quân đội Mỹ khỏi Việt Nam. Chương trình Việt Nam Hóa – chứng minh cho ‘Học Thuyết Nixon’ - đang thành công. 'Từ mảnh băng trên khóa'Nhìn theo một khía cạnh tâm linh nào đó, ta có thể cho Ngày Song Bát (8 tháng Tám) cũng chỉ là điểm chốt của vận mệnh TT Nixon. Từ một chuyện nhỏ nhặt đã gây nên thảm cảnh. Một thanh niên người da màu tên là Frank Wills, 24 tuổi, làm nhân viên bảo vệ cho một cao ốc văn phòng tại khuôn viên Watergate. Đêm ngày 17 tháng 6, 1973, anh thủng thẳng đi quanh tòa nhà để xem xét, bất chợt anh thấy có miếng băng nhỏ dán vào ổ khóa một cánh cửa. Chẳng nghi ngờ gì, anh lấy tay gỡ miếng băng ra, đóng chặt cửa rồi tiếp tục đi kiểm tra như thường lệ. Ba mươi phút sau anh vòng lại chỗ cũ. Ấy chết, lại có thêm băng dán vào chốt cửa. Vội vàng, anh chạy lên lobby lấy điện thoại gọi cho cảnh sát Khu Vực II. Cảnh sát ập tới, bắt được năm người trong văn phòng Đảng Dân Chủ đang cài giây nghe lén. Thế là chỉ trong giây phút “Water - gate” đã bắt đầu - cửa đập đã mở ra cho nước lũ tràn xuống. Ta thử hỏi giả như anh Wills không vòng lại lần thứ hai thì lịch sử đã như thế nào? Vô tình, chỉ trong giây phút anh đã là người khởi sự quá trình dẫn đến ngày Song Bát. Một quá trình đã chấm dứt sự nghiệp của người Tổng thống lừng danh. 'Đến con thuyền lênh đênh'Ông đã đại thắng trong cuộc bầu cử nhiệm kỳ hai – một đại thắng ‘landslide’ - long trời lở đất. Để rồi đại bại, sụp đổ.  Chẳng bao lâu sau khi Sài Gòn sụp đổ, làn sóng thuyền nhân VN tị nạn bắt đầu bùng nổ trên biển. TT Nixon đã ra đi và giã từ Thủ đô để trở về miền California, nơi có nắng âm hiền hòa hơn Washington Chưa tới chín tháng sau ngày Song Bát, Miền Nam Việt Nam cũng sụp đổ theo ông. Những con thuyền bé nhỏ lênh đênh trên mặt Biển Đông trông giống như những chiếc lá tre trôi dạt dào. Bao nhiêu người quay lại giã từ Sài Gòn một lần chót. Mệt lả, họ lẩm bẩm ‘thật là buồn, thật là buồn – It’s so sad, it’s so sad!’ Cũng chẳng còn hạt nước mắt nào để mà khóc. Không có lưng ghế, họ ngả đầu vào nhau, nhắm mắt lại, phó mặc cho số phận. Với chút may mắn, một số người đã vượt qua được đại dương. Từng đợt rồi lại từng đợt, họ kéo nhau về Miền Cali, nơi có nắng ấm hiền hòa. Thêm một sự trùng hợp lạ lùng nữa: phần đông lớp người ra đi đầu tiên lại được đưa tới Camp Pendleton, gần ngay khu nhà Casa Pacifica của TT Nixon ở San Clemente. Cả hai đều nằm sát Đường Xuyên Bang – Intertate 5. Báo VC tuyên truyền bỏ Mỹ về VN đầu tư Báo Đất Việt : Việt kiều ở Mỹ là ‘tù khổ sai’! 
Hieu Minh Blog. Thấy trên Facebook có ông Lê Dũng Vova tag mình một phát và ra bài này. Đăng lại cho bà con đừng bỏ thiên đường tìm cách sang Mỹ. Đó là ác mộng ở âm ty. Nghe tin có cô bạn đang trên đường sang Mỹ đưa con du học. Nếu đọc bài này xong, có khi nàng mua vé return luôn.
Bài này hợp với thứ 6 cuối tuần, bà con đọc cho vui, hiểu thêm về nước Mỹ.
* * *
Hàng ngày, trên khắp đất nước Việt Nam, vẫn có rất nhiều người mòn mỏi chờ đợi được đến với vùng đất hứa: nước Mỹ
Để có thể chạm đến “giấc mơ Mỹ”, nhiều người có thể chờ đợi hơn 10 năm theo diện đoàn tụ, có người thậm chí còn chấp nhận kết hôn giả, du học giả… Nhưng, với những người Việt hiện đang ở Mỹ, thì nước Mỹ không phải là thiên đường như mọi người lầm tưởng. Để hưởng thụ cuộc sống được cho là “chất lượng cao” ở nước Mỹ, họ phải nai lưng ra làm việc, vất vả như một con trâu, chẳng khác gì “tù khổ sai”.
Nhìn bề ngoài, bạn có tất cả, nhưng thật ra bạn chẳng có gì cả. Tất cả đều là nợ, bạn phải trả cho chính phủ cả đời. Qua bài viết của Danny Nguyen, trên một tờ báo về du học, chúng ta có thể thấy rõ ràng khuôn mặt thật của nước Mỹ cũng như cuộc sống đầu tắt, mặt tối của hầu hết Việt kiều ở đó.
Đối với thành phần lao động này ở Mỹ thì phải nói là vô cùng vất vả. Tất nhiên, ở Mỹ không ai ép buộc mình phải làm việc nhiều giờ cả, nhưng vì cuộc sống và bạn muốn có tất cả mọi thứ nên phải làm việc cộng lái xe 11-13 giờ/ngày, 7 ngày/tuần. Với mức vật giá đồ ăn người Việt ưa thích tương đối đắt đỏ: 8 USD cho một kg rau muống, 1,29 USD cho 3 nhánh sả hoặc rau thơm các loại, 12 USD một kg nhãn tươi, 3,99 USD một trái đu đủ, hoặc thơm, 20 USD cho một hộp chôm chôm 36 trái… thì với mức lương khiêm tốn 1500-2500 USD/tháng chưa xài đã hết.
Vì vậy đa số thành phần lao động chi tiêu hết sức tiết kiệm và dĩ nhiên là rất nhiều người không dám bỏ tiền để mua bảo hiểm y tế.”Dù ở Việt Nam bạn đã tốt nghiệp cao đẳng, đại học hay hơn thế nữa, nhưng khi tới Mỹ thì bạn như là người mù chữ. Việc tìm được một công việc phù hợp với bằng cấp đã học ở Việt Nam sẽ là điều không thể, vì vậy khi đặt chân tới mảnh đất thiên đường này, việc bạn phải trở thành thành phần lao động chân tay sẽ là điều tất yếu.
Bảo hiểm ở Mỹ rất mắc. Ngay bản thân tôi, gia đình gồm 8 người và nhiều bạn bè của tôi hầu như không ai có bảo hiểm. Cũng vì điều này nên tôi đã chứng kiến nhiều cảnh đau lòng. Chẳng may bạn mắc bệnh, đi khám bác sỹ dù bác sĩ không chữa được bệnh cho bạn nhưng cũng lấy 120-150 USD và bác sĩ đó giới thiệu tới một bác sĩ khác mà bác sĩ đó cũng bó tay luôn thì cũng lấy một khoảng tương tự. Ở Mỹ chữa bệnh vô cùng đắt đỏ, một ca phẫu thuật nhiều khi trả cả đời không hết. Cũng vì lý do này nên nhiều người dù mang bệnh trong người nhưng điều kiện kinh tế eo hẹp nên cứ chịu đựng để lâu ngày dẫn đến bệnh nặng và tử vong cũng là chuyện thường xảy ra.
Hầu hết ở Mỹ ai cũng phải làm việc nhiều giờ, nên không còn thời gian để chăm sóc bản thân, gia đình và con cái. Đi làm về đến nhà đã đau nhừ toàn thân, ăn cũng không muốn ăn chứ đừng nói là làm cơm tối cho gia đình và tất nhiên là cũng chẳng còn mặn mà tới chuyện chăn gối nữa vì phải giữ sức để mai đi cày.
Đối với chị em, khi đến Mỹ cứ nghĩ mình là số một, nhưng tôi thấy chị em chẳng sung sướng tí nào cả. Nhiều khi họ còn phải làm việc vất vả hơn cánh đàn ông ấy chứ. Chỉ đơn cử việc sinh đẻ thôi cũng đã là một thiệt thòi lớn. Thông thường ở Mỹ sau khi sinh, chỉ ở lại bệnh viện 48 giờ. Chồng thì cũng chỉ nghỉ 2-3 ngày sau đó là chị em phải tự lo cho bản thân và con nhỏ, 1-2 tuần nhiều lắm là 4 tuần lại phải đi làm. Con nhỏ chưa đầy tháng tuổi phải gửi trẻ 11-12 giờ/ngày.
Nhiều khi nhìn con còn quá bé mà phải đưa đi gửi cả ngày ứa cả nước mắt, nhưng biết làm sao bây giờ. Nghỉ ở nhà để lo cho con ư? Lấy tiền đâu ra để mà sống? Ai lo cho đống hóa đơn hàng tháng? Đến khi con đi học thì cả tuần không thấy mặt con ấy chứ.
Ở Mỹ, hầu hết thực phẩm đều là đông lạnh có khi hàng tháng. Đồ ăn thì nấu một lần cho 2-3 ngày. Ăn thì chẳng bao giờ đúng bữa, mà cũng chẳng còn kịp nhai nữa, nuốt cho đầy bụng để mà làm việc. Bữa sáng thì ăn ở trên xe, bữa trưa thì ăn ở chỗ làm, rỗi lúc nào thì ăn lúc đó, nhiều hôm bận quá chẳng có thời gian để mà ăn phải uống sữa trừ cơm. Rất nhiều hôm bữa tối, cơm canh đổ đầy một tô, hâm nóng bằng lò vi sóng, chồng lái xe vợ vừa ăn vừa đút cho chồng ăn vội vã tới đón con kẻo trễ, bảo mẫu than phiền. Đọc đến đây thôi thì nhiều bạn đã đặt câu hỏi: Tại sao không về Việt Nam mà sống?
Khi đi thì tìm mọi cách đi cho bằng được giờ về sợ xấu hổ, con cái học hành dở dang, khả năng kinh tế không cho phép, nhà ở Việt Nam giờ quá mắc. Nếu ngày xưa ai có nhà mặt phố bán để ra đi thì đừng bao giờ về tìm hiểu xem căn nhà đó bây giờ bao nhiêu, nếu không bạn sẽ không ngủ được đâu. Về Việt Nam lại phải bắt đầu lại từ đầu…Xin thưa với các bạn, có rất nhiều nguyên nhân.
Riêng bản thân tôi thì, mình đã quá hèn mọn, không làm được gì cho dân tộc thôi thì hy sinh chút sức mọn này cho gia tộc. Chỉ mong những người thân trong gia tộc tôi nói riêng và những người ở Việt Nam có thân nhân ở nước ngoài nói chung thực sự hiểu được giá trị của đồng tiền mồ hôi nước mắt mà người con tha hương gửi về.
Mua nhà trả góp ở Mỹ rất dễ dàng. Nhưng theo sự hiểu biết của tôi thì bạn đã chui vào một cái bẫy tài chính hết sức tinh vi mà các chuyên gia kinh tế hàng đầu tạo ra. Tại sao vậy? Vừa ký mua căn nhà thì bạn đã mất đi 6% giá trị của căn nhà cho “tiền môi giới”, mà nhiều người cho rằng người bán trả, nhưng theo tôi thì người mua đưa tiền cho người bán trả.
Nếu không tin thì bạn bán ngay căn nhà vừa mua thì sẽ biết là mình mất bao nhiêu %. Chẳng hạn, bạn mua một căn nhà 400.000 USD, cứ cho là trả trước 100.000 USD thì ngân hàng phải trả cho chủ đầu tư 300.000 USD, tức bạn mượn 300.000 USD tiền mặt thế chấp bởi căn nhà với lãi suất 4,99-7,99 %/năm tùy tín dụng từng người. Bên cạnh đó, bạn phải trả thuế tài sản 1,75-4 %/năm tùy từng khu và thành phố mình ở.
Cũng vì những lý do kể trên, dù tôi đã ở Mỹ lâu năm nhưng tôi lại thuê phòng hoặc căn hộ để ở. Bao nhiêu tiền làm ra tôi đều đầu tư về Việt Nam, vừa xây dựng quê hương đất nước vừa thắng lợi lớn. Hiện tại, có những bất động sản của tôi ở Việt Nam đã lên giá 30 lần vì tôi mua từ năm 1998. Hàng tháng tôi vẫn có thu nhập từ tiền thuê nhà, còn hơn cả thu nhập ở Mỹ. Và nhất định một ngày không xa tôi sẽ về Việt Nam để sinh sống.
Theo cách nghĩ của riêng tôi, nếu như một ngày nào đó các bạn ở Việt Nam qua Mỹ để du lịch, thấy cuộc sống ở Mỹ quá hào nhoáng mà bỏ một triệu đô để mua đứt một căn nhà thì bạn đã thuộc thành phần đại gia.
Mà đại gia thì sống ở Mỹ làm gì cho buồn mà chủ yếu là lo cho con cháu. Mà lo cho con cháu thì phải tính 20 -30 năm hay hơn thế nữa, thì bạn không chỉ bỏ một triệu, mà phải chuẩn bị thêm ngót nghét một triệu nữa để đóng thuế. Cho nên tôi thiết nghĩ, đại gia thì không dại gì đầu tư một cách thiếu khôn ngoan như vậy. Thà bỏ tiền ra làm từ thiện hay xây cho liệt tổ liệt tông một căn nhà thờ còn để lại tiếng thơm ngàn đời cho con cháu.
Thật ra thì còn nhiều điều phải nói lên nữa nhưng thời gian không cho phép và sự hiểu của tôi về xã hội Mỹ còn rất khiêm tốn. Qua đây cũng cầu xin những ai hiểu biết về xã hội Mỹ, đặc biệt là về khía cạnh luật sở hữu và thừa kế tài sản, hãy viết lên một bài để cộng đồng người Việt chúng ta ở nước ngoài có thêm kinh nghiệm để bảo toàn tài sản của mình”.
Quỳnh Như. Bài trên báo Đất Việt
|
|
Các chuyên mục 
