Người Mỹ gốc Việt đầu tiên được thăng tướng là Chuẩn tướng Lương Xuân Việt.
"Hiện giờ trong quân đội Hoa Kỳ có Đại tá Thomas Nguyễn, anh đã từng chỉ huy một trung đoàn phòng không ở Nam Hàn, hình như anh cũng sắp về Hoa Thịnh Đốn.
"Anh đã là đại tá tác chiến và có nhiều hy vọng để lên tướng.
"Một người nữa là Đại tá Lê Bá Hùng. Đại tá Hùng từng là hạm trưởng của một chiếc tàu đã từng về Đà Nẵng.
"Năm trước anh cũng đã từng phục vụ trong Bộ Quốc phòng [Hoa Kỳ], làm việc cho ông Bộ trưởng Quốc phòng.
"Hai người đó có nhiều cơ hội trở thành người tướng thứ nhì của người Mỹ gốc Việt chúng ta."
"Nếu muốn lên tướng mình phải có tài để cạnh tranh với các trung tá khác nhằm lên được đại tá.
"Lên tới đại tá là đã có cơ hội để người ta xem hồ sơ xem có lên tướng được không.
"Hầu hết những người lên tướng phải vào ngành tác chiến.
"Hải quân phải là hạm trưởng của một hạm, về lục quân phải là trung đoàn trưởng của trung đoàn tác chiến.
"Thủy quân lục chiến và không quân cũng như vậy.
"Trong lúc mình có tài mình cũng phải có cái 'thân'.
"Những người tướng xem hồ sơ các đại tá thường [chọn những người] ngày xưa từng làm việc với [họ].
"Nếu một đại tá khi còn là đại úy đã từng làm cho một ông trung tá hay đại tá mà giờ ông đại tá đó đã là tướng thì cơ hội để lên [tướng] dễ dàng hơn.
"Nên có tài cũng chưa chắc gì đã có thể lên tướng. Nếu không thân với một trong các vị tướng thì lên tướng rất khó khăn."
Trung tá Tuấn nói Quân đội Hoa Kỳ phân biệt rõ hai loại quân nhân đó là lính và sỹ quan.
Lính được ký hợp đồng bốn năm một lần và quân đội quyết định có gia hạn thêm hay cho lính giải ngũ khi hết hợp đồng.
"[Đối với] người sỹ quan, cái lon họ đeo là ủy nhiệm của ông tổng thống, mình phục vụ dưới quyền ông tổng thống," ông Tuấn nói.
"Sỹ quan có ủy nhiệm thường thường là bốn năm, sau bốn năm nếu muốn giải ngũ thì mình phải từ chức và trả lon lại cho ông tổng thống.
"Thiếu úy lên trung úy thì mất hai năm, từ trung úy lên đại úy cũng thêm hai năm.
"Muốn lên thiếu tá thì sáu năm sau người ta bắt đầu xem hồ sơ [của những người cùng muốn tranh đua lên thành thiếu tá].
"Trung bình 80-85% đại úy sẽ lên thiếu tá.
"Nếu đại úy không lên được thiếu ta sau hai lần [xét hồ sơ trong hai năm kế tiếp nhau] thì quân đội sẽ cho giải ngũ.
Trung tá Tuấn cũng nói những trung tá không lên được đại tá trong vòng 28 năm sẽ phải về hưu bắt buộc.
Tương tự, những đại tá không đủ khả năng cạnh tranh để lên tướng cũng sẽ buộc phải về hưu.
Ông nói khả năng thiếu tá lên trung tá là 65% và chỉ có 50% trung tá được lên đại tá.
Theo Hội quân nhân Mỹ gốc Việt, để được thăng cấp tướng cần thông qua sự phê chuẩn của Quốc hội Mỹ.
Người Mỹ gốc Việt đầu tiên được đề nghị phong hàm tướng
Ngày 4/6, Tổng thống Mỹ Barack Obama đã đề cử thăng cấp cho Đại tá Lương Xuân Việt - Phó tư lệnh Sư đoàn không kỵ số 1 (Quân đội Mỹ) lên hàm chuẩn tướng trong một danh sách phong cấp trình Thượng viện Mỹ.
 |
| Chân dung vị tướng người Mỹ gốc Việt đầu tiên Lương Xuân Việt. |
Ông Lương Xuân Việt (47 tuổi) là một trong 37 đại tá được đề nghị lên chức chuẩn tướng lần này. Trong danh sách còn có một người Châu Á khác là Đại tá Richard C. S. Kim gốc Hàn Quốc.
Ông Việt là con trai duy nhất trong gia đình có 7 chị em gái. Ông sang Mỹ định cư năm 1975 khi chưa đầy 10 tuổi và sinh sống tại thành phố Mountain View, bang California. Sau khi tốt nghiệp Đại học Nam California, ông tình nguyện vào quân đội, mang cấp bậc Thiếu úy Bộ binh.
Từ đó, ông lần lượt giữ các chức vụ tác chiến cấp chỉ huy trung đội, đại đội, tiểu đoàn, cũng như tham mưu và huấn luyện. Trước khi được thăng cấp đại tá và được bổ nhiệm vào chức vụ tư lệnh Lữ đoàn 3 (Sư đoàn dù 101), ông đã làm chỉ huy Tiểu đoàn 2 (Trung đoàn 505, Sư đoàn dù 82) vào năm 2005 và chiến đấu tại chiến trường Iraq.
Sau đó, ông tiếp tục được thăng cấp hàm Đại tá, chỉ huy đơn vị cấp lữ đoàn ở Afghanistan. Năm 2012, ông được cử về Đại học Stanford để tham gia huấn luyện chính trị cao cấp.
Mặc dù danh sách chính thức này còn phải chờ Quốc hội Mỹ phê duyệt, nhưng Lương Xuân Việt đã trở thành người Mỹ gốc Việt đầu tiên được đề bạt giữ chức vụ cấp tướng.
Bên cạnh nam giới, hiện có rất nhiều phụ nữ gốc việt phục vụ và chiến đấu trong Quân đội Mỹ với cấp hàm cao.
Elisabeth Phạm: phụ nữ gốc Á đầu tiên lái F/A-18
Elisabeth Phạm có lẽ là một trong số rất ít người Mỹ gốc Việt được ngồi lên tiêm kích hạm thế hệ 4 hiện đại của Không quân Hải quân Mỹ - F/A-18. Đặc biệt nhất, bà cũng là người phụ nữ gốc châu Á đầu tiên lái F/A-18.
Theo một số thông tin được công bố, hiện gia đình bà cư trú tại thành phố San Diego, bang California. Cha của Elisabeth Phạm vốn là cựu bác sĩ quân y quân đội chế độ Sài Gòn.
Sau khi tốt nghiệp đại học, Elisabeth Phạm đã nhập ngũ và được tuyển chọn học tập trở thành phi công lái máy bay chiến đấu. Bà đã xuất sắc đỗ thủ khoa trong khóa học hạ cánh xuống tàu sân bay (chung với nam giới), thử thách lớn nhất cho mọi phi công Hải quân Mỹ.
 |
| Thiếu tá Elisabeth Phạm (góc phải). |
Trong thời gian phục vụ, bà đã tham gia các hoạt động ở khu vực Thái Bình Dương, chiến trường Trung Ðông (đặc biệt là tại Iraq) với vai trò yểm trợ hỏa lực cho lực lượng Lính thủy Đánh bộ Mỹ trong các chiến dịch truy quét quân phiến loạn.
Với những thành tích đạt được, Elisabeth Phạm đã được phong hàm Thiếu tá vào đầu năm nay. Nhiệm vụ mới của bà là trực chiến trên tàu sân bay USS George Washington (CVN-73) đóng tại Nhật Bản.
Mylene Trần Huỳnh: Nữ đại tá Không quân
Bác Sĩ Mylene Trần Huỳnh (tên Việt Nam là Trần Thị Phương Đài), 44 tuổi, hiện là Giám đốc cơ quan y khoa của Không quân Mỹ (Air Force Medical Service - AFMS) thuộc Chương trình chuyên viên y tế quốc tế (International Health Specialist – IHS), đã được thăng quân hàm Đại tá vào ngày 14/5/2010.
Ở chức vụ Giám đốc AFMS, Trần Huỳnh có trách nhiệm thiết lập các qui định, hướng dẫn và giám sát cho 65 nhân viên thuộc quyền ở 15 địa điểm khác nhau trên thế giới và cho cả 150 nhân viên quân y của Không quân Mỹ thuộc chương trình IHS.
Sau khi tốt nghiệp văn bằng cử nhân và bác sĩ y khoa tại Đại học Virginia, Mylene Trần phục vụ trong Không quân Mỹ suốt 18 năm và hướng dẫn 25 cuộc trao đổi hợp tác về y tế ở 15 quốc gia, trong đó có 2 lần ở quê hương Việt Nam.
Cụ thể, nhóm công tác của bà đã thực hiện những cuộc giải phẫu và săn sóc y tế cho hơn 3.000 người tại Huế và vùng phụ cận, kể cả xây dựng lại hạ tầng cơ sở cho các trường học. Trong những ngày làm việc ở Việt Nam, nhóm đã mang lại ánh sáng cho 63 bệnh nhân nhờ mổ cataract (đục thủy tinh thể); giải phẫu tim cho một em bé 4 tháng; khám, cấp thuốc cho 2.000 bệnh nhân có bệnh tim và huyết áp cao; khám chữa răng cho 2.711 người; khám chữa mắt cho 1.000 người khác; cấp phát 900 kính đọc sách và biên toa thuốc cho hơn 10.000 bệnh nhân…
 |
| Mylene Trần Huỳnh - nữ đại tá Không quân Mỹ. |
Ngoài ra, nhóm của Đại tá Huỳnh còn trao đổi về những kỹ thuật lâm sàng cũng như giải phẫu với các bác sĩ Việt Nam và thuyết trình kiến thức y khoa ở Đại học Huế. Ngược lại, họ cũng học được ở các đồng nghiệp Việt Nam một số phương cách chữa bệnh như chữa mồ hôi tay bằng phương thức đông y cổ truyền…
Có thể nói, thành tựu của nữ bác sĩ Mylene Trần không những là một niềm vinh dự của riêng bà, mà còn của cả cộng đồng người Mỹ gốc Việt. Tuy nhiên, điều đáng ca ngợi nơi Mylene hơn nữa là bà vẫn không quên nguồn cội, đã nhiều lần trở về Việt Nam để cung cấp chăm sóc y tế cho người nghèo và thiếu may mắn…
Người phụ nữ tham gia đóng tàu sân bay Mỹ
Giao Phan - Phó giám đốc cơ quan quản trị các chương trình tiếp thu quân dụng của Lực lượng bảo vệ bờ biển Mỹ (USCG) và là người trực tiếp tham gia đóng tàu sân bay USS George H. W. Bush.
USS George H. W. Bush là một trong những tàu chiến lớn nhất trên thế giới, thuộc lớp tàu sân bay Nimitz của Hải quân Mỹ. Dự án đóng mẫu hạm này được bắt đầu từ năm 2001 và kết thúc vào năm 2009. Vào thời gian đó, khi còn trên cương vị Trợ lý Giám đốc dự án, bà Giao Phan được giao nhiệm vụ giám sát các hoạt động liên quan đến việc thiết kế, xây dựng, kiểm tra, xác định và bàn giao tàu chiến này.
Bà Giao Phan và gia đình sang Mỹ định cư sau khi cuộc chiến tranh Việt Nam kết thúc, lúc đó bà mới 15 tuổi. Sau khi tốt nghiệp ngành kỹ sư công chính tại Đại học Công nghệ Virginia năm 1984, bà Giao làm việc cho Hải quân Mỹ trong suốt hơn 20 năm sau đó.
 |
| Bà Giao Phan. |
Trước khi vào làm việc tại Lực lượng bảo vệ bờ biển Mỹ, bà Giao Phan đã có thời gian dài đảm nhận các công việc tại Lầu Năm Góc (cũng có mặt trong thời điểm xảy ra vụ tấn công 11/9).
Năm 2007, bà chuyển sang công tác tại Lực lượng bảo vệ bờ biển Mỹ với vị trí lãnh đạo cấp cao cơ quan tiếp thu quân dụng.
Hiện tại, trên cương vị Phó giám đốc, bà quản lý và giám sát dự án tiếp thu quân dụng trị giá 27 tỷ USD, trong đó có việc duy trì và hiện đại hóa các loại máy bay, tàu chiến… để phục vụ cho nhiều hoạt động trên biển của lực lượng tuần duyên. Bà cũng đứng trong hàng ngũ những nhân viên dân sự cấp cao nhất trong Lực lượng bảo vệ bờ biển, đơn vị quân sự duy nhất trong khuôn khổ Bộ An ninh nội địa Mỹ.
Chia sẻ về công việc hiện tại, bà cho biết: “Lực lượng bảo vệ bờ biển (USCG) muốn đạt được kết quả mỹ mãn trong các nhiệm vụ thì cần được trang bị các máy bay, trực thăng, tàu bè mới và tối tân, nhưng hiện các tàu bè và máy bay của USCG đã quá cũ. Vì vậy, công việc chúng tôi là theo dõi các hoạt động từ việc đấu thầu cho tới việc kiểm tra tiến trình đóng tàu của nhà thầu, rồi sau đó bàn giao tàu hay máy bay mới cho USCG”.
Với những thành tích đã đạt được, bà Giao Phan vinh dự nhận những phần thưởng cao quý nhất mà Hải quân Mỹ trao tặng cho những nhân viên dân sự có thành tích và những đóng góp suất sắc nhất, trong đó gồm có những huân chương như Superior Civilian Service Award năm 2006 và Navy Meritorious Civilian Award năm 2004.
Bà Giao Phan khiêm tốn nói về những thành tích mà bà đạt được: “Được vinh danh những giải thưởng này thì thực sự tôi rất ngại vì bối rối. Ai cũng biết đâu có người nào có thể đạt được thành công một mình đâu”. Bà cũng chia sẻ rằng, có rất nhiều cơ hội để các bạn trẻ gốc Việt tham gia vào Lực lượng bảo vệ bờ biển Mỹ cũng như cơ hội để các bạn thăng tiến tại đơn vị này nhưng điều quan trọng là phải có niềm tin và quyết tâm cao.
Các chuyên mục 
SBTN
