Đô đốc TQ Ngô Thắng Lợi và Tư lệnh tác chiến Hải quân Hoa Kỳ John Richardson vừa có cuộc hội đàm qua video link hôm thứ Năm 29/10 để thảo luận tình hình Biển Đông và quan hê giữa hải quân hai nước.
Image copyrightGetty ImagesImage captionTư lệnh hải quân Trung Quốc Ngô Thắng Lợi
Tư lệnh hải quân Trung Quốc nói hành động "nguy hiểm và khiêu khích" của Mỹ có thể gây "sự cố làm bùng nổ chiến tranh".
Hôm 27/10 tàu khu trục USS Lassen của Hải quân Hoa Kỳ đã tuần tra trong vùng 12 hải lý quanh các đá ngầm Subi và Vành Khăn mà Trung Quốc vừa xây dựng công trình.
Tân Hoa Xã nói Đô đốc Ngô đã "bày tỏ quan ngại sâu sắc trước việc tàu chiến Mỹ ngày 27/10 tự ý đi vào vùng biển gần các đảo và bãi đá liên quan thuộc quần đảo Nam Sa Trung Quốc (Trường Sa)".
Hãng thông tấn nhà nước Trung Quốc dẫn lời Tư lệnh Ngô Thắng Lợi nói: "Hải quân hai nước Trung-Mỹ có không gian và tiềm năng hợp tác rộng mở tại Nam Hải (Biển Đông), cần phải cùng nhau phát huy vai trò tích cực cho giữ gìn hoà bình và ổn định của khu vực Nam Hải".
Ông Ngô cảnh báo rằng nếu Hoa Kỳ tiếp tục "các hành động nguy hiểm và khiêu khích thì có nguy cơ dẫn tới sự cố nhỏ làm bùng nổ chiến tranh".
Tân Hoa Xã tường thuật rằng ông Richardson đáp lại rằng hoạt động của tàu chiến Mỹ "không nhằm vào bất cứ nước nào, càng không phải nhằm vào Trung Quốc".
Hãng này cho hay ông đô đốc Hoa Kỳ nói: "Lập trường của Mỹ trong vấn đề Nam Hải (Biển Đông) là nhất quán và rõ ràng, tức không đứng về bên nào."
'Chuyên nghiệp và hiệu quả'
Cuộc hội đàm giữa hai vị đô đốc kéo dài chừng một tiếng đồng hồ trong không khí được nói là "chuyên nghiệp và hiệu quả".
Phát ngôn viên của Lầu Năm Góc Jeff Davis nói hai bên đã thảo luận "tự do hoạt động hàng hải, quan hệ giữa hai hải quân bao gồm các chuyến viếng thăm cảng, trao đổi cấp cao và tầm quan trọng của việc tiếp tục đối thoại".
Tin cho hay cả hai bên vẫn sẽ tiếp tục các hoạt động hợp tác đã lên kế hoạch từ trước và hai đô đốc thống nhất sẽ có một cuộc hội đàm qua video nữa từ giờ tới cuối năm.
Trong quá khứ, hải quân Hoa Kỳ và Trung Quốc đã có một số sự vụ gây quan ngại.
Năm 2013, một tàu tên lửa của Mỹ đã phải chuyển hướng đột ngột để tránh đâm phải tàu chiến Trung Quốc đang tìm cách chặn đường tàu này ở Biển Đông.
Năm 2014, Mỹ cho hay một chiến đấu cơ của Trung Quốc suýt đâm vào một máy bay của hải quân Mỹ, cách chỉ có khoảng 9 mét.
Hai bên dường như đang cố gắng để ngăn chặn các vụ tương tự lặp lại.
Trung Quốc không chấp nhận mọi phán quyết của tòa về vụ kiện Biển Đông
Trung Quốc sẽ không xem xét bất cứ phán quyết nào của tòa án quốc tế về vụ kiện Biển Đông. Đó là tuyên bố Bắc Kinh đưa ra sau khi Tòa án Quốc tế quyết định phân xử vụ kiện Biển Đông của Philippines.
Tòa Trọng tài Thường trực có trụ sở tại The Hague đã quyết định xử vụ kiện này hôm 29/10 bởi họ tòa có thẩm quyền về vấn đề này.
Manila khẳng định Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển (cả Philippines và Trung Quốc đều đã thông qua) nên được sử dụng để giải quyết vấn đề tranh chấp lãnh thổ tại những rạn san hô và đảo nhỏ ở Biển Đông.
Nhưng Trung Quốc từ chối tham gia tố tụng, biện minh rằng trường hợp này là về vấn đề chủ quyền và tòa án không thể can dự.
Thứ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Lưu Chấn Dân nói với các phóng viên tại Bắc Kinh rằng: "Chúng tôi sẽ không tham gia (vụ kiện) và không chấp nhận sự phân xử".
"Các quyết định hay kết quả phân xử sẽ không ảnh hưởng tới lập trường của Trung Quốc", ông nói thêm.
Trung Quốc sẽ không chấp nhận mọi phán quyết của tòa Trọng tài Thường trực về vụ kiện Biển Đông. Ảnh: Parker Song/POOL
Là nước có quyền phủ quyết tại Hội đồng Bảo an LHQ, lập trường này sẽ đặt Trung Quốc vào thế khó trong ngoại giao nếu các quyết định của tòa chỉ ra Bắc Kinh vi phạm một trong những quy chế riêng của LHQ.
Tuần này, Mỹ đã đưa tàu khu trục tên lửa dẫn đường USS Lasen tới khu vực trong phạm vi 12 hải lý quanh một trong những đảo nhân tạo Trung Quốc xây trái phép tại Biển Đông khiến Bắc Kinh phẫn nộ.
Trong những năm qua, Trung Quốc khẳng định lập trường bằng cách nhanh chóng biến các rạn san hô nhỏ thành đảo nhân tạo, có thể dùng cho mục đích quân sự.
Tòa Trọng tài Thường trực - được thành lập năm 1899, chuyên giải quyết tranh chấp quốc tế giữa các nước - nhấn mạnh quyết định của họ vẫn chưa đi tới cốt lõi vụ kiện mà Manila đệ trình lần đầu vào năm 2013.
Một phiên điều trần mới sẽ được tổ chức kín tại The Hague và quyết định cuối cùng dự kiến không sang đến năm sau.
Bảo Linh (tổng hợp)
Lịch thăm chính thức Việt Nam của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình
(Kiến Thức) - Theo thông báo mới nhất từ Bộ Ngoại giao Việt Nam, Chủ tich Trung Quốc Tập Cận Bình sẽ thăm cấp Nhà nước tới Việt Nam từ ngày 05 đến ngày 06/11/2015. Bộ Ngoại giao vừa có thông báo chính thức về chuyến thăm của Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc, Chủ tịch nước Cộng hòa nhân dân Trung Hoa Tập Cận Bình.Lich tham chinh thuc Viet Nam cua Chu tich Trung Quoc Tap Can BinhTổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình trong chuyến thăm Việt Nam tháng 12/2011. Ảnh: TTXVN.Theo đó, nhận lời mời của Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam Nguyễn Phú Trọng và Chủ tịch nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam Trương Tấn Sang, Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc, Chủ tịch nước Cộng hòa nhân dân Trung Hoa Tập Cận Bình sẽ thăm cấp Nhà nước tới Việt Nam từ ngày 05 đến ngày 06/11/2015.Đây là chuyến thăm chính thức đầu tiên của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình trên cương vị lãnh đạo cao nhất của Trung Quốc. Trước đó, ông Tập Cận Bình đã từng tới thăm Việt Nam vào tháng 12/2011 khi còn là Phó Chủ tịch Trung Quốc.Chuyến thăm của ông Tập Cận Bình tới Việt Nam lần này là dấu mốc quan trọng trong quan hệ hữu nghị truyền thống giữa hai Đảng, hai Nhà nước và nhân dân hai nước, thúc đẩy quan hệ hợp tác đối tác chiến lược toàn diện giữa hai nước ngày càng phát triển tốt đẹp...Năm 2015 cũng là năm hai nước Việt Nam, Trung Quốc kỷ niệm 65 năm thiết lập quan hệ ngoại giao.Trần Vũ
Việt Nam 'chờ Obama đón Tập Cận Bình'
Image copyrightAFPImage captionTổng thống Obama trong chuyến thăm đến Indonesia năm 2011
Trái ngược với nhiều dự đoán, Tổng thống Mỹ Barack Obama không ghé thăm Việt Nam dịp ông tới Philippines và Malaysia tháng 11 này.
Với chuyến thăm Philippines và Malaysia sắp tới, Tổng thống Obama sẽ có đến chín chuyến công du ở châu Á – trong đó ông đã một lần đến Singapore (2009), Cambodia (2012), Thái Lan (2012) và hai lần tới Indonesia (2010, 2011), Myanmar (2012, 2014), Malaysia (2014, 2015), Philippines (2014, 2015).
Như vậy, chỉ có ba nước trong ASEAN – Brunei, Lào và Việt Nam – ông chưa thăm.
Xoay trục châu Á là một ưu tiên của Tổng thống Obama và ông có nhiều chuyến công du tới khu vực này cũng vì ưu tiên ấy.
Xét về địa chính trị, lại là một nước khá lớn về dân số, kinh tế so với nhiều nước ASEAN khác, Việt Nam là nước tương đối quan trọng trong chính sách xoay trục của Mỹ.
Nhưng ông đã không thăm Việt Nam trong những lần đến châu Á một phần vì giữa Mỹ và Việt Nam có nhiều khác biệt, bất đồng – đặc biệt về vấn đề nhân quyền, dân chủ, tự do.
Với Mỹ và Tổng thống Obama nói riêng những vấn đề đó đóng một vai trò quan trọng trong chính sách ngoại giao.
Ông đến thăm Indonesia, Malaysia và Myanmar cũng vì muốn ghi nhận, khuyến khích tiến trình dân chủ hóa đã và đang xảy ra tại đây.
Trong khi đó, tuy có những cởi mở nhất định, Việt Nam đã không tiến hành những cải cách đáng kể về chính trị.
Chờ phản ứng của Việt Nam?
Vì thái độ khá hung hăng, mạnh bạo của Trung Quốc gần đây, Hoa Kỳ và Việt Nam đã cố gắng giảm và vượt qua những khác biệt để củng cố quan hệ song phương.
Trong một chừng mực nào đó Washington đã nhún nhường trước Hà Nội trong vấn đề nhân quyền và đặc công khai thừa nhận thể chế chính trị của Việt Nam.
Ông Nguyễn Phú Trọng lãnh đạo Đảng Cộng sản Việt Nam đầu tiên tới Mỹ và được chính Tổng thống Obama tiếp đón nồng nhiệt, trang trọng ngay trong phòng Bầu Dục chứng tỏ điều đó.
Trước, trong và sau chuyến thăm lịch sử ấy, phía Mỹ luôn nhấn mạnh rằng nước này không có mục đích chống phá chế độ hay gây phương hại gì cho Việt Nam như một số lãnh đạo, quan chức Việt Nam thường nghi ngờ.
Trái lại, Mỹ chỉ muốn Việt Nam thực sự độc lập, vững mạnh và thịnh vượng, tôn trọng nhân quyền và pháp quyền.
Mỹ khuyến khích – nếu không muốn nói là đồng ý để – Việt Nam tham gia vào Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TTP) cũng chỉ vì muốn Việt Nam trở thành một quốc gia như vậy.
Trước sự nhún nhường, thiện chí ấy của Mỹ, giới lãnh đạo Việt Nam bớt nghi ngại Washington và nhờ đó, quan hệ Việt-Mỹ đã được cải thiện nhiều trong thời gian qua.
Cũng vì thế, giới quan sát cho rằng một chuyến thăm của Tổng thống Obama dịp ông đến Đông Nam Á lần này sẽ là một cơ hội tốt để ghi nhận những chuyển biến tích cực trong quan hệ Mỹ-Việt cũng như đưa mối quan hệ này lên một tầm cao mới.
Chuyến thăm của ông Obama cũng chứng tỏ chính quyền của ông coi trọng quan hệ với Hà Nội.
Image copyrightAFPImage captionHoa Kỳ khuyến khích Việt Nam gia nhập TPPImage copyrightU.S. Navy photoImage captionUSS Lassen của Hoa Kỳ đang đóng vai trò quan trọng tại Biển Đông
Nhưng ông lại không thăm Việt Nam tháng tới.
Trong một lần trả lời BBC gần đây, ông Murray Hiebert từ Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) ở Washington DC cho rằng ông Obama không ghé Việt Nam vì không có thời gian, trong khi ông muốn ở lại Việt Nam ‘vài ngày’.
Chuyên gia này cũng cho rằng ông Obama sẽ đi Việt Nam năm 2016.
Ít hay nhiều nhận định như vậy cũng có lý vì trước khi đến Philippines và Malaysia để tham dự Hội nghị APEC và Hội nghị Đông Á tại Manila (18-19) và Kuala Lumpur (21-22), ông Obama sang Thổ Nhĩ Kỳ dự Hội nghị nhóm G-20 (14-16).
Nhưng một chuyến thăm hai hoặc ba ngày tại Việt Nam sau khi ông rời Malaysia không phải là không thể, nếu ông thực sự muốn điều đó.
Chuyến đi châu Á đầu tiên của ông năm 2009 kéo dài bảy ngày (13-19/11) và ông đã thăm Nhật, Singapore, Trung Quốc và Hàn Quốc trong thời gian ấy.
Năm 2014, ông cũng có chuyến thăm kéo dài bảy ngày (23-29/04) tới Nhật, Hàn Quốc, Malaysia và Philippines.
Ngoài chuyện hạn hẹp thời gian, có thể còn có những yếu tố khác làm Tổng thống Obama không ghé thăm Việt Nam dịp này.
Một trong những lý do ấy là Mỹ đã làm những gì có thể – như đã có những nhượng bộ, thiện chí, cố gắng – để củng cố quan hệ với Việt Nam nên ông Obama thăm lúc này cũng không còn quá cần thiết cho quan hệ Mỹ-Việt.
Hơn nữa, vì đã làm những điều đó, có thể giờ Washington đang chờ một phản ứng rõ ràng hay thái độ tích cực nào đó từ Hà Nội.
Việc Hoa Kỳ đưa tàu USS Lassen vào tuần tra tại một khu vực chỉ cách các đảo do Trung Quốc tự xây trên Biển Đông 12 hải lý – một giới hạn mà luật pháp quốc tế cho phép – chứng tỏ Mỹ đã công khai thách thức, đối đầu với Trung Quốc trong vấn đề tranh chấp biển đảo.
Nên có thể cũng đã đến lúc Washington muốn các nước trong vùng như Việt Nam rõ ràng bày tỏ lập trường của mình.
Phản ứng chậm chạp và mập mờ của Việt Nam về động thái đó của Mỹ sẽ không giúp gì cho quan hệ Mỹ-Việt.
Nhân sự Việt Nam chưa ngã ngũ?
Một lý do khác có thể khiến ông Obama không ghé Việt Nam dịp này – và rất có thể ông chỉ tới Việt Nam sau Đại hội XII của Đảng Cộng sản vào năm tới – là vấn đề nhân sự chóp bu ở Việt Nam vẫn chưa được quyết định.
Không ít người nhận định rằng chuyện lãnh đạo Mỹ và Trung Quốc thăm Việt Nam trước Đại hội XII sẽ tác động rất lớn đến việc bầu chọn nhân sự chóp bu cũng như đường lối đối ngoại của Việt Nam trong những năm tới.
Image copyrightAFPImage captionTrung Quốc có cách tiếp cận Việt Nam khác Hoa KỳImage copyrightAFPImage captionViệt Nam không có thay đổi cơ bản về chính trị
Có thể nói dù biết rõ việc ai hoặc thành phần nào trong Đảng Cộng sản Việt Nam được bầu vào các vị trí chủ chốt sẽ ảnh hưởng nhiều đến quan hệ Việt Nam với Mỹ và Trung Quốc, Washington không muốn – và cũng không cần – gây áp lực gì với Việt Nam trong vấn đề bầu chọn lãnh đạo.
Bằng quyết định không đến Hà Nội thời điểm này, Tổng thống Mỹ muốn cho giới lãnh đạo, quan chức Việt Nam cũng dư luận nói chung thấy Washington không can thiệp vào chuyện nội bộ của Việt Nam.
Trong mắt một số lãnh đạo Việt Nam, Mỹ có âm mưu ‘diễn biến hòa bình’ nhằm chống phá chế độ độc đảng ở Việt Nam. Hà Nội cũng thường cho rằng Washington can thiệp vào chuyện nội bộ của mình mỗi khi Mỹ đề cập đến tình trạng nhân quyền ở Việt Nam.
Nhưng đến giờ chưa thấy ai nói hay có bằng chứng nào cho thấy Mỹ can thiệp vào bầu chọn lãnh đạo ở Hà Nội.
Đây là một điểm khác biệt giữa Mỹ và Trung Quốc.
Hoa Kỳ chỉ nêu những bất cập, giới hạn của Việt Nam trong một vài vấn đề như nhân quyền để Việt Nam cải thiện.
Còn Bắc Kinh luôn tìm cách tác động lên nhân sự Việt Nam để hướng Hà Nội đi theo hay thậm chí lệ thuộc vào mình.
Image copyrightSAUL LOEB AFP Getty ImagesImage captionCác nguồn tin suy đoán rằng ông Obama sẽ thăm Việt Nam vào 2016
Chẳng hạn, như cố Đại sứ Trần Quang Cơ và một số nguồn khác tiết lộ, Bắc Kinh đã gây áp lực lên lãnh đạo cao cấp ở Hà Nội, buộc họ phải loại ông Nguyễn Cơ Thạch khỏi Bộ Chính trị và chức Bộ trưởng Ngoại giao tại Đại hội VII năm 1991.
Thiếu vắng một nhà ngoại giao rất thức thời, cởi mở, nhạy bén như cố Ngoại trưởng Nguyễn Cơ Thạch, trong những năm 1990 – khi Việt Nam đang tìm cách hội nhập với thế giới – giới lãnh đạo Việt Nam đã hướng theo và lệ thuộc nhiều vào Trung Quốc và như vậy cũng bỏ lỡ nhiêu cơ hội để tiến hành cải cách và giúp đất nước phát triển.
Lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình sang thăm Việt Nam tuần tới cũng nhằm mục đích đó – đặc biệt khi thành phần cởi mở, thân Mỹ trong giới lãnh đạo Việt Nam càng chiếm ưu thế và Hà Nội đang xích lại gần với Washington sau chuyến Mỹ của ông Trọng.
Đây cũng là lý do tại sao sự có mặt của ông Tập ở Hà Nội lúc này khiến dư luận Việt Nam thấy lo ngại.
Nhưng trước những hành động bành trướng ở Biển Đông của Trung Quốc và với thái độ cương quyết của một số lãnh đạo Việt Nam gần đây – trong đó có tuyên bố rất rõ ràng của Chủ tịch nước Trương Tấn Sang về chủ quyền của Việt Nam đối với quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa khi ông đến New York tham dự Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc cuối tháng Chín vừa qua – có thể giới lãnh đạo Việt Nam không còn dễ dàng để Bắc Kinh chi phối.
Nếu có một thái độ như thế, sau Đại hội XII Việt Nam sẽ có một giàn lãnh đạo mới tự tin, cởi mở, có xu hướng cải cách. Và đó có thể cũng là thời điểm tốt để Việt Nam đón Tổng thống Obama.
Lực lượng Phòng vệ Biển Nhật Bản sẽ đưa tàu vào Cảng Cam Ranh lần đầu tiên vào tài khóa 2016 theo một thỏa thuận sắp được ký kết với Việt Nam, báoNikkei đưa tin.
Đây là một bước quan trọng trong nỗ lực của Tokyo để tăng cường hoạt động ở Biển Đông nhằm cùng đồng minh đối phó với các động thái của Trung Quốc tại khu vực.
Cam Ranh là cảng gần quần đảo Trường Sa, nơi Trung Quốc tiếp tục gia cố các rạn san hô thành đảo nhân tạo.
Đây là lần đầu tiên Nhật Bản có kế hoạch trong năm tài khóa 2016 điều tàu tới Cảng Cam Ranh cho các hoạt động tiếp nhiên liệu, thực phẩm, và cho các mục đích khác.
Bộ trưởng Quốc phòng Nhật, Tướng Nakatani, nhiều khả năng sẽ ký một thỏa thuận về kế hoạch này với Bộ trưởng Quốc phòng Việt Nam Phùng Quang Thanh trong một cuộc họp được lên lịch ngày 06/11 tại Hà Nội.
Truyền thông Việt Nam đưa tin Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình sẽ thăm Việt Nam ngày 5-6 tháng 11.
Tàu của Lực lược Phòng vệ Nhật Bản (SDF) đã từng cập cảng Sài Gòn, Đà Nẵng và những nơi khác, mặc dù những cảng này xa khu vực có tranh chấp ở Biển Đông hơn.
Việc cho tàu Nhật tiếp nhiên liệu và cung cấp hậu cần tại Cảng Cam Ranh sẽ mở rộng tiềm năng hoạt động của SDF trong khu vực cách Nhật Bản hơn 2.000 km từ đất liền.
Image copyrightAFPImage captionTổng Bí thư Trọng Thăm Nhật vào tháng 9/2015.
Khoảng cách này cùng với thực trạng thiếu cơ hội tiếp nhiên liệu đã và đang tạo ra thách thức về hậu cần cho việc tiến hành do thám và các hoạt động khác.
“Tăng cường sự hiện diện của Nhật Bản tại Cam Ranh sẽ giúp răn đe hoạt động quân sự của Trung Quốc ở Biển Đông,” một quan chức chính phủ Nhật được dẫn lời cho biết.
SFD và Hải quân Mỹ sắp tới sẽ tiến hành tập trận chung ở phía bắc đảo Borneo để đảm bảo liên lạc thông suốt, chuyển quân giữa các tàu và các hoạt động quan trọng khác.
Cuộc tập trận này sẽ có sự tham gia của một tàu sân bay Mỹ và một tàu hộ tống Nhật Bản vốn tham gia vào các cuộc tập trận Mỹ-Ấn-Nhật.
Tuy nhiên, Nhật Bản vẫn thận trọng trước khả năng bị Bắc Kinh cho là Tokyo khiêu khích.
Cho tới nay Tokyo chưa có kế hoạch dùng cảng Cam Ranh cho hoạt động do thám và cảnh báo. Các tàu ghé cảng nhiều khả năng sẽ bị giới hạn trong khuôn khổ tham gia vào các nỗ lực chống cướp biển và đào tạo.
Bài báo nhận định hiện chưa biết Việt Nam, Hoa Kỳ và những nước khác sẽ có thể là gì để ngăn Trung Quốc cơi nới và xây đảo ở Biển Đông.
Ngay cả khi những nỗ lực tuần tra ở vùng biển xung quanh đảo nhân tạo của Trung Quốc được tiếp tục triển khai thì "người ta chẳng có thể làm gì để ngăn chặn Trung Quốc xây đường băng, lắp đặt thiết bị radar và các cơ sở khác trên chính các đảo nhân tạo này,” một quan chức Bộ Quốc phòng Nhật cho biết.
Các chuyên mục 
