Tiến sỹ Alan Phan và làm ăn ở Việt Nam
Bùi Văn Phú
Tiến sỹ Alan Phan kể lại các chuyện làm ăn ở Việt NamKhông ít người Mỹ gốc Việt đã về Việt Nam làm ăn. Có người thành công, nhưng đa số thất bại. Thất bại không nói ra, nhưng thành công cũng không ai khoe vì không biết có bền lâu.

Tiến sĩ Alan Phan thì khác. Ông đã trải nghiệm mấy chục năm trên thương trường quốc tế, từ châu Mỹ, châu Phi sang châu Á với thất bại cũng như thành công và những kinh nghiệm làm ăn đã được ông ghi lại qua mười một đầu sách.
Hai tác phẩm mới nhất là “Doanh nhân Việt trong thế trận toàn cầu” (600 trang, Nxb Người Việt) và “42 năm làm ăn tại Mỹ và Trung Quốc” (316 trang, Nxb Người Việt) – gồm nhiều bài đã đăng trên Blog gocnhinalan.com – được ra mắt tại hội quán báo Thằng Mõ ở San Jose vào trưa Chủ nhật 23/8.

Trên 100 khách đã đến tham dự, trong đó có nhiều doanh nhân vùng Vịnh San Francisco như ông David Dương, Tổng giám đốc California Waste Solution; ông Trần Hồng Phúc Chủ tịch Phòng Thương mại Việt Nam Oakland; ông Đỗ Vẫn Trọn của Truyền hình Viên Thao; ông Nguyễn Xuân Nam của TV và báo Calitoday; ông Huỳnh Lương Thiện của Tuần báo Mõ SF.
Ngoài ra còn có cựu phó thị trưởng Madison Nguyễn, kĩ sư Đỗ Thành Công và ủy viên giáo dục Vân Lê, là ba ứng viên cho chức Dân biểu Tiểu bang Địa hạt 27 vào năm tới.Còn lại đa số là các bạn trẻ, trong đó có những sinh viên du học đến từ Việt Nam.Tình hình còn mù mờ
Bài nói chuyện của Tiến sĩ Alan Phan xoay quanh thương trường Việt Nam và những cơ hội. Theo ông, đầu tư đòi hỏi sự chuyên nghiệp, kế hoạch và tùy thuộc nhiều vào nhà nước, trong khi kinh doanh là môi trường hoạt động thoáng hơn và dễ thành công hơn.Ông mô tả: “Việt Nam là một môi trường giới hạn, không phải muốn gì thì làm nấy. Tình hình còn mù mờ. Xã hội Việt Nam so với Mỹ thì thật là bát nháo và hỉ nộ ái ố hơn. Không ở đâu buồn cười như ở Việt Nam. Mở tờ báo ra đọc là thấy đính chính tôi không bị bắt. Như mới đây ông Trần Phương Bình của Đông Á Ngân hàng phải lên tiếng. Rồi ông Đặng Thành Tâm cũng lên tiếng đính chính là chưa bị bắt.”Câu nói vui đùa của Tiến sĩ Alan: “Tôi cũng đính chính với các bạn đây là tôi không bị bắt” đã đem đến cho khách dự một tràng tiếng cười.Theo ông, nhiều người Việt hải ngoại về Việt Nam có những lí do riêng, gái gú cũng có, kỉ niệm ngày xưa cũng có, thắng cảnh đẹp cũng có. Quê hương cũ có một sự quyến rũ nào đó.

Nếu đó là một nơi có thể sống được, kiếm được tiền thì rất thoải mái. Ở đó có những niềm vui và những điều tiêu cực. Nhưng nói chuyện làm ăn là cần có sự may mắn và phải có quan hệ.“Nếu về làm ăn tôi khuyên là người độc thân, về đó gặp con cán bộ là kết hôn ngay vì quan hệ rất quan trọng trong làm ăn được thua ở Việt Nam. Phải có người chống lưng, có gốc rễ.”Ở Mỹ khách hàng là số một, còn ở Việt Nam, theo quan sát của ông: “Khách hàng là quan chức nhà nước. Nếu mấy ông đó thích thì sẽ bán được nhiều hàng, làm ăn lên rất lẹ. Nếu mấy ông không thích thì ô hô ôm passport lo chạy về Mỹ.”Nội bộ lãnh đạo với tranh giành phe nhóm cũng ảnh hưởng lớn đến kinh doanh. Mình đứng về phiá thua thì coi như không còn gì.
Tiến sĩ Alan nhắc đến sự kiện ông Hà Văn Thắm là phe của Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng, khi ông Hùng mất thế thì giá cổ phiếu Ocean Group của công ti do ông Thắm điều hành đang từ 100 nghìn đồng rớt xuống 1 nghìn, ngân hàng bị nhà nước mua lại với giá coi như số không.Ông cũng tiết lộ nhà nước theo dõi một thương gia nước ngoài về làm ăn rất lâu và rất sâu vì chính bản thân bị moi ra chuyện quan hệ với một thiếu nữ Trung Quốc ông quen đã lâu, giờ không còn nhớ mà họ vẫn để ý.Nói đến các khu vực kinh doanh có triển vọng, theo nhận định của Tiến sĩ Alan thì đó là IT và nông nghiệp.IT không cần hạ tầng cơ sở và thành phần trẻ có đam mê và ao ước làm được cái gì đó tốt đẹp cho thương hiệu Việt Nam thay vì cứ sao chép hay ăn cắp bản quyền.Ông nói: “Phát triển IT vì quan cán bộ ngu lắm, email không biết, software nói với mấy ông ấy như nói với vịt. Ít hạ tầng cơ sở nên mấy ông ấy không kiếm tiền được.”IT khó kiểm soát vì tài khoản có thể đặt ngoài Việt Nam, tránh được bộ máy hành chánh chỉ đòi tiền. IT cần đột phá, sáng tạo, không cần gia truyền hay cổ truyền, tư duy luỹ tre làng bị gạt qua một bên. Đây là con đường mới cho giới trẻ, thời trang đối với Việt Nam nên họ rất hâm mộ.
Còn nông nghiệp, ngày nay không phải là sản xuất mà là tìm kiếm được thị trường. Nông phu tranh nhau đi chăn nuôi, trồng trọt nhưng tìm được thị trường rất khó vì nếu mình bán rẻ 10%, nước khác bán rẻ 20% hay 30% thì không thể cạnh tranh nổi.Nhiều nước đã có sản xuất qui mô, công nghệ cao trong khi Việt Nam chưa đạt tới trình độ đó thì cũng khó cạnh tranh. Để tìm được thị trường cần có hàng đặc thù, trong khi nhà nước không giúp gì được vì chỉ lo “hành dân là chính”, vì thế giới trí thức có thể làm được việc này. Sau đó phải có trung gian tiếp thị, về mặt này người Việt ở hải ngoại đóng góp vai trò quan trọng.
Như người Tàu họ có chuỗi dây phân phối rất hữu hiệu. Nhưng nay với công nghệ thông tin, vai trò của người trung gian cũng đang giảm đi, thông tin về mặt hàng có thể tìm thấy trên mạng.
Đó là những lí do tại sao Tiến sĩ Alan Phan nhấn mạnh đến hai khu vực IT và nông nghiệp để Việt Nam có thể cạnh tranh và có những tiến bộ hơn về kinh tế.Vì sao lại là hai khu vực đó. Theo ông, với dân số hơn 90 triệu, xã hội Việt Nam ngày nay gồm những nhóm sau:
1/ Những người của thế giới kỹ thuật số, họ sống xa lánh hoàn toàn với thế giới bên ngoài, biết được những thứ mà dân thường không biết, họ khao khát có tiến bộ cho đất nước. Số người này khoảng 6 triệu.2/ Nông dân từ 30 đến 40 triệu, chỉ lo kiếm sống và mong muốn đời sống được cải thiện một chút.3/ Quan chức cán bộ, hơn 3 triệu. Đối với những người này, cứ trả lương cho họ nằm nhà là tốt nhất cho dân.4/ Thành phần còn lại là những người không làm mà vẫn ăn, suốt ngày đi nhậu rồi về nhà đánh vợ, ù lì đến độ không còn chút hy vọng gì vào đám người này.Vì thế tạo cơ hội phát triển cho hai thành phần IT và nông dân sẽ là những mũi nhọn đưa kinh tế Việt Nam đi lên.Là người với nhiều kinh nghiệm làm ăn trên thương trường quốc tế, ông cũng đã đầu tư vào Việt Nam 2 triệu đô-la và mất hết. Những năm qua Tiến sĩ Alan Phan làm tham vấn hướng dẫn cho doanh nhân Việt biết cách làm ăn theo lối Mỹ.

Tuy nhiên, trong nhiều cuộc phỏng vấn ông đã nói bạo khiến quan chức nhà nước không vui: “Mình nhìn sao nói vậy nên có hơi sốc với nhiều người nên bây giờ nhà nước không cho tôi có những phát biểu trực tuyến nữa. VTV có phỏng vấn tôi 30 phút, sau khi cắt xén đi còn chừng 5 phút.”
Ông nói:“IT không cần nhiều cơ sở hạ tầng. Mấy ông quan chức rất khôn lanh, xây cầu đường, tượng đài họ chia nhau được. Mức độ trù phú của miếng bánh cắt riết mà cái bánh ngày càng nở ra. Người ta đang ăn ngon thế này thì sao đòi được. Được cái mấy ông chỉ đi vay, rồi ăn bớt ăn xén cái đó. Dân mình chịu nợ thôi. Mà tính quịt là muôn đời của người Việt Nam. 15 năm sau có nước nào đòi nợ thì chỉ còn cái quần cụt thì không có gì để đòi được nữa.”
Ông kể, một quan chức cao cấp nói thằng nào ngu cho vay thì mình cứ lấy tiền đó mình sài. Người dân họ không biết, cứ để cho dân uống bia tự do là thoải mái rồi, họ không thắc mắc gì.
Về những người từ Mỹ về đầu tư, nhắc đến ông David Dương, Tiến sĩ Alan Phan phát biểu:“Tôi nghe ông về xử lí rác thì tôi thích thú lắm. Mong ông xử lí rác ở Ba Đình thì ông lại xử lí rác ở đâu Đa Phước. Mong một ngày ông sẽ đưa Ba Đình vào đống rác của ông ấy”. Hội trường òa lên những tiếng cười.Tiến sĩ Alan Phan du học Mỹ từ năm 1963, năm 1968 ông về nước và đã làm chủ nhiều công ti thời Việt Nam Cộng hòa với số công nhân lên đến 18 nghìn.Năm 1975 ông ra nước ngoài, có lúc điều hành công ti trên sàn chứng khoán với tài sản 700 trăm triệu đô-la. Cuộc đời nhiều thăng trầm và nay đã 70 tuổi, với tài sản chắc cũng vài chục triệu đô-la.

Nhưng nếu gặp ông ngoài đường, qua trang phục ông mặc hôm ra mắt sách, với áo vét quần jean thùng thình, không cà-vạt, đi giầy Ba-ta. Có ai biết ông là một doanh nhân triệu phú.
Bài đã đăng trên trang blog riêng của tác giả và được một số trang web tiếng Việt đăng lại.

Nhật Bản: ‘Thuế ở VN phức tạp, mất thì giờ’

Image copyrightReuters

Có tới 50% doanh nghiệp Nhật Bản phàn nàn về thủ tục thuế tại Việt Nam, theo đại diện giới doanh nghiệp Nhật Bản tại Việt Nam.

Trả lời Nguyễn Hoàng của BBC tiếng Việt, ông Asusuke Kawada, Trưởng đại diện Tổ chức Thúc đẩy Ngoại Thương Nhật Bản (JETRO) văn phòng Hà Nội cũng nói về một thông tư của Việt Nam về nhập khẩu máy móc cũ của Nhật gây tranh cãi.

Khi được hỏi về các bất cập chính mà doanh nghiệp Nhật đối diện khi làm kinh doanh tại Việt Nam, ông Kawada nói:

“Hơn 50% các doanh nghiệp Nhật Bản đầu tư vào Việt Nam cho rằng thủ tục thuế của Việt Nam phức tạp, mất nhiều thời gian.

“Đây cũng được coi là một trong những khó khăn của các doanh nghiệp Nhật Bản khi kinh doanh tại Việt Nam.”

Ngoài “sự phức tạp của chế độ thuế, thủ tục thuế”, khảo sát của Jetro năm 2014 cho thấy hơn 60% doanh nghiệp Nhật Bản đã đầu tư vào Việt Nam đưa ra những rủi ro về môi trường đầu tư như “Hệ thống pháp luật chưa hoàn thiện, việc vận dụng chưa minh bạch” và “Sự phức tạp của thủ tục hành chính trong cấp phép.

Trả lời câu hỏi của BBC về thực trạng cải thiện những vấn đề này, ông Kawada nói về điều ông gọi là “Chính phủ Việt Nam hiện nay cũng đang nỗ lực để thực hiện đơn giản hóa các thủ tục hành chính để sánh kịp với các nước ASEAN 6 (trừ bốn nước Campuchia, Myanmar, Lào và Việt Nam.”

Doanh nghiệp Nhật Bản 'lo lắng'

Ông đặc biệt nhấn mạnh rằng các doanh nghiệp Nhật Bản cũng đang lo lắng về việc Việt Nam áp dụng "Thông tư về việc cho phép nhập khẩu máy móc, thiết bị đã qua sử dụng".

“Các doanh nghiệp Nhật Bản tại Việt Nam hy vọng rằng thông tư này sẽ không làm ảnh hưởng xấu đến việc họ đầu tư và kinh doanh tại Việt Nam,” ông nói.

Được biết đây là văn bản của Bộ Khoa Học và Công Nghệ ra vào tháng 7/2014 quy định khắt khe về việc nhập khẩu máy móc thiết bị cũ như máy móc mới được sử dụng 3, 5 năm, và còn 80% giá trị sử dụng với lo ngại về điều được cho là hạn chế nguy cơ biến Việt Nam thành "bãi rác thiết bị cũ".

Thông tư này được mô tả ảnh hưởng rất nhiều đến các doanh nghiệp của Nhật Bản vì hầu như các doanh nghiệp của Nhật Bản nhập khẩu máy móc cũ sang Việt Nam để sản xuất rất nhiều.

Vì vậy các doanh nghiệp này bị gặp khó khăn trước qui định nói trên vì phải nhập máy móc mới khiến tăng chi phí đầu vào.

Do đó các doanh nghiệp đã có kiến nghị với JETRO và Hiệp hội Doanh nghiệp Nhật Bản tại Việt nam (JBAV) để nhờ các tổ chức này làm việc với bộ KHCN Việt Nam đề nới lỏng quy định này.

Được biết nhiều doanh nghiệp của Nhật Bản mặc dù rất quan tâm đến thị trường Việt Nam và đang cân nhắc xem có nên đầu tư hay không sẽ lưỡng lự vì quy định mà họ cho là khắt khe này.

Một nhà quan sát thạo tin cho biết việc doanh nghiệp Nhật lên tiếng đã tới cả văn phòng chính phủ và Thủ tướng Dũng đã yêu cầu ngưng áp dụng văn bản này để sửa đổi.

Trong khi đó một quan chức từ Bộ Khoa học và Công nghệ Việt Nam muốn ẩn danh cho BBC biết "thông tư 20 này đã được sửa rồi."

Bình luận về thực trạng ngành công nghiệp hỗ trợ chưa phát triển tại Việt Nam có tác động ra sao tới doanh nghiệp Nhật, ông Asusuke Kawada, Trưởng đại diện Tổ chức Thúc đẩy Ngoại Thương Nhật Bản (JETRO) nói:

“Tỷ lệ mua linh phụ kiện tại chỗ của các doanh nghiệp Nhật Bản tại Việt Nam hiện nay chỉ đạt 33%, nếu so với các nước như Trung Quốc, Thái Lan và Indonesia thì tỉ lệ này tương đối thấp.

“Nếu ngành công nghiệp hỗ trợ ở Việt Nam được chú trọng và nuôi dưỡng thì các Doanh nghiệp Nhật Bản sẽ có thể mua linh kiện tại chỗ, như thế sẽ tiết kiệm được chi phí sản xuất.”

Không uống bia Sài Gòn, 7 cán bộ bị kiểm điểm Câu chuyện khó tin này đã được ông Dư Lý Trí, phó Chánh văn phòng Sở GD&ĐT xác nhận với báo Tuổi Trẻ. Ông Trí cho biết, sau hội nghị điển hình tiên tiến, một số cán bộ của Sở đã tổ chức liên hoan ở một nhà hàng tại thành phố Hà Tĩnh. Tại đây, thay vì gọi bia Sài Gòn để uống, thì những cán bộ này đã chọn loại bia khác.   Giấy mời được Chánh văn phòng tỉnh đóng dấu hỏa tốc, yêu cầu các lãnh đạo ban ngành phải tham dự lễ hội bia. Ảnh: Tuổi Trẻ Cali Today News - Mới đây, Sở Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) tỉnh Hà Tĩnh đã ra một quyết định kỳ cục, độc nhất vô nhị trên thế giới. Đó là nhắc nhở và yêu cầu 7 cán bộ của Sở này phải làm bản tự kiểm điểm vì đã... không uống bia Sài Gòn mà là chọn hãng bia khác.   Câu chuyện khó tin này đã được ông Dư Lý Trí, phó Chánh văn phòng Sở GD&ĐT xác nhận với báo Tuổi Trẻ. Ông Trí cho biết, sau hội nghị điển hình tiên tiến, một số cán bộ của Sở đã tổ chức liên hoan ở một nhà hàng tại thành phố Hà Tĩnh. Tại đây, thay vì gọi bia Sài Gòn để uống, thì những cán bộ này đã chọn loại bia khác. Thấy cán bộ không uống bia Sài Gòn, một số người kinh doanh đã nhắn tin cho lãnh đạo tỉnh biết. Sau đó, lãnh đạo tỉnh đã có ý kiến, Sở GD&ĐT Hà Tĩnh đã tổ chức họp nội bộ và nhắc nhở, kiểm điểm những người này.   Nhưng đây không phải là điều ngạc nhiên xảy ra ở Hà Tĩnh. Vì trước đó, vào ngày 1/9, Chánh văn phòng tỉnh Hà Tĩnh đã ký hỏa tốc yêu cầu các lãnh đạo phải tham dự lễ hội bia Sài Gòn được diễn ra vào tối 5/9. Lý giải cho việc làm kỳ quặc nói trên, những người lãnh đạo ở tỉnh này cho đó là "thiết thực góp phần thực hiện hiệu quả cuộc vận động người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam".   Công văn yêu cầu nhà hàng, khách sạn ưu tiên sử dụng bia Sài Gòn đưa đưa trên website của huyện Kỳ Anh. Ảnh: Tuổi Trẻ   Bên cạnh đó, một lãnh đạo Sở Công thương tỉnh Hà Tĩnh viện giải rằng, hãng bia Sài Gòn mỗi năm đóng góp cho ngân sách tỉnh này 380 tỷ đồng, nên việc chính quyền phối hợp tổ chức lễ hội và ký giấy mời hỏa tốc là "hợp lý, không có vấn đề gì".   Vào hồi tháng 8/2014, huyện Kỳ Anh (nay tách thành thị xã Kỳ Anh và huyện Kỳ Anh), ông Chủ tịch huyện Nguyễn Văn Bổng cũng đã ban hành một công văn hết sức lạ đời. Đó là yêu cầu thủ trưởng các cơ quan, phòng ban, đơn vị... của các xã, thị trấn trong các cuộc hội thảo, hội nghị, tiếp khách đều phải sử dụng bia Sài Gòn có nhà máy đóng trên địa bàn tỉnh.    Ngoài ra, công văn này còn yêu cầu các chủ nhà hàng, khách sạn, cơ sở kinh doanh karaoke, ăn uống trên địa bàn huyện phải ưu tiên giới thiệu, khuyến khích sử dụng bia Sài Gòn thay vì những loại bia khác.   Công văn này cũng đã gây xôn xao dư luận một thời. Nhiều người cho rằng, bằng cách này, chính quyền đang quảng bá cho doanh nghiệp. Số khác lại nói, dường như lãnh đạo của tỉnh có cổ phần trong nhà máy bia Sài Gòn đóng tại Hà Tĩnh nên mới có những lệnh miệng truyền đến cho cấp dưới.   Người Quan Sá Công chức, viên chức "giá" trăm triệu: Ai biết ma ăn cỗ lúc nào? QUỐC TOẢN 12/09/15 06:25 (GDVN) - Giới phân tích cho rằng, có hiện tượng chạy công chức, viên chức, nhưng việc “bắt tận tay” không hề đơn giản... “Mèo ăn thịt mỡ thì bắt được, còn cọp bắt heo thì chẳng ai dám đụng đến”“Thượng công bộc” và chuyện nói dối, vu vạ “Công chức, viên chức giá trăm triệu”? Thông tin nghi vấn Hà Nội có hiện tượng chạy công chức, viên chức “giá” cả trăm triệu đang thu hút sự chú ý của dư luận. Theo đó, hôm 10/9, nhiều tờ báo đăng tải thông tin nghi vấn “chạy” viên chức mầm non tại huyện Sóc Sơn (Hà Nội).  Cụ thể, để có một xuất vào viên chức giáo dục mầm non tại huyện này, người có nhu cầu phải “đút” cho “cò” số tiền 200 triệu đồng, cùng với lời hứa “tỷ lệ đỗ tới 99,9%, nếu không sẽ được hoàn lại tiền”. Điều đáng nói, đây không phải lần đầu tiên Hà Nội rộ lên chuyện chạy việc "giá" trăm triệu. Ảnh minh họa của Vũ Toàn Trước đó (2012) tại cuộc thảo luận của Hội đồng Nhân dân thành phố về tổng biên chế hành chính 2013, ông Trần Trọng Dực - Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Thành ủy, đại biểu Hội đồng Nhân dân thành phố Hà Nội khẳng định, để đỗ công chức ở Thủ đô, số tiền người ta phải bỏ ra không dưới 100 triệu đồng. Thông tin ông Trần Trọng Dực cung cấp những tưởng sẽ là cơ hội để làm rõ trách nhiệm của một bộ phận cán bộ có tiêu cực trong việc thực hiện chính sách nguồn nhân lực. Tuy nhiên, kết quả kiểm tra rất…sạch sẽ (không có chuyện chạy công chức) của Sở Nội vụ thành phố Hà Nội trước nghi án “chạy" công chức không dưới 100 triệu đồng” tiếp tục thử thách lòng tin của nhân dân trước những thông tin không phải không có cơ sở. Những con số có phần “khiêm tốn” về những trường hợp bị phát hiện, xử lý liên quan tới việc chạy công chức, viên chức”, có phản ánh đúng hiện tượng “chạy trọt” được cho là còn tồn tại trong các cơ quan công quyền ở nước ta. Trong khi đó, một khảo nghiệm khác - Báo cáo chỉ số hiệu quả và hành chính công cấp tỉnh ở Việt Nam (PAPI 2014) lại cho thấy kết quả ngược lại.  Theo đó, có khoảng 50% người được hỏi cho biết phải “lót tay” để vào công chức… Điều mà nhiều người biết (có hiện tượng chạy công chức, viên chức), tại sao cơ quan chức năng lại… không biết, không xử lý triệt để?  Có bao nhiều công chức, viên chức trăm triệu chưa bị lộ? Hôm 11/9, trao đổi với phóng viên Báo điện tử Giáo dục Việt Nam, một số đại biểu quốc hội, chuyên gia cùng cho rằng có hiện tượng có hiện tượng chạy công chức, viên chức "giá" cao. Tuy nhiên, việc đưa ra bằng chứng thuyết phục, “bắt tận tay” những người có hành vi tiêu cực không hề đơn giản. “Dư luận xã hội bàn tán về chuyện chạy công chức, viên chức là có thật. Thực chất đây là hành vi đưa, nhận hối "Công chức cắp ô" phải ưu tiên loại sớm lộ. Tuy nhiên, để xác định độ tin cậy của thông tin này là điều rất khó”, Đại biểu Quốc hội Nguyễn Ngọc Phương (đoàn Quảng Bình) nhận định. Đại biểu Quốc hội Nguyễn Ngọc Phương cho rằng, trên thực tế số người bị phát hiện, xử lý trong việc “chạy” công chức rất ít.  “Không có bằng chứng thuyết phục thì sẽ khó kết luận được rằng, việc chạy công chức, viên chức phải mất khoản tiền lớn. Có cung, ắt có cầu. Người có nhu cầu, họ sẵn sàng bỏ tiền để "chạy" việc. Khi đã “chạy” được rồi thì người ta chẳng dại gì mà đi tố cáo để gây thêm rắc rối... Mặt khác, người nhận tiền cũng phải tìm cách “ăn” cho khéo léo để khỏi bị lộ. Cho nên mới có chuyện công chức, viên chức "giá" trăm triệu, nhưng chưa làm gì được do không có bằng chứng thuyết phục. Do đó, việc phát hiện, xử lý tiêu cực trong việc “chạy” công chức, viên chức rất khó khăn”, Đại biểu Nguyễn Ngọc Phương phân tích.  Đại biểu Quốc hội Nguyễn Ngọc Phương (đoàn Quảng Bình). Ảnh: Trung tâm báo chí Quốc hội Cũng theo Đại biểu Quốc hội Nguyễn Ngọc Phương, việc “chạy” công chức, viên chức không phải là hiện tượng mang tính phổ biến trong xã hội. “Thực ra đây là chuyện vụng trộm giữa đơn vị tuyển dụng và người có nhu cầu. Nó chỉ là hiện tượng xã hội, chưa mang tính phổ biến. Nói như vậy không có nghĩa là "làm lơ" với các hành vi tiêu cực này. Bởi lẽ, nếu phát hiện, nhưng không có biện pháp ngăn chặn sẽ để lại nhiều hậu quả khó lường”, Đại biểu Nguyễn Ngọc Phương cảnh báo. Trong khi đó, PGS.TS Đặng Ngọc Dinh Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Phát triển và Hỗ trợ Cộng đồng, việc người ta phải “lót tay” để vào công chức... là chuyện tương đối phổ biến. Tuy nhiên, để phát hiện hiện tượng tiêu cực trong việc chạy trọt, xin việc không hề đơn giản “Điều này xuất phát từ suy nghĩ, tố cáo không mang lại lợi ích gì. Thủ tục tố cáo rườm rà hoặc họ không biết tố cáo như thế nào. Số khác thì lo sợ bị trù úm, trả thù... Thay vào đó, người dân thể hiện thái độ trơ lì hoặc coi đó là tình trạng bất khả kháng đối với hiện tượng tiêu cực nói trên”, PGS.TS Đặng Ngọc Dinh nhận định. Khu vực công vẫn “đắt hàng”? Nhiều ý kiến cho rằng, tại khu vực hành chính công, có những vị trí tuyển dụng, lương thấp, khó đảm bảo nhu cầu cuộc sống nhưng người ta vẫn chấp nhận “chạy” để  có một một môi trường làm việc ổn định, đồng thời không nằm ngoài mục đích "thăng quan, tiến chức". PGS.TS Đặng Ngọc Dinh (ảnh: Báo Kiến thức) PGS.TS Đặng Ngọc Dinh cho rằng, có sự “méo mó” trong tuyển dụng nhân lực tại khu vực công xuất phát từ thang đánh giá năng lực con người bị lệch chuẩn. "Một xã hội có nền quản trị kém, rất dễ nảy sinh tiêu cực. Theo đó, thang đánh giá về năng lực, đạo đức của con người lệch chuẩn, thì việc dùng tiền để đạt được mục đích xin việc, thăng chức…là chuyện tương đối phổ biến. Mặt khác, đừng tưởng người ta muốn đưa “quà” cho người khác để đạt được mục đích xin việc. Thực tế có những người giỏi thực sự nhưng họ vẫn sợ không có chỗ đứng trong xã hội chỉ vì chuyện quan hệ, tiền bạc...nên họ mới phải làm thế. Họ là "nạn nhân" trong hệ thống quản trị chưa lành mạnh", PGS.TS Đặng Ngọc Dinh phân tích. PGS.TS Đặng Ngọc Dinh nêu giải pháp, để hạn chế tình trạng chạy trọt", cần phải có sự thay đổi mang tính hệ thống. “Đừng vội lạc quan cho rằng một thông tư, một nghị định, một phát biểu mang tính răn đe, có thể giải quyết được chuyện này. Quan trọng là phải hoàn thiện các thang đánh giá về chuẩn mực đạo đức, về năng lực của con người một cách cụ thể, hoàn thiện việc phân công công việc một cách chuyên nghiệp, khi đó vấn đề “quà cáp”, chạy trọt sẽ hạn chế”, PGS. TS Đặng Ngọc Dinh nêu quan điểm. QUỐC TOẢN