ĂN CHAY DƯỚI GÓC ÐỘ DINH DƯỠNG
01.09.2015 02:37
Tác giả : Thạc sĩ BS. LÊ NGỌC DIỆN
"Không có thứ gì mang lại lợi ích cho sức khỏe con người và làm tăng cơ hội sống còn trên thế gian này bằng phương pháp phát triển một chế độ ăn chay." (Albert Einstein).
Ăn chay đang là một khuynh hướng thịnh hành ở các nước phát triển. Dưới góc độ dinh dưỡng, ăn chay giúp phòng chống được nhiều bệnh tật. Tuy nhiên, có một số vấn đề chúng ta cần lưu ý, nhất là với những người ăn chay tuyệt đối và lâu dài.Có mấy kiểu ăn chay?Có rất nhiều biến thể ăn chay khác nhau trên thế giới, nhưng quy tụ có 4 kiểu truyền thống sau: - Ăn chay tuyệt đối là không ăn thịt, gia cầm, cá, sữa và các sản phẩm từ sữa, trứng. - Ăn chay có dùng sữa. - Ăn chay có trứng. - Ăn chay có sữa và trứng. Một dạng ăn chay khác cũng khá phổ biến hiện nay là "ăn chay bán phần", chỉ không dùng các loại thịt đỏ như thịt bò, cừu... Ngoài ra, còn có những người chỉ ăn trái cây và thỉnh thoảng ăn rau, hoặc chỉ ăn cá, trai, sò, tôm, cua.... Ăn chay mang lại lợi ích gì?Chế độ ăn chay có ít cholesterol, ít acid béo bão hòa, nhiều acid béo chưa bão hòa nhiều nối đôi, nhiều vitamin E, C... có tác dụng chống oxy hóa, vì vậy ăn chay rất phù hợp với các khuyến nghị của Mỹ trong "Hướng dẫn phòng chống các bệnh mãn tính". Người ăn chay có lượng LDL-cholesterol thấp, chỉ số xơ vữa mạch máu thấp và HDL-cholesterol cao, giúp phòng ngừa được nhiều bệnh như: - Béo phì: do chế độ ăn chay có ít chất béo, nhiều chất bột đường hấp thu chậm. - Cao huyết áp: do chế độ ăn ít dùng rượu bia, ít natri, nhiều kali. - Bệnh mạch vành: do ít chất béo, ít đạm động vật, nhiều đạm thực vật, nhiều chất xơ, nhiều chất bột đường hấp thu chậm và nhiều chất béo chưa bão hòa. - Ðái tháo đường type 2: do có nhiều chất bột đường hấp thu chậm và chất xơ. - Sỏi mật: do có nhiều chất xơ. - Táo bón: do có nhiều chất xơ. - Ung thư (vú, đại tràng): do có nhiều chất xơ, nhiều rau quả giàu vitamin chống oxy hóa và chất chống ung thư, ít đạm động vật và mỡ, nhiều chất bột đường hấp thu chậm. - Sa sút trí tuệ: do ít đạm động vật. - Ðột quỵ: do có ít chất béo bão hòa và cholesterol, nhưng nhiều chất bột đường hấp thu chậm. - Loãng xương: do có ít chất đạm, đặc biệt là ít đạm động vật. - Bệnh túi thừa: do có nhiều chất xơ. Ngoài ra, người ăn chay còn có khuynh hướng ít bị viêm ruột thừa, thoát vị cơ hoành, hội chứng ruột kích thích, trĩ và giãn tĩnh mạch chi... Tuy nhiên, các kiểu ăn chay có thể tạo sự cân bằng hoặc không cân bằng về mặt dinh dưỡng. Các vấn đề dinh dưỡng thường gặp trong ăn chay và cách khắc phục Nếu biết chọn lựa, phối hợp thực phẩm và bổ sung các vitamin, chất khoáng hợp lý thì người ăn chay sẽ không bị thiếu các acid amin thiết yếu, vitamin B12, năng lượng, kẽm, sắt, đặc biệt ở người ăn chay tuyệt đối. Về năng lượng: Chế độ ăn chay thường ít năng lượng do có ít chất béo và mau làm no bụng do nhiều chất xơ. Thiếu năng lượng có thể xảy ra ở những người cần tăng nhu cầu về năng lượng như trẻ em đang lớn, phụ nữ mang thai, phụ nữ cho con bú và người bệnh đang trong giai đoạn hồi phục. Vì vậy cần lưu ý cung cấp đủ lượng calorie cần thiết bằng cách ăn thêm bữa phụ và sử dụng những thức ăn thực vật giàu năng lượng như các hạt có dầu, sữa đậu nành có béo... Về chất đạm: Về số lượng đạm thì đã nhiều hơn nhu cầu dinh dưỡng khuyến nghị RDA của Mỹ. Tuy nhiên, thức ăn thực vật giàu đạm lại thường thiếu một số acid amin thiết yếu như lysine (gạo, bắp, lúa mì), threonine (gạo), tryptophan (bắp) và methionine (các loại đậu). Nhưng tình trạng mất cân đối các acid amin sẽ không xảy ra nếu chúng ta biết cách phối hợp các loại đạm thực vật theo cách sau: - Rau đậu và các loại hạt, ví dụ: cháo với mè và đậu. - Ngũ cốc và họ rau đậu, ví dụ: cơm với đậu, súp đậu với bánh mì... - Ngũ cốc và sản phẩm từ sữa, ví dụ: bánh mì với sữa, cơm hoặc mì sợi với phô-mai. - Rau có thể ăn với cơm, các hạt có dầu, phô-mai, mầm lúa mì. Ðối với trẻ dưới 24 tháng tuổi, cần bổ sung methionine vào công thức sữa làm từ đậu nành. Chất sắt: Tại các nước tiên tiến, thiếu máu do thiếu chất sắt ở người ăn chay ít xảy ra do họ ăn nhiều rau quả (đặc biệt là cam, chanh, dưa đỏ, ớt, cà chua, bông cải xanh...) có nhiều vitamin C, giúp tăng cường hấp thu sắt và lấn át cả tác dụng ngăn cản hấp thu của acid phytic, acid oxalic, acid tannic... Tuy nhiên, đối với phụ nữ đang có thai, đang cho con bú, trẻ nhũ nhi, trẻ em đang dậy thì, vận động viên hoặc người mất máu nhiều thì nên sử dụng viên sắt bổ sung. Ở nước ta, người ăn chay thường là ăn chay tuyệt đối nên có thể bị thiếu sắt. Vitamin B12: Thiếu vitamin B12 gây thiếu máu hồng cầu to hoặc bệnh dây thần kinh, có thể xảy ra ở người ăn chay tuyệt đối vì thức ăn thực vật không có vitamin B12. Nấm men bia, các loại tảo biển, bia và các thực phẩm lên men khác có hàm lượng B12 thay đổi rất nhiều, và chúng có nhiều chất "giống vitamin B12" nên có thể cạnh tranh làm giảm hấp thu vitamin B12. Do vậy, cần bổ sung vitamin B12 cho người ăn chay là phụ nữ mang thai, phụ nữ cho con bú và đặc biệt là người cao tuổi (vì thường đi kèm với giảm hấp thu vitamin B12 do thiếu yếu tố nội tại). Nếu ăn chay có trứng và sữa thì ít khi bị thiếu chất này. Chất kẽm: Thiếu kẽm có thể xảy ra ở người ăn chay tuyệt đối do kẽm trong thức ăn thực vật bị giảm hấp thu bởi acid phytic, oxalates, chất xơ và đạm đậu nành. Người cao tuổi (dù có ăn chay hay không) cũng đều có nguy cơ thiếu kẽm. Do vậy, có thể bổ sung bằng cách uống viên kẽm hoặc viên chứa kẽm. Chất calci: Chế độ ăn chay có khẩu phần calci thấp hơn nhu cầu khuyến cáo, nhưng hiếm khi xảy ra tình trạng thiếu chất này. Tỷ lệ mắc bệnh loãng xương ở người ăn chay thấp hơn so với người không ăn chay, vì chế độ ăn chay có ít chất đạm hơn nên giúp gia tăng hấp thu và giữ calci, đồng thời lượng calci bài tiết ra nước tiểu giảm. Tuy nhiên, cần sử dụng sản phẩm bổ sung calci cho những người cần tăng nhu cầu như phụ nữ có thai và cho con bú. Vitamin D: Thiếu vitamin D có thể chỉ xảy ra với những người không tiếp xúc với ánh nắng, đặc biệt là người ăn chay tuyệt đối, hoặc trẻ bú mẹ quá 6 tháng mà không tiếp xúc với ánh nắng và cũng không bổ sung vitamin D. Nên bổ sung vitamin D từ viên đa sinh tố và khoáng chất khi cần thiết. Như vậy, chúng ta có thể chọn bất cứ kiểu ăn chay nào, nhưng điều quan trọng là phải biết cách bù đắp các chất dinh dưỡng một cách hợp lý. Có lẽ tốt nhất là nên ăn chay định kỳ vì vừa hưởng được lợi ích của ăn chay, giú? ngăn ngừa một số bệnh - vừa tránh được tình trạng thiếu các chất dinh dưỡng do ăn chay trường gây nên Suy nhược vì ăn chay thiếu chấtNhững người ăn chay trường thường thiếu các chất như canxi, sắt, kẽm, iốt và các vitamin B12, B6... Trong khi đó, cơ thể phụ nữ lại cần nhóm chất này gấp ba lần so với nam giới.
Theo khuyến cáo của chuyên gia dinh dưỡng, phụ nữ đang mang thai và cho con bú, trẻ em đang độ tuổi tăng trưởng (trước 25 tuổi) và người đau ốm không nên chay trường vì đây là giai đoạn cần nhiều chất dinh dưỡng cho cơ thể. Xanh xao, mệt mỏi vì ăn chay trường Chị NTD, 38 tuổi, ở Gò Vấp, bị bệnh tiểu đường nên được mọi người khuyên ăn chay để cải thiện sức khỏe. Từ đó, chị bắt đầu ăn chay trường. Vài tháng sau chị bị sụt cân, nước da xanh xao và luôn cảm thấy mệt mỏi. Chị D. đến Trung tâm Dinh dưỡng, được các bác sĩ thăm khám, làm các xét nghiệm và kiểm tra đường huyết nhưng không thấy gì bất thường. Các bác sĩ quay lại tìm hiểu chị D. thì được biết chị đang ăn chay trường. Khi xét nghiệm máu mới phát hiện chị D. bị thiếu máu dẫn đến suy nhược cơ thể. Chị VTT, ở Củ Chi, bị sẩy thai nhiều lần nên khi vừa có thai trở lại chị đã phát nguyện ăn chay trường để cầu mong mang thai và sinh con được suôn sẻ. Khi thai được hơn một tháng thì chị T. cảm thấy người mệt lả, chóng mặt, da xanh tái, khó thở và chân cảm giác như có kiến bò… Gia đình đã đưa chị đến BV Hùng Vương để khám bệnh. Khi các bác sĩ tiến hành các xét nghiệm thì phát hiện chị T. bị thiếu máu do thiếu sắt. Ngoài ra, chị T. cũng bị thiếu các thành phần khác như canxi, iốt, vitamin B12… Cẩn trọng khi ăn chay trường Theo BS Đỗ Thị Ngọc Diệp, Giám đốc Trung tâm Dinh dưỡng TP.HCM, ở Việt Nam đa phần người ăn chay trường là do theo tôn giáo nào đó. Thông thường người ăn chay trường chỉ ăn thức ăn từ thực vật và không ăn thịt động vật. Có nơi còn không ăn trứng và uống sữa. Hiện tại một số người dân bình thường cũng bắt đầu ăn chay trường vì có nhiều lợi ích cho sức khỏe. “Chế độ ăn chay trường có thể phòng, chống béo phì, tim mạch, tiểu đường, cao huyết áp, ngăn ngừa ung thư nhưng lại thiếu các vi chất như canxi, sắt, đồng, iốt, vitamin B12… Đây là nguyên nhân chính dẫn đến suy dinh dưỡng, thiếu máu, loãng xương… ở những người thường xuyên ăn chay. Đối với phụ nữ, do nhu cầu sinh lý của cơ thể nên cần những nhóm chất này gấp ba lần nam giới nên nguy cơ mắc bệnh là khá cao” - BS Diệp cho biết. ThS-BS Đào Thị Yến Phi, Trưởng bộ môn Dinh dưỡng, ĐH Y khoa Phạm Ngọc Thạch, cũng cho rằng thực phẩm ăn chay thường có năng lượng thấp nên ăn chay rất mau đói. Do đó, khi ăn chay trường, nếu không đa dạng các loại thức ăn sẽ rất dễ bị thiếu dinh dưỡng gây ra gầy ốm và suy giảm sức đề kháng khiến cơ thể dễ mắc bệnh nhiễm trùng. Nếu bữa ăn chay quá đơn điệu, chỉ ăn cơm với rau cải luộc chấm tương, chao hoặc cơm muối tiêu, bún nước tương… thì nguy cơ thiếu chất là rất cao. Việc ăn thiếu chất đạm (có nhiều trong thịt động vật) cũng có thể gây ra biếng ăn, nhão cơ.... 
Nếu không đa dạng các loại thức ăn sẽ rất dễ bị thiếu dinh dưỡng khi ăn chay trường.Trong ảnh: Một buổi ăn chay nhân ngày lễ Vu Lan. Ảnh minh họa. Ăn chay cần đa dạng và hợp lý “Độ tuổi ăn chay thích hợp nhất là ngoài 40. Khi đó nhu cầu dinh dưỡng của cơ thể bắt đầu giảm nên cơ quan tiêu hóa khó hấp thụ các vi chất dinh dưỡng có trong thịt động vật. Lúc này các món ăn từ thực vật sẽ giúp họ dễ tiêu hóa, nhẹ bụng và tránh được béo phì, bệnh tim mạch, cao huyết áp… Nếu chọn cách ăn chay trường thì nên ăn đa dạng và đầy đủ các thực phẩm có nguồn gốc từ thực vật và giàu dinh dưỡng như đậu (đậu nành, đậu xanh, đậu đỏ), rau (rau muống, mồng tơi, dền…), quả (cà chua, cà rốt…), củ (khoai lang, xu hào, củ cải…) và các loại gia vị (hành, tỏi, tiêu…). Nếu có thể ăn được trứng và sữa thì cần bổ sung vào các bữa ăn hằng ngày. Dùng thêm muối iốt nhưng không nên ăn quá mặn. Trong điều kiện phải bổ sung các loại vi chất và các vitamin từ bên ngoài thì nên theo chỉ dẫn của các bác sĩ” - BS Diệp lưu ý. Theo BS Yến Phi, hiện có một bộ phận phụ nữ ăn chay với mục đích để giảm cân, làm đẹp nhưng lại ăn chưa đúng cách. Ăn chay trường đúng cách phải đủ ba bữa chính và hai, ba bữa phụ để cung cấp đủ năng lượng. Các món ăn trong bữa chính phải đảm bảo bốn nhóm chất: bột đường, đạm (có nhiều trong đậu nành, đậu phộng, mè, nấm…), dầu và rau trái. Các bữa ăn cần đa dạng và thay đổi món thường xuyên. Cần có thêm nhiều rau trái để có nguồn vitamin C (giúp hấp thụ tốt chất sắt trong thức ăn). Hạn chế tối đa nước cốt dừa và các loại chất béo đông đặc có thể gây béo phì. Đối với người cao tuổi, bị bệnh huyết áp, tiểu đường nên hạn chế các món ăn lên men có hàm lượng muối cao như tương, chao, cải muối, dưa cải… Thai phụ không nên ăn chay trường Phụ nữ đang mang thai hoặc đang nuôi con nhỏ nếu ăn chay trường sẽ bị thiếu các vi chất (sắt, kẽm, vitamin B12) nên dễ sinh bệnh. Đối với phụ nữ mang thai sẽ có nguy cơ bị sinh non, thai lưu, băng huyết cao hơn người bình thường. Thiếu iốt trong quá trình mang thai cũng sẽ sinh con bị đần độn. Vì vậy, các bà mẹ chuẩn bị mang thai và cho con bú thì tuyệt đối không nên ăn chay trường. ThS-BS ĐẶNG LÊ DUNG HẠNH,
Trưởng khoa Khám bệnh A, BV Hùng Vương Không khuyến khích trẻ em ăn chay Do trẻ em là độ tuổi đang tăng trưởng nhanh, cần nhiều dinh dưỡng và các vi chất khác để phát triển cơ thể nên không khuyến khích trẻ ăn chay trường. Nếu trong điều kiện trẻ phải ăn chay trường thì nên đảm bảo cho trẻ một khẩu phần ăn đa dạng và đầy đủ các loại thực phẩm từ thực vật. Nên dùng nhiều trứng và sữa để bổ sung thêm các vi chất dinh dưỡng. Ăn nhiều thức ăn có hàm lượng vitamin C để cơ thể tăng khả năng hấp thụ các chất sắt, kẽm… Không nên cho trẻ uống nhiều Coca, cà phê, trà đặc sẽ làm ức chế sự hấp thụ chất sắt, kẽm có trong thức ăn. Cần bổ sung thêm các vi chất dinh dưỡng dưới dạng thuốc bổ cho trẻ nhưng phải theo chỉ dẫn của các bác sĩ. TS-BS TRẦN LÊ MINH HẠNH,
Phó Giám đốc Trung tâm Dinh dưỡng TP.HCM |
Theo 24h.com.vnNhiều người ăn chay theo mốt vì tin rằng rau củ quả sẽ giúp họ có làn da mịn màng và cơ thể thon gọn hơn. Suy nhược cơ thể vì ăn chay sai cáchBạn Lê Thị Quỳnh (sinh viên Đại học Kinh tế Quốc dân Hà Nội) lo lắng: 'Mình theo chế độ chay đã được 2 tháng. Loại bỏ thịt khỏi thực đơn khiến mình cảm thấy nhẹ nhàng hơn. Nhưng gần đây, cơ thể có biểu hiện uể oải, mệt mỏi, da mặt tím tái. Kết quả khám sức khỏe cho thấy mình bị thiếu sắt trầm trọng. Dù bác sĩ khuyên nên quay lại chế độ ăn mặn nhưng mình không muốn. Ngược lại, nếu tiếp tục ăn chay, mình cũng không biết phải chọn những thực phẩm gì để tăng lượng sắt cho cơ thể'. Còn Nguyễn Hùng (Đê La Thành, Ba Đình, Hà Nội) chia sẻ: 'Bắt đầu chế độ ăn chay trường được một tuần, mình giảm tới 5 kg, da tái xanh, môi tím thâm, người bủn rủn. Do đó, mình phải ăn mặn trở lại. Hiện tại, thực đơn của mình là 10 ngày chay, 20 ngày mặn, duy trì khá ổn định trong tháng nên không còn bị tình trạng như trước. Mình nghĩ, các bạn nên cẩn thận tìm hiểu kỹ vấn đề nên ăn gì, uống gì hợp lý rồi mới nên bắt đầu'. Tiến sĩ Nguyễn Trọng Hưng, Viện dinh dưỡng Quốc gia, cho hay anh từng điều trị cho nhiều người ăn chay bị thiếu chất, đặc biệt là thiếu máu do áp dụng chế độ dinh dưỡng không cân đối. Trong số những bệnh nhân đó, không ít người bị suy nhược trầm trọng, từng ngất xỉu nhiều lần trước khi gặp bác sĩ. 'Nếu đảm bảo đa dạng thực phẩm, có thể người ăn chay sẽ không bị thiếu các vi chất dinh dưỡng. Nhưng không phải ai cũng biết cách thực hiện hợp lý', TS Hưng khuyến cáo. 
Thực vật cũng có chứa đạm nhưng hàm lượng các a-xít amin không phong phú bằng đạm động vật (Ảnh minh họa: Internet)Theo TS Hưng, ăn chay cũng đem lại những lợi ích nhất định cho sức khỏe. Rau, củ, thực vật thường nhiều chất xơ, ít cholesterol, giàu vitamin, đặc biệt nhóm B, A. Chúng tốt trong việc giải độc, giảm cân và phòng ngừa và hỗ trợ rất nhiều trong các bệnh lý mãn tính liên quan đến ăn uống như béo phì, cao huyết áp, tiểu đường, bệnh tim mạch, táo bón, tai biến, loãng xương… Tuy nhiên, nhiều người đang thái quá về chế độ ăn này, họ thực hiện không đúng cách, hoặc áp dụng chay trường (ăn chay hoàn toàn) trong khi thiếu nhiều kiến thức về dinh dưỡng. Chuyên gia này cho hay, thực vật cũng có chứa đạm nhưng hàm lượng các a-xít amin không phong phú bằng đạm động vật. Đó chính là lý do người ăn chay hay gặp tình trạng thiếu chất sắt tạo máu, thiếu kẽm hoặc vitamin B12. Những chất này có nhiều trong các thức ăn có nguồn gốc động vật (như thịt, cá, trứng, gan, huyết, hải sản) và dễ hấp thu vào cơ thể. Trong khi đó, thức ăn có nguồn gốc thực vật cũng có chất sắt nhưng tỷ lệ thấp và cũng khó hấp thu hơn. Đặc biệt, nhiều người ngộ nhận bữa ăn chay chỉ báo gồm cơm và rau quả. Thực chất, những bữa ăn quá đơn điệu như vậy có nguy cơ thiếu chất rất cao. Việc ăn thiếu chất đạm cũng có thể gây ra biếng ăn, nhão cơ, dễ nhiễm trùng. Ngược lại, nếu bữa ăn chay quá nhiều bột, đường và dầu béo, năng lượng cao vẫn có thể dẫn đến tình trạng thừa cân, béo phì như người ăn mặn. Ăn chay có chừng mựcTS Hưng bày tỏ quan điểm: 'Tôi nghĩ ăn chay trường chỉ nên dành cho những người vì mục đích tôn giáo, hoặc những nghề đặc biệt. Khi đó, chắc chắn họ sẽ có sự tìm hiểu và một chế độ dinh dưỡng khoa học để đảm bảo sức khỏe. Còn những người ăn chay theo kiểu 'nửa mùa' tốt nhất nên dừng lại'. Chuyên gia này tư vấn thêm, chúng ta nên ăn các món chay 1 - 2 ngày trong tháng, hoặc có thể nhiều hơn nhưng không phải chay trường. Trong đó, bữa ăn phải có đủ 4 nhóm chất: bột đường (gạo, ngũ cốc), đạm (đậu hũ, tàu hũ, sữa đậu nành, đậu phộng, muối mè, nấm...), dầu và rau trái. Các bữa ăn cần đa dạng và thay đổi món thường xuyên. 'Chế độ ăn tốt nhất vẫn là kết hợp hài hòa giữa đạm động vật và thực vật. Nếu bạn quyết định ăn chay, đó không phải là điều xấu nhưng cần cân nhắc điều này. Nhiều người có mục đích phòng bệnh nhưng sau khi áp dụng chế độ ăn này, họ lại mắc nhiều bệnh hơn chỉ vì những sai lầm không đáng có', TS Hưng cho biết. Đặc biệt, trẻ em, phụ nữ mang thai và cho con bú, bệnh nhân trong giai đoạn cần dinh dưỡng phục hồi bệnh… là những đối tượng đang được chú ý đặc biệt về mặt dinh dưỡng. Các chuyên gia khuyến cáo không áp dụng chế độ ăn chay với những đối tượng này. Đối với những người mắc bệnh béo phì, mỡ trong máu, huyết áp… nên nhờ bác sĩ tư vấn về chế độ dinh dưỡng. 'Bạn có thể xem ăn chay là một giải pháp điều chỉnh cơ thể và khẩu vị nếu cảm thấy cơ thể đang dư thừa quá nhiều chất. Về lâu dài, cần có sự cân đối hài hòa dinh dưỡng giữa chay và mặn mới có lợi cho sức khỏe', TS Hưng nhấn mạnh. Theo Hà Quyên/News.zing.vn
Ăn kiêng không đúng cách gây suy giảm chức năng gan, thậnTheo PGS.TS.BS Nguyễn Thị Lâm, các chị em chỉ nên áp dụng chế độ ăn kiêng trong 14 ngày, sau đó, cần quay về nạp đủ chất đạm, đường, béo, vitamin và khoáng chất. 
Chuyên gia khuyến cáo chị em, không nên nhịn ăn tối hoàn toàn và chỉ uống nước ép bí.Hiện nay, có rất nhiều chị em ăn kiêng bằng cách cắt hoàn toàn tinh bột, đường, chỉ ăn rau xanh hoặc uống nước bí xanh. Một số khác lại uống nước chanh để thanh lọc cơ thể và giảm cân. Liệu những phương pháp khắc nghiệt có thực sự hiệu quả và khoa học? Trong chương trình Mách nhỏ chị em trên kênh VOV2, PGS.TS.BS Nguyễn Thị Lâm, Phó viện trưởng Viện Dinh dưỡng Quốc gia, đã chỉ ra những sai lầm và tác hại của việc ăn kiêng, giảm cân không đúng cách. Chỉ uống nước chanh để giảm cân, thanh lọc là không khoa học Bà Nguyễn Thị Lâm cho biết: "Chị em hướng tới ăn kiêng để giảm cân là việc tốt, song cần nắm được các kiến thức. Ví dụ, buổi tối không ăn tinh bột, chỉ ăn rau, thịt là không cân đối về dinh dưỡng. Tinh bột chiếm 60-65 % năng lượng, chất đạm chỉ cung cấp 12-14 %, chất béo 20-25 % kèm theo chất béo bão hoà, cholesterol. Nếu chúng ta chỉ ăn thịt, không ăn tinh bột lâu ngày, những chất chuyển hoá trung gian của đạm sẽ làm cho các tế bào già hoá. Gan phải chuyển hoá nhiều chất đạm, thận đào thải các chất cặn bã khiến suy giảm sức năng gan thận, suy thận. Các chị em phụ nữ chỉ nên theo chế độ ăn kiêng trong 14 ngày, khi cân nặng đã giảm, cần phải quay về chế độ ăn cân bằng, đủ chất đạm, đường, béo, giàu vitamin, khoáng chất. Tổng năng lượng trong mỗi bữa ăn giữ ở mức thấp, lúc nào cũng ăn hơi đói, cảm giác hơi thiếu một chút sẽ giữ được cân nặng". Theo Phó viện trưởng Viện Dinh dưỡng Quốc gia, việc không ăn bữa tối, chỉ uống nước bí xanh khiến cơ thể mệt mỏi, suy nhược: "Nước bí xanh không cung cấp nhiều năng lượng, có tác dụng giảm cân nhưng nửa đêm và sáng, lượng đường trong máu giảm khiến cơ thể mệt mỏi. Vì thế, các bạn không nên nhịn hoàn toàn cơm tối, nên ăn vài thìa cơm, mấy miếng thịt, cá, đậu phụ, rau xanh. Như thế, các bạn sẽ có một bữa ăn rất ít năng lượng nhưng đủ đạm, vitamin, khoáng chất, chất xơ". Về việc thanh lọc cơ thể bằng cách nhịn ăn, uống nước chanh pha thêm chút mật ong hoặc đường, BS Nguyễn Thị Lâm cho biết, bà không ủng hộ phương pháp này: “Đứng về mặt dinh dưỡng, đây là một phương pháp giảm béo không khoa học. Khi áp dụng cách này, cơ thể rất thiếu năng lượng, dẫn đến hạ đường huyết, ngất xỉu, suy dinh dưỡng, ảnh hưởng tới hệ tim mạch. Chưa kể, nước chanh chua cộng với axit tiết ra từ dạ dày khi không có thức ăn sẽ làm viêm, tổn thương niêm mạc dạ dày”. Phải cung cấp cho cơ thể 1.100-1.200 calo/ngày Theo bà Nguyễn Thị Lâm, ăn kiêng không đúng cách sẽ làm chị em mệt mỏi, không đảm bảo được chất lượng cuộc sống hay các hoạt động bình thường. Thậm chí, ảnh hưởng tới trí óc, bởi gluco là đường duy nhất nuôi các tế bào não. Sức khoẻ suy sụp, khả năng miễn dịch giảm khiến chị em dễ mắc các bệnh khác. Ăn kiêng hợp lý và khoa học là sử dụng một bữa ăn có năng lượng thấp nhưng vẫn đủ chất đạm, axít béo, vitamin và khoáng chất. Ngoài ra, cần tạo được cân bằng năng lượng âm tính, tức là phần ăn vào ít hơn phần tiêu hao thì có thể giảm cân. Người ăn kiêng vẫn phải cung cấp cho cơ thể một ngày 1.100-1.200 calo mới có thể đảm bảo sức khoẻ. "Các bạn nên tham gia tập luyện, làm việc nhà, tới cơ quan bằng xe đạp hay đi bộ thay vì dùng thang máy để hỗ trợ việc giảm cân. Những hoạt động đó giúp chúng ta tiêu hao năng lượng và kiểm soát cân nặng. 30-60 phút thể dục mỗi ngày sẽ giúp chị em giảm cân tốt hơn" - BS. Nguyễn Thị Lâm chia sẻ.
|
Các chuyên mục 
