Quốc hội Việt Nam chưa ra nghị quyết riêng về Biển Đông vì tình hình chưa 'đặc biệt nghiêm trọng', theo một cựu quan chức Quốc hội trong nước.

Nhận định trên được ông Trần Quốc Thuận, cựu Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội, đưa ra trong cuộc phỏng vấn với BBC ngày 24/6.

Trong khi đó, truyền thông Việt Nam tiếp tục đưa tin về các vụ đụng độ trên biển giữa tàu chấp pháp hai nước.

Trong phiên họp Quốc hội hôm 23/6, đại biểu Trương Trọng Nghĩa được báo trong nước dẫn lời nói "nếu Quốc hội lần này không có tuyên bố hay nghị quyết chính thức gì về Biển Đông thì tôi tin rằng nhân dân ta sẽ rất thất vọng, thậm chí hoang mang".

Ông Thuận cho biết sau khi nghe nhận định từ đại biểu Nghĩa, ông đã "tiên đoán rằng vấn đề đó không thể qua được mà phải đưa vào một nghị quyết chung của kỳ họp."

"Quốc hội có đưa vấn đề Biển Đông vào một nghị quyết chung chứ không phải là không có nghị quyết" ông Thuận nói.

"Còn trong trường hợp Quốc hội ra một nghị quyết riêng thì đó phải là vấn đề đặc biệt, mà Việt Nam và Trung Quốc thì không phải đang ở trong tình trạng chiến tranh toàn diện."

Trả lời báo chí bên lề phiên họp ngày 23/6, Phó Chủ tịch Quốc hội Uông Chu Lưu giải thích lý do không có nghị quyết riêng về Biển Đông là do "ngay từ đầu kỳ họp Quốc hội đã bàn bạc rất kỹ về tình hình biển Đông và sau đó có thông báo tuyên bố rõ lập trường chính nghĩa của Việt Nam và nói rõ quan điểm xử lý vấn đề Biển Đông".

Ông Lưu cũng cho biết Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng sẽ 'nêu rõ lập trường' của Quốc hội Việt Nam về vấn đề Biển Đông tại phiên bế mạc chiều ngày 24/6.

'Liều lượng vừa phải'

Theo ông Thuận, nghị quyết của Quốc hội, dù là nghị quyết riêng về Biển Đông hoặc nằm trong nghị quyết chung thì "cũng có một ý nghĩa rất quan trọng".

"Đó là tiếng nói rất quan trọng vì nó khẳng định ý chí của 90 triệu dân trước sự kiện xâm lăng của Trung Quốc", ông nói.

Tuy nhiên ông cũng cho rằng phản ứng từ phía Việt Nam cần phải có "một liều lượng vừa phải".

"Vấn đề Biển Đông là câu chuyện còn kéo dài, không thể một sớm một chiều được", ông nói.

"Nếu ra nghị quyết đặc biệt của Quốc hội thì sẽ dẫn đến một vấn đề đặc biệt nghiêm trọng hơn vì việc leo thang giữa hai bên và liều lượng phát biểu của hai bên phải thích hợp", ông nói.

"Bức xúc phải được diễn tả thế nào, bộc lộ thế nào, có hành động thích hợp như thế nào".

"Tôi cho rằng không hẳn là sự kiện nào cũng phải dốc toàn lực ra để tập trung lên án, vì chiến đấu với trung Quốc là lâu dài".

"Ví dụ như kinh tế Trung Quốc đan xen vào nền kinh tế của Việt Nam phải có những bước gỡ thế nào ... Cũng như một căn bệnh mà Trung Quốc cài vào nặng quá mà bây giờ tháo ra thế nào đó đôi khi bệnh nhân cũng bị nguy hiểm."

"Ở đây phải có một bước đi kiên trì và cương quyết."

'Vây ép'

Nhiều đại biểu trong nước cho rằng Quốc hội Việt Nam nên ra nghị quyết riêng về Biển Đông

Trong khi đó, ngày 23/6, các báo Việt Nam dẫn báo cáo của Cục Kiểm ngư Việt Nam cho biết 9h30 sáng ngày 23/6, tàu KN 951 của lực lượng kiểm ngư Việt Nam đã bị '5 tàu [Trung Quốc] vây ép'.

VnExpress đưa tin: "Tàu hải tuần 11 vây ép, tì ngăn cản. Sau đó, tàu Hữu Liên 09 và Tân Hải 285 đâm vào mạn tàu 951".

Sau cú va chạm, mạn phải và mạn trái tàu KN 951 của Việt Nam bị "móp méo, biến dạng hoàn toàn, một số thiết bị lan can hư hỏng", Cục Kiểm ngư Việt Nam được dẫn lời nói thêm, nhưng cho biết không có ai bị thương nặng.

Các vụ va chạm liên tiếp trên biển giữa tàu của hai nước từ khi Trung Quốc kéo giàn khoan Hải Dương 981 vào vùng biển mà Việt Nam tuyên bố chủ quyền khiến giới quan sát lo ngại sẽ xảy ra thiệt hại về nhân mạng.

Mới đây, ông Hà Lê, Phó Cục trưởng Cục kiểm ngư Việt Nam, được báo trong nước dẫn lời cho biết từ khi căng thẳng lên cao, Trung Quốc đã đâm hỏng 19 tàu kiểm ngư Việt Nam.

Hồi cuối tháng Năm, phía Việt Nam nói một tàu cá của ngư dân Đà Nẵng đã bị tàu Trung Quốc 'cố ý đâm chìm'.

VN ‘đang có động thái’ để khởi kiện TQ

Cập nhật: 08:00 GMT - thứ ba, 24 tháng 6, 2014

Việt Nam có thể kiện Trung Quốc về việc đưa giàn khoan ra 'vùng biển tranh chấp'

Một nhà nghiên cứu về Biển Đông từ trong nước nói với BBC rằng chính quyền Việt Nam đang xúc tiến việc khởi kiện Trung Quốc xung quanh việc nước này đưa giàn khoan ra Biển Đông chứ ‘không nói suông’.

Trong lúc này, Chính phủ Việt Nam và Tòa Trọng tài thường trực (PCA) cũng vừa ký hiệp định về việc hợp tác giữa hai bên, trang chủ của Chính phủ Việt Nam tường thuật.

Với việc ký kết này thì Việt Nam cho phép PCA có thể tham gia giải quyết các tranh chấp quốc tế có liên quan đến nước này bằng biện pháp hòa bình.

Việc ký kết đã diễn ra hôm thứ Hai ngày 23/6 giữa Thứ trưởng Ngoại giao Việt Nam Hồ Xuân Sơn và Tổng thư ký PCA Hugo Hans Siblesz.

Văn bản mà hai bên ký kết sẽ thúc đẩy sự hợp tác trong lĩnh vực trao đổi thông tin, đào tạo và tư vấn các vấn đề thủ tục thuộc quy trình trọng tài quốc tế do PCA điều hành, theo trang chủ chính phủ.

Tòa Trọng tài thường trực có thẩm quyền giải quyết tất cả các tranh chấp, bao gồm cả tranh chấp lãnh thổ, giữa các quốc gia thành viên, trừ khi các quốc gia thỏa thuận lựa chọn một phương thức giải quyết khác.

Hiện tại PCA có 115 nước thành viên, trong đó có Trung Quốc.

‘Quá trình lâu dài’

Trao đổi với BBC, Thạc sỹ Luật Hoàng Việt cho biết chính quyền Việt Nam ‘có quyết tâm’ trong việc sử dụng các biện pháp pháp lý đối với Trung Quốc.

“Nhiều lãnh đạo Việt Nam từ thủ tướng và nhiều nhân vật cấp cao khác đã khẳng định Việt Nam sẵn sàng sử dụng biện pháp pháp lý để bảo vệ lợi ích đất nước trên Biển Đông,” ông Việt nói.

Ông cho biết trong hội thảo quốc tế về Biển Đông vừa diễn ra ở Đà Nẵng, các quan chức Việt Nam đã đặt vấn đề với các chuyên gia về ‘các bước khởi kiện là gì, căn cứ khởi kiện như thế nào’.

“Khởi kiện là một vấn đề cân nhắc rất lâu dài,” ông nói và cho biết ‘Việt Nam sẽ hành động cụ thể’.

“Từ lúc Trung Quốc bắt đầu thâm nhập và lấn chiếm bãi cạn Scarborough của Philippines thì Philippines cũng đã đe dọa khởi kiện,” ông nói thêm, “Ít nhất sau hai, ba lần tuyên bố thì đến năm 2013 họ mới chính thức khởi kiện.”

Thạc sỹ Hoàng Việt nói khởi kiện Trung Quố̃c là một 'công việc khó khăn'

“Đây là vấn đề khó khăn nên cũng phải cân nhắc và có những bước đi rất thận trọng,” ông giải thích.

Về khả năng thắng kiện của Việt Nam, Thạc sỹ Việt cho biết đây là ‘một vấn đề phức tap chưa thể nói được’.

“Phán quyết của tòa dù có lợi cho Việt Nam đi chăng nữa thì cũng không có cơ quan tài phán quốc tế nào buộc Trung Quốc phải thi hành.”

“Tuy nhiên việc này cho thấy quyết tâm của Việt Nam để thế giới có thái độ ủng hộ rõ ràng hơn đối với Việt Nam,” ông nói thêm.

Ông Việt cũng dự đoán rằng nếu Việt Nam kiện thì việc Trung Quốc trả đũa ‘là điều chắc chắn sẽ xảy ra’.

“Hậu quả chắc chắn là lớn,” ông nói.

“Ngay từ trường hợp Philippines đã bị Trung Quốc đe dọa rất nhiều. Họ áp lực cả về chính trị, quân sự và kinh tế. Hơn nữa Việt Nam còn nằm sát với Trung Quốc và có quan hệ với Trung Quốc về nhiều mặt,” ông nói thêm.