Âm mưu thực sự của Trung Quốc là lợi dụng cái cớ đó để tập trung lực lượng, tập kích vào các căn cứ chính của ta tại ven biển nhằm mục đích "bóp chết từ trong trứng nước" Hải quân và Không quân Việt Nam.

Đến thời điểm này đã là hơn 1,5 tháng kể từ khi Trung Quốc kéo giàn khoan Hải Dương 981 vào vùng đặc quyền kinh tế nước ta.

Tuy vậy hiện nay chúng ta vẫn đang hết sức kiềm chế trong các hoạt động chống lại sự vi phạm quyền chủ quyền Việt Nam của Trung Quốc. Vậy lý do của sự kiềm chế này là gì, liệu có phải chúng ta đang “sợ” Trung Quốc?

'Quân đội chúng ta chưa bao giờ sợ Trung Quốc' - Chuẩn đô đốc Lê Kế Lâm: Ảnh: Trọng Thiết

PV đã có cuộc trao đổi với Chuẩn đô đốc Lê Kế Lâm, nguyên Giám đốc Học viện Hải quân để hiểu rõ về vấn đề này.

Theo vị Chuẩn đô đốc thì quân đội chúng ta chưa bao giờ sợ Trung Quốc. Trong khi đó tư tưởng của Trung Quốc từ trước đến nay luôn có ý đồ “dạy cho Việt Nam một bài học lớn hơn” và mong muốn độc chiếm Biển Đông.

Với âm mưu trên chắc hẳn Trung Quốc đã chuẩn bị cho một cuộc chiến tại đây. Tuy vậy trong thời đại này họ không thể vô cớ tấn công chúng ta, hay một nước nào khác.

Xét tới tình hình hiện nay, không chỉ Trung Quốc mà nhiều nước khác đều đánh giá lực lượng hải quân Việt Nam hiện đang trong quá trình xây dựng. Chỉ đến khi hoàn thiện thì đây sẽ là một lực lượng đáng gờm trong khu vực.

Hiện tại quân chủng Hải quân và Phòng không - Không quân của chúng ta đã được trang bị một số phương tiện, khí tài tương đối hiện đại, bao gồm trên không, tàu mặt nước và tàu ngầm cùng hệ thống các cảng quân sự, cơ sở hậu cần…

Tuy nhiên xét trên tổng thể lực lượng này chưa hoàn thiện và dựa vào mua sắm là chính. Chính vì thế Trung Quốc muốn tranh thủ thời gian này để “bóp chết từ trứng nước” quân chủng Hải quân và Không quân của chúng ta.

Các hành động của họ ở Biển Đông, trực tiếp hiện nay là việc đưa giàn khoan Hải Dương 981 vào vùng biển Hoàng Sa của Việt Nam chính là muốn có một cái cớ để thực hiện âm mưu thâm độc đó.

Vị trí đặt của giàn khoan Hải Dương 981 cho thấy Trung Quốc đã tính toán rất kỹ. Nơi này chỉ cách đảo Hải Nam 200 hải lý, trong khi đó lực lượng hải quân của ta tại vùng biển này hầu như chưa có gì, chỉ có cảnh sát biển và ngư dân.

Trong trường hợp xảy ra đụng độ, Trung Quốc hoàn toàn có thể sử dụng không quân, hải quân, tên lửa bờ đang được biên chế tại Hải Nam để đánh trả chúng ta. Nhưng nếu đi xa hơn rõ ràng Trung Quốc sẽ phải đối mặt với rất nhiều rủi ro.

'Trong tình hình hiện nay chúng ta phải hết sức bình tĩnh để tránh mắc bẫy Trung Quốc'

Vị Chuẩn đô đốc cũng cho rằng việc tiêu diệt giàn khoan Hải Dương 981 không phải là một nhiệm vụ khó đối với hải quân và không quân. Nhưng chắc hẳn Trung Quốc đang trông đợi cho chúng ta phạm phải sai lầm này, từ đó họ sẽ lu loa lên với thế giới về một Việt Nam muốn "hạ nhục Trung Quốc", một Việt Nam hung hăng, thích gây chiến để rồi “dạy cho Việt Nam một bài học đau đớn”.

Âm mưu thực sự của Trung Quốc là lợi dụng cái cớ đó để tập trung không quân, hải quân và cả quân đoàn pháo binh số 2 (lực lượng tên lửa) tập kích vào các căn cứ chính của ta tại ven biển nhằm mục đích xóa sổ lực lượng đánh biển của Việt Nam. Và khi lực lượng này bị suy yếu thì việc Trung Quốc chiếm các đảo tại quần đảo Trường Sa là tất yếu. Mộng độc chiếm Biển Đông sẽ được thực hiện sớm hơn, hệ lụy sẽ khó lường.

Do đó trong tình hình hiện nay chúng ta phải hết sức bình tĩnh, thậm chí là nhịn nhục để tránh gây ra xung đột, mắc vào chiếc bẫy mà Trung Quốc đã giăng ra.

Tuy vậy nếu họ tiếp tục hung hăng quá mức chắc chắn sẽ xảy ra đụng độ, vì vậy chúng ta cần chuẩn bị cho tình huống xấu nhất này một cách toàn diện, nhanh chóng, và vững chắc. Trên cơ sở huy động tối đa sức mạnh toàn dân và tranh thủ sự phối hợp của bạn bè quốc tế một cách thiết thực, hợp lý nhất.

Chiến lược phong tỏa Trung Quốc của chuyên gia Mỹ

Theo các chuyên gia thuộc Đại học Quốc phòng Mỹ, chiến lược “phong tỏa từ xa” là giải pháp hữu hiệu để đối phó Trung Quốc trong trường hợp xung đột.

Tàu sân bay Mỹ (lớn) cùng tàu chiến Hàn Quốc (giữa) và tàu chiến Nhật trong một đợt tập trận chung - Ảnh: Globalmilitaryreview

Cách đây hơn 4 năm, Trung tâm đánh giá chính sách và chiến lược (CSBA) của Mỹ công bố báo cáo về khái niệm Chiến tranh không - biển (ASB) để đối phó chiến lược chống tiếp cận A2/AD của Trung Quốc (TQ). Quan điểm cốt lõi là trong trường hợp xảy ra xung đột, Mỹ và các đồng minh sẽ dùng không quân và hải quân tấn công phủ đầu các hệ thống trinh sát, phòng không và tên lửa của TQ, kể cả trên đất liền. Từ đó đến nay, ASB trở thành một chủ đề “thời thượng”, được giới phân tích và truyền thông bình luận, ca ngợi rất nhiều mỗi khi bàn về quân sự, an ninh khu vực hay quan hệ Mỹ - Trung.

Tuy nhiên, trong bài viết mới đăng trên chuyên san The National Interest, hai nhà nghiên cứu T.X.Hammes và R.D.Hooker Jr. thuộc Đại học Quốc phòng Mỹ cho rằng khái niệm ASB của CSBA “mơ hồ, khó khả thi và khiêu khích”. Theo hai chuyên gia này, chủ động tấn công các cơ sở của TQ vừa khó thực hiện vừa có thể dẫn đến một cuộc chiến tranh hạt nhân hủy diệt. Điều này sẽ khiến các đồng minh của Mỹ ở châu Á - Thái Bình Dương lo ngại rằng lãnh thổ của mình sẽ bị dùng để phát động tấn công phủ đầu TQ và họ sẽ lãnh đủ nếu Bắc Kinh quyết định dùng vũ khí hạt nhân để phản đòn.

Phong tỏa quân sự, cô lập kinh tế

Từ đó, hai ông Hammes và Hooker Jr. đề xuất chiến lược quân sự mới mang tên “Kiểm soát ngoài khơi: Bảo vệ chuỗi đảo thứ nhất” mà họ cho là hiệu quả và ít tốn kém hơn so với ASB của CSBA cho một cuộc chiến tranh thông thường. Chuỗi đảo thứ nhất là khái niệm chỉ vòng cung bao quanh lãnh hải TQ trải dài từ quần đảo Kuril ở phía bắc qua Nhật Bản, xuống Đài Loan, Philippines đến tận Indonesia. Lâu nay, TQ vẫn xem đây là “hàng rào kẽm gai” ngăn chặn nước này tiến ra biển và trở thành một thế lực toàn cầu. Vì thế, ý định chiếm lĩnh biển Đông và Hoa Đông cũng nhằm một phần để mở đường “chọc thủng” chuỗi đảo thứ nhất.

Theo chiến lược “Kiểm soát ngoài khơi: Bảo vệ chuỗi đảo thứ nhất”, Mỹ và đồng minh sẽ thành lập các vòng phòng thủ đồng tâm ngăn chặn TQ sử dụng vùng biển trong chuỗi đảo, bảo vệ lãnh hải và không phận của các quốc gia trong khu vực này, đồng thời kiểm soát không gian biển bên ngoài. Quan trọng nhất là không chủ trương tấn công TQ vì điều này có thể đẩy xung đột đến mức chiến tranh hạt nhân. Thay vào đó, Mỹ và đồng minh tận dụng lợi thế địa lý để ngăn chặn tuyến đường xuất nhập khẩu quan trọng của TQ, làm suy yếu nghiêm trọng nền kinh tế nước này.

Cụ thể, Mỹ và đồng minh sẽ dùng tàu ngầm tấn công, thủy lôi, tên lửa hành trình và hệ thống phòng không để phong tỏa TQ bên trong chuỗi đảo. Khu vực này sẽ được tuyên bố thành vùng hạn chế hàng hải với cảnh báo các tàu vào khu vực sẽ bị bắt giữ hoặc đánh chìm. Khi đó, Mỹ có thể ngăn chặn tàu hàng và tàu dầu lớn ra vào, nhanh chóng cô lập nền kinh tế TQ. Chưa hết, tàu chiến, máy bay của nước này khi ra khỏi giới hạn lãnh hải 12 hải lý sẽ lập tức bị tấn công.

Tác dụng răn đe

Hai chuyên gia Đại học Quốc phòng Mỹ khẳng định chiến lược mới của họ không cần đến những công nghệ quốc phòng bí mật và tốn kém như ASB mà chỉ cần Mỹ phối hợp tốt với các đồng minh là có thể phong tỏa TQ trong một thời gian dài. Để đạt được điều này, Mỹ cần tăng cường tập trận chung, nâng cao trao đổi quốc phòng và giúp đẩy mạnh khả năng phòng thủ trên biển, trên không cho đồng minh.

Theo The National Interest, TQ chỉ có thể phá vỡ thế bao vây bằng cách xây dựng lực lượng hải quân có khả năng hoạt động toàn cầu hoặc phát triển tuyến đường vận chuyển trên bộ để thay thế tuyến đường biển bị chặn, nhưng cả hai đều rất khó khả khi. TQ đã chi hàng trăm tỉ USD và mất nhiều thập niên nhưng vẫn chưa sánh được với các cường quốc hải quân. Mặt khác, trong năm 2012, nước này xuất sang châu Âu khoảng 9,74 tỉ tấn hàng hóa và nếu dùng đường bộ để vận chuyển thì phải cần ít nhất 1.000 đoàn tàu hỏa chở hàng/ngày.

Từ những viễn cảnh trên, hai chuyên gia kết luận tác dụng lớn nhất của chiến lược do họ đề xuất là tính răn đe. Theo họ, TQ hiện đang tính toán rằng nước này có thể gây hấn, khiêu khích trên biển Đông lẫn Hoa Đông vì đủ khả năng chiến thắng trong một cuộc xung đột nhỏ, chớp nhoáng và ngắn hạn. Với “Kiểm soát ngoài khơi: Bảo vệ chuỗi đảo thứ nhất”, Bắc Kinh sẽ nhận ra rằng thay vì một cuộc chiến ngắn, mình sẽ bị cuốn vào một vòng vây không có lối ra, dẫn đến sụp đổ kinh tế. Từ đó, nước này sẽ buộc phải tự kiềm chế trong các tranh chấp cũng như bỏ ý đồ dùng vũ lực thay đổi hiện trạng khu vực.

Tàu sân bay TQ “nhái tàu Mỹ”

Báo mạng Strategy Page dẫn nguồn tình báo Mỹ và một số nước khác loan tin TQ đang đóng tàu sân bay thứ hai với thiết kế tương tự tàu Mỹ USS Enterprise. Theo đó, những bức ảnh được chụp tại một xưởng đóng tàu ở TQ cho thấy tàu sân bay đang được đóng có thể có mũi bằng chứ không hếch lên như tàu Liêu Ninh.

Một số bộ phận khác khá giống USS Enterprise, vốn vừa về hưu và là nguyên mẫu cho lớp tàu Nimitz hiện nay của Mỹ. Tuy nhiên, Strategy Page thừa nhận do hình ảnh không đầy đủ nên không thể xác định rõ thiết kế cuối cùng của tàu TQ và cũng chưa rõ nó có chạy bằng năng lượng hạt nhân hay không. Ngoài ra, các chuyên gia vẫn cho rằng TQ chưa nắm được công nghệ phóng để có thể đóng tàu sân bay mũi bằng.

Thụy Miên

Văn Kho

Vì sao Việt Nam chưa dùng Hải quân ở Hoàng Sa?

Chiến lược phong tỏa Trung Quốc của chuyên gia Mỹ

Theo các chuyên gia thuộc Đại học Quốc phòng Mỹ, chiến lược “phong tỏa từ xa” là giải pháp hữu hiệu để đối phó Trung Quốc trong trường hợp xung đột.