Các chuyên mục 
Nước này đã giữ được mức tăng trưởng kinh tế ổn định khoảng 7,4% trong năm ngoái bất chấp những ảnh hưởng từ bất ổn chính trị hậu bầu cử và tình trạng đình công lan tràn hồi cuối năm. Đối với các năm 2015 và 2016, WB giữ nguyên dự báo tăng trưởng kinh tế của Campuchia ở mức 7%.
 {keywords} |
| Tăng trưởng của Campuchia sẽ hơn Việt Nam |
Trong khi đó, WB cho rằng kinh tế Việt Nam "sẽ tăng trưởng với tốc độ khiêm tốn vào khoảng 5,5% trong năm 2014".
Theo WB, nền kinh tế của Việt Nam trở về tình trạng môi trường kinh tế vĩ mô tương đối ổn định trong suốt hai năm qua so với thời kỳ đầy biến động 2007- 2011.
Nhưng dù các cân đối kinh tế vĩ mô được cải thiện và các tài khoản đối ngoại được củng cố, tỷ lệ tăng trưởng GDP vừa phục hồi bền vững vẫn còn bị ngăn trở do sự chậm chạp trong cải cách cơ cấu và do mức độ không chắc chắn của tăng trưởng kinh tế toàn cầu.
Trước đó, kết quả khảo sát của Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam VCCI cho thấy, năm 2013, trong số các doanh nghiệp nước ngoài (FDI) được khảo sát có đến 54% doanh nghiệp đầu tư vào Việt Nam đã từng cân nhắc đầu tư vào Trung Quốc, Thái Lan, đặc biệt là Campuchia và Lào - đất nước trước đây chưa từng được coi là "đối thủ" cạnh tranh về vốn đầu tư FDI đối với Việt Nam thay vì con số 32% như thời điểm năm 2011, năm 2012.
Theo TS Lê Đăng Doanh - Nguyên Viện trưởng Viện Quản lý Kinh tế Trung ương, rất có thể thời gian tới đây họ sẽ chuyển sang đầu tư Lào, Campuchia và điều này đang diễn ra rồi do giá đất ở Campuchia, Lào thấp hơn và thủ tục đỡ phiền hà hơn nhiều so với Việt Nam.
Bày tỏ quan điểm về kết quả khảo sát do VCCI đưa ra, chuyên gia kinh tế, TS Alan Phan cho rằng, Campuchia và Lào đang cải thiện nền kinh tế rất nhanh so với Việt Nam, nhờ những giúp đỡ tốt từ Phương Tây và sự chú tâm của Trung Quốc về địa chính trị.
"Tôi nghĩ nếu Việt Nam không thay đổi mạnh mẽ về hệ thống cơ chế cho phù hợp với thị trường toàn cầu, thu nhập đầu người của Campuchia và Lào sẽ cao hơn Việt Nam sau 15 năm nữa", TS Alan Phan cảnh báo.
Campuchia tự chế ô tô điều kiển bằng smartphone giá 100 triệu
Chiếc ôtô "Angkor EV 2014" lấy tên ngôi đền cổ Angkor của Campuchia này được điều khiển bằng điện thoại thông minh và thẻ căn cước tần số rađiô (RFID) có trang bị hệ thống GPS, có vận tốc tối đa 60km/giờ và do nhà sáng chế Nhean Phaloek địa phương thiết kế. bằng điện thoại thông minh và thẻ căn cước tần số rađiô (RFID).
 {keywords} |
| Chiếc xe "Angkor EV 2014" |
Đây được coi là thành tựu lớn của ngành chế tạo còn non trẻ của Campuchia, đất nước vốn phụ thuộc nhiều vào hàng hóa nhập khẩu từ nước ngoài, đặc biệt là từ Trung Quốc, Thái Lan...
Còn tại Việt Nam, thời gian vừa qua Madaz rồi đến Ford đã từ bỏ những dự án từ 700 triệu đến 1 tỷ USD sản xuất ô tô ở Việt Nam vì không thể tìm mua các linh kiện đơn giản như ốc vít, dây diện hay đồ nhựa.
Các dự án đó được chuyển sang các nước lấn cận sản xuất rồi nhập khẩu xe về Việt Nam với giá đắt.
Hiện, số doanh nghiệp nội làm công nghiệp hỗ trợ rất ít. Các doanh nghiệp cung cấp linh kiện, bán sản phẩm hiện nay chủ yếu là các doanh nghiệp Nhật Bản, Hàn quốc đang đầu tư vào Việt Nam, tiếp theo là các doanh nghiệp Đài Loan, cuối cùng mới là các doanh nghiệp Việt Nam với một tỉ trọng ít ỏi.
Sau 20 năm hoạt động, số doanh nghiệp sản xuất linh kiện không phát triển, tỷ lệ nội địa hoá chỉ đạt tới 5 - 10% và giới hạn vào các linh kiện kỹ thuật thô sơ như ắc quy, dây điện, các chi tiết nhựa đơn giản,...
Theo Tổ chức Xúc tiến Thương mại Nhật Bản (Jetro), hiện nay tỷ lệ thu mua các nguyên liệu đầu vào và phụ tùng cho sản xuất mà các công ty Nhật Bản đang phải mua tại Việt Nam vẫn còn thấp, chỉ đạt 28%, trong khi đó tỷ lệ này ở Indonesia là 43%, ở Thái Lan là 53% và ở Trung Quốc là 61%.
Tại Triển lãm Việt Nam - Nhật Bản lần thứ 5 về công nghiệp hỗ trợ diễn ra ở Hà Nội vào đầu tháng 9 vừa qua, Toyota tham gia với một gian trưng bày các sản phẩm muốn tìm kiếm nhà cung cấp trong các lĩnh vực hàn, dập, đúc, nhựa và các chi tiết cao su.
Nhưng mục đích này đã không đạt được và đây là lần thứ 5 liên tiếp Toyota thất bại trong việc tìm kiếm nhà cung ứng linh kiện thông qua triển lãm.
Theo thống kê cho thấy, Việt Nam hiện mới chỉ 210 doanh nghiệp tham gia ngành công nghiệp phụ trợ ô tô và chủ yếu sản xuất các loại phụ tùng đơn giản, có hàm lượng công nghệ thấp, như gương, kính, ghế ngồi, bộ dây điện, ắc quy, sản phẩm nhựa...
Ôtô làm không nổi: Công nghiệp hóa thế nào?
Được xem là trụ cột công nghiệp hóa nhưng ngành cơ khí đã thất bại trong hầu hết các mục tiêu chiến lược của mình,thành tích đáng kể nhất là dẫn đầu nhập siêu.
Năm 2002, Chính phủ phê duyệt Chiến lược phát triển ngành cơ khí Việt Nam đến năm 2010, tầm nhìn 2020. Theo đó, đến 2010, phải đáp ứng 40% -50% nhu cầu cơ khí cả nước, xuất khẩu đạt 30% giá trị sản lượng...
 |
| Trong khi đó, ngành công nghiệp ôtô thì vẫn còn yếu kém |
Thành công nhất trong cơ khí phải kể đến công nghiệp xe máy. Hiện tỷ lệ nội địa hóa với xe máy đã đạt trên 90% và thỏa mãn 80% - 90% nhu cầu tiêu dùng trong nước, mỗi năm xuất khẩu khoảng 200.000 xe.
Tuy nhiên, số DN Việt Nam tham gia vào sản xuất xe máy không nhiều. Nếu như trước 2005, Việt Nam có 57 DN trong nước lắp ráp 1 triệu xe/năm thì đến nay chỉ còn 10 DN tồn tại với sản lượng khoảng 30.000 - 50.000xe/năm, trên 90% thị phần thuộc về DN FDI.
Trong các DN sản xuất linh kiện, cung cấp cho DN xe máy FDI có tới 50% đến từ Nhật Bản, 30% đến từ Hàn Quốc, Thái Lan, Trung Quốc... DN Việt Nam chỉ chiếm khoảng 20%. Không những thế, sản phẩm của DN Việt Nam thường là đơn giản, giá trị thấp vì không đầu tư cho đầu tư cho nghiên cứu phát triển.
Nhóm ngành chế tạo thiết bị toàn bộ cho các dây chuyền sản xuất cũng được xem là có nhiều tiến bộ nhưng thực tế vẫn chỉ là sản xuất những thiết bị lớn, phi tiêu chuẩn. Đây là phần dễ làm nhất và chỉ chiếm không quá 20% toàn bộ giá trị dây chuyền. Các DN cơ khí Việt Nam không thâm nhập được vào nhiều dự án.
Việt Nam có rất nhiều các dự án xi măng, nhiệt điện than, bauxite... khối lượng xây lắp cơ khí rất lớn, nhưng các DN trong nước phần lớn vẫn đứng ngoài cuộc. Dự án tham gia nhiều nhất, tỷ lệ nội địa hóa khoảng 25%, còn ở mức 3% trở xuống 0% rất nhiều.
Ngành đóng tàu đã có thể đóng được những chiếc tàu lớn, nhưng về hiệu quả kinh tế thì chưa hẳn, bởi toàn bộ trang thiết bị linh kiện từ que hàn dùng cho phần ngập nước vẫn phải nhập khẩu.
Có những con tàu ký hợp đồng trị giá 360 triệu USD thì chiếm tới 330 triệu USD là nhập khẩu.
Công nghiệp ôtô đặt ra mục tiêu đến 2010 đạt tỷ lệ nội địa hóa 40%-60% đáp ứng 60% - 80% nhu cầu trong nước, hướng tới xuất khẩu phụ tùng. Tuy nhiên, chỉ có mục tiêu xuất khẩu phụ tùng là đạt, còn lại đều thất bại. Các chi tiết có hàm lượng kỹ thuật cao như động cơ, hộp số đều chưa sản xuất được.
Trong khi đó, ngành chế tạo máy công cụ còn được cho là tụt hậu hơn so với thời bao cấp khi không có cơ sở chế tạo lớn nào còn hoạt động.
Dẫn đầu nhập siêu
Theo Hội Cơ khí Việt Nam, đến 2012, khả năng đáp ứng nhu cầu trong nước của ngành cơ khí mới đạt 32,58%. Thấp hơn mục tiêu đề là đáp ứng 40% đến 50%. Xuất khẩu đạt 34,7% sản lượng vào 2012, trong khi mục tiêu yêu cầu chỉ cần 30%.
Tuy nhiên, giá trị xuất khẩu không cao. Các sản phẩm xuất khẩuchủ yếu thuộc về DN FDI, còn DN trong nước chưa đáp ứng được yêu cầu về chất lượng và sự ổn định, giá cả, mẫu mã theo các đơn đặt hàng, không theo được chuỗi cung ứng của các DN FDI.
Trong khi đó, giá trị nhập khẩu của ngành này năm 2103 lên đến 24,8 tỉ USD, cao gấp 3 lần so với mức nhập khẩu năm 2006 (8,7 tỉ USD). Tính ra mức nhập siêu của ngành cơ khí những năm gần đây vào khoảng hơn 10 tỉ USD/năm. Tình trạng này còn kéo dài trong nhiều năm nữa và ngày càng tăng.
Chẳng hạn, do công nghiệp ôtô yếu kém, không đáp ứng được nhu cầu trong nước, nhất là xe cá nhân, theo tính toán giai đoạn từ 2025 trở đi, Việt Nam sẽ phải bỏ ra trên 10 tỷ USD/năm để nhập khẩu xe, đáp ứng nhu cầu tăng cao khi bước vào thời kỳ bùng nổ ôtô.
Như vậy, chỉ riêng với mặt hàng ôtô, dự báo cũng sẽ đẩy nhập siêu ngành cơ khí tăng vọt trong tương lai gần, khó có gì bù đắp nổi.
Cơ khí được coi là một "trụ cột" công nghiệp, nhưng xem ra cây "cột trụ" này còn khá yếu, khó đưa Việt Nam cơ bản trở thành quốc gia công nghiệp vào năm 2020 như mục tiêu đã đề ra từ lâu.
Điểm yếu của cơ khí Việt Nam nằm ở công nghệ cũ, lạc hậu, thiếu chuyên môn hóa, trình độ tụt hậu tới 2-3 thế hệ so với khu vực... Nguồn nhân lực ngày càng yếu, hàng loạt các ngành cơ khí đang thiếu nhân lực trầm trọng...
Theo Hiệp hội DN cơ khí, có đến 50% các DN thuộc Hội đang thiếu vốn. Không có vốn thì việc đầu tư đổi mới trang thiết bị, nâng cao năng lực sản xuất là không thể thực hiện được và cứ tụt hậu mãi.
Trong khi đó, lãi suất cho vay ưu đãi khá cao khiến người đi vay nản lòng. Năm 2011, lãi suất hỗ trợ với lĩnh vực cơ khi là 11,4%. Tuy khá thấp so với mặt bằng lãi suất nhưng không một DN cơ khí nào muốn tham gia bởi ngành cơ khí chỉ lãi khoảng 3% - 5% sẽ khó chịu đựng nổi.
Dự báo, đến 2020, cơ khí có thị trường lên tới 250 tỷ USD về thiết bị trong các ngành năng lượng, xây dựng, vật liệu xây dựng. Nếu tính cho toàn nền kinh tế thì lên tới 1.000 tỷ USD. Tiềm năng rất lớn nhưng phải nhường cho DN nước ngoài là điều khó tránh khỏi.
Gạo Campuchia tấn công Mỹ, Hàn, Việt Nam vẫn dựa Trung Quốc
Mới đây, Campuchia cũng cho biết, họ đang tích cực xâu dựng mối quan hệ đối tác với Mỹ và Hàn Quốc để xuất khẩu gạo sang các thị trường đầy tiềm năng này.
Hồi tháng trước, công ty Amru Rice Campodia của Campuchia cũng đã ký kết một thỏa thuận xuất khẩu gạo với Tập đoàn Hanwha của Hàn Quốc và mong muốn xuất khẩu gạo sang Hàn Quốc, ông Song Saran nói trên tờ Bưu điện Phrom Penh.
Gạo Campuchia sẽ tấn công vào thị trường Mỹ, Hàn Quốc trong khi gạo Việt Nam vẫn dựa chủ yếu vào Trung Quốc, một vài nước trong khu vực Đông Nam Á như Malaysia, Philippines, Indonesia và các nước Châu Phi
 {keywords} |
| Gạo Campuchia sẽ tấn công vào thị trường Mỹ, Hàn Quốc trong khi gạo Việt Nam vẫn dựa chủ yếu vào Trung Quốc, một vài nước trong khu vực Đông Nam Á như Malaysia, Philippines, Indonesia và các nước Châu Phi |
Ông Song Saran cho hay: "Thị trường của chúng tôi tại châu Âu đã đạt mức đỉnh, vì vậy chúng tôi sẽ cố gắng mở rộng thị trường tại châu Á, đặc biệt tại Hàn Quốc."
Không những thế, vừa qua hàng ngàn nông dân ở đồng bằng sông Cửu Long đang rơi vào cảnh điêu đứng khi lúa chất đầu nhà mà không thấy thương lái đến mua. Hầu hết các thương lái đang tìm sang Campuchia để mua với giá hời và bỏ qua tiền đặt cọc với nông dân trong nước.
Vùng giáp ranh với nước bạn Campuchia, như cửa khẩu Dinh Bà, huyện Tân Hồng (Đồng Tháp), kênh Vĩnh Tế (xã An Nông, huyện Tịnh Biên, An Giang) mỗi ngày có hàng trăm chiếc ghe chài lớn nhỏ, mang biển kiểm soát các tỉnh Cần Thơ, Vĩnh Long, Hậu Giang, Cà Mau... túc trực mua lúa Campuchia.
"Với giá lúa trong nước và lúa Campuchia chênh lệch như hiện nay thì vợ chồng tôi chỉ cần 2 -3 ngày là mua đầy ghe 25 tấn về sang lại cho các nhà máy xay xát thì kiếm lời cả chục triệu đồng. Đây cũng là cách lấy ngắn nuôi dài khi giá lúa trong nước lên xuống thất thường nên mình tranh thủ làm thêm, khi nào giá lúa ổn định lại thì đi mua tiếp", thương lái tên Thành ở Cần Thơ cho biết.
Và cứ với quan điểm đó, mỗi ngày có đến hàng trăm tấn lúa Campuchia được bán sang Việt Nam bằng con đường tiểu ngạch.
"Đa phần các giống lúa được các thương lái Việt thu mua là các giống lúa cao sản có giá từ 4.500 - 5.000 đ/kg. Với giá này thấp hơn giá lúa chất lượng cao, lúa thơm trong nước nên đã thu hút các thương lái Việt đến thu gom lúa ngoại", ông Nguyễn Văn Lực - một người dân sống lâu năm tại xã An Nông cho biết.
Sếu đầu đỏ cũng bỏ Việt Nam sang Campuchia
Cuối tháng 3/2014, Hội Sếu quốc tế đã kiểm đếm sếu đầu đỏ đồng loạt tại Việt Nam và Campuchia. Nói về mục đích của việc này, TS Trần Triết, điều phối viên Chương trình Đông Nam Á - Hội Sếu quốc tế cho biết: "Hằng năm, vào cuối tháng 3, Hội Sếu quốc tế tổ chức đếm sếu đầu đỏ đồng loạt tại các điểm có loài chim này để kiểm kê số lượng.
Qua 14 năm theo dõi quần thể sếu đầu đỏ, tôi nhận thấy số lượng sếu tại Việt Nam giảm dần trong 5 năm gần đây. Riêng năm nay, tỉ lệ sếu giảm đột biến, thấp nhất trong 14 năm qua.
Năm nay, phần lớn đàn sếu ở lại Campuchia chứ không về Việt Nam. Giáp với vùng Phú Mỹ (Kiên Giang) là khu vực bảo tồn sếu Anlung Pring, tỉnh Kampot - Campuchia, dù diện tích nhỏ hơn rất nhiều nhưng do không có xáo trộn từ con người gây ra nên sếu sinh sống rất đông".
Nguyên nhân của việc sếu không về Việt Nam, theo TS Trần Triết là do con người. Các vùng đất ngập nước là nơi sinh sống của sếu đã bị thu hẹp diện tích hoặc bị xáo trộn vì các hoạt động kinh tế.
