Vào đầu thiên niên kỷ người ta thấy các bài báo trên internet ở Âu Châu và Canada do ông Ngô Văn Tân một người Canada gốc Việt viết, hô hào các quốc gia xuất khẩu gạo thành lập một liên minh tương tự như OPEC sau khi ông nhận thấy giá gạo bán trên thị trường quốc tế quá thấp so với tốn phí sản xuất. Trong khi tất cả nguyên liệu tư hạt giống, phân bón, công nhân và giá đất đều tăng gấp nhiều lần so với các năm trước thì giá gạo vẫn không tăng trong thập niên trước đó, thậm chí còn giảm xuống vào những năm đầu 2000 dưới 200$US một ton khiến cho nông dân các nước xuất khẩu gạo như Việt Nam, Thái Lan, Ấn Độ lâm vào cảnh khốn cùng.

Tại Việt Nam nông dân nghèo phải vay mượn, thậm chí bán con gái cho ngoại quốc dưới hình thức cô dâu để tồn tại. Tại Ấn Độ nhiều nông dân tự tử vì phá sản, nghèo túng. Tại Thái Lan nhiều con cái của nông dân phải lên thành phố bán thân. Có những nông dân tại những quốc gia xuất khẩu gạo đổi nghề vì không sống nỗi bằng nghề trồng lúa. Giá phân bón, thuốc diệt côn trùng, dất canh tác và công nhân tiếp tục tăng lên thì giá gạo lại không tăng trước năm 2000 mà còn giảm sau đó gây thiệt hại nặng cho nông dân. Trong khi nông dân nghèo cần bán gấp gạo để có tiền sinh sống, thậm chí có khi phải bán lúa non từ lúc chưa gặt hái với giá rẻ mạt thì những con buôn trung gian quốc tế cũng như khách hàng tìm cách dìm giá gạo để trục lợi trên mồ hôi nước mắt của nông dân. Là một nhà kế hoách tài chánh danh tiếng tại Canada và củng là nhà thơ, nhà nhân đạo, ông Ngô Văn Tân đã rất xúc động khi nhận thấy thảm cảnh của nông dân. ông muốn giúp họ thoát khỏi cảnh nghèo túng và nâng cao cuộc sống của họ chỉ có cách là nâng giá gạo trên thị trường quốc tế. Ông hô hào lập Tổ Chức Các Quốc Gia Xuất Khẩu Gạo và chính ông đã đặt tên OREC (Organization of Rice Exporting Countries).

Trong một bài viết xuất hiện tại Việt Báo Sài Gòn Tiếp Thị tại Việt Nam ngày 30-05-2007 ông Ngô Văn Tân đề nghị Việt Nam và các nước xuất khẩu gạo khác họp lại với nhau để thành lập một Tổ chức các quốc gia xuất khẩu gạo, tiếng Anh là OREC để làm cho giá gạo "hợp lý" và ổn định cung cầu, tạo nên có lợi cho cả người mua lẫn người sản xuất. Nếu không sẽ không khuyến khích được nông dân sản xuất, gây thiếu hụt lương thực và có thể nhân loại sẽ bị nạn đói đe dọa trong tương lai. Bài nầy sau đó cùng lúc xuất hiện trở lại trên các báo chí Việt Nam và những trang web khác nhau trong và ngoài nước kể cả của chính phủ VN vào khoảng 30 Tháng Ba 2008. Ông Ngô Văn Tân cũng phát huy ý tưởng sử dụng một phần lợi nhuận từ gạo xuất khẩu để giúp cho các dân nghèo không mua nỗi lương thực ở các quốc gia nghèo, một hình thức tái phân phối thực phẩm để giúp cho thế giới công bằng hơn. Theo ông, tổ chức OREC sẽ mời tất cả khoảng trên 20 quốc gia xuất khẩu gạo để thành lập một diễn đàn và trao đổi ý tưởng, công nghệ, các chiến lược tiếp thị và phân phối hiệu quả để bình ổn giá cả và để ngăn chặn nạn đói trong tương lai do sự thay đổi thời tiết bất khả kháng cũng như thiên tai. Những quốc gia chính là:

Thái Lan xuất khẩu 8 triệu tấn (27,60% xuất khẩu gạo toàn cầu) Việt Nam ... xuất khẩu 6 triệu tấn (20,67%) Pakistan … 3,8 triệu tấn (13.5%) United States … 3,1 triệu tấn (10.6%) India … 2. triệu tấn (7.12%) China (kể cả Taiwan) … 1,5 triệu tấn tons (5.35%) Myanmar … 1,052,800 tấn (3.75%) Cambodia...800,000 tấn (2.66%) Uruguay … 750,000 tấn (2.5%) Egypt … 836,940 tấn (2.9%) Italy … 668,940 tấn (2.3%) Brazil...650,000 tấn (2.2%) Spain … 346,030 tons (1.2%) Argentina … 257,750 tấn (0.9%) Guyana … 256,330 tấn (0.9%) United Arab Emirates … 164,350 tấn (0.6%) Belgium-Luxembourg … 157,190 tấn (0.5%) Guyana … 256,330 tấn (up 59.2% in 2004) Argentina … 257,750 tấn (up 45.1%) Egypt … 836,940 tấn (up 42.9%) United Arab Emirates … 164.35 tấn (down 14.6%) Spain … 346.03 tấn (down 9.4%) Uruguay … 625 tấn (down 2.5%)

Hưởng ứng sáng kiên nầy, Thủ tướng Thái Lan Samak Sundaravej đã đề cập trong các cuộc họp với báo chí tại Bangkok ngày 30-4. Ông nói rằng nhóm của khu vực sông Mekong, bao gồm cả Thái Lan, Việt Nam, Lào, Campuchia và Myanmar, đã đồng ý về nguyên tắc để thành lập một cơ sở phối hợp hành động để kiểm soát giá cả thị trường gạo thế giới. Thái Lan hy vọng nếu OREC được thành lập để xác định giá gạo trên thị trường thế giới như OPEC kiểm soát giá dầu. Liên minh này không chỉ tăng cường sức mạnh mặc cả cho giá gạo xuất khẩu, mà còn giúp ổn định giá gạo tiêu dùng trong nước nhờ có sự hợp tác và thống nhất của giá gạo trên thị trường thế giới. Theo các nhà phân tích, gạo trở thành một trong những sản phẩm giá trị, các nước sản xuất gạo nên nắm bắt cơ hội này để tìm cách giúp nông dân dự đoán, quản lý, bảo vệ môi trường và hỗ trợ kỹ thuật để tăng sản lượng gạo.

Thủ tướng Hun Sen của Camphuchia cũng bày tỏ đồng tình và ủng hộ mạnh mẽ sáng kiến nấy. Vài ngày sau thủ tướng Campuchia, trong một nỗ lực nhằm trấn an những sự lo ngại trong khu vực về việc thành lập một liên minh xuất khẩu gạo, đã đưa ra những ý kiến ông nghĩ rằng có thể là nguyên tắc cốt lõi cho chương trình hành động của OREC, "[...] để đóng góp cho sự bảo đảm ổn định thực phẩm không chỉ ở các quốc gia riêng lẻ mà còn để giải quyết sự thiếu lương thực trong khu vực và trên thế giới. ". Ông tiếp thêm: "Chúng ta sẽ không đầu cơ và tăng giá khi có tình trạng thiếu",. "[...] Và rằng bạn bè của chúng tôi trong ASEAN không nên lo lắng về việc tạo ra các hiệp hội này.

Phản ứng thế giới sau khi nghe tin nầy làm cho nhiều người mua gạo tích trữ, các quốc gia khách hàng như Philippines sót vó đi mua gạo trong khi các nước xuất khẩu hạn chế số lượng bán, giá gạo vọt tăng từ trên 300$US lên trên 1.000$US trong thời gian mấy tháng khiến cho thế giới báo động. Các tổ chức Liên Hiệp Quốc như FAO, World Bank...cũng như các quốc gia nhập khẩu đều lên tiếng phản đối kịch liệt.

Theo dự kiến tổ chức này sẽ được thành lập vào năm 2012. Ngoại trưởng của Thái Lan Noppadon Pattama đã tuyên bố: "Tôi nghĩ rằng đó là thời gian để chính thức thành lập tổ chức, và có thể trong nhiệm kỳ của chính quyền này,". Điều chưa rõ ràng là đó có phải là một tổ chức với ý định sẽ tạo ra một mức giá gạo ấn định tương tự như OPEC cho xăng dầu chăng. Tuy nhiên, người ta có thể được giả định rằng một số biện pháp điều phối giá cả sẽ là mục tiêu nhằm nâng giá cả gạo trên thị trường qu1ôc tế mà thực tế là tất cả các thành viên đều có tiềm năng sản xuất lúa truyền thống với mức xuất khẩu cao hiện tại hoặc có tiềm năng xuất khẩu gạo trong tương lai. Ông Ngô Văn Tân tuyên bố vào đầu tháng 4 năm 2007 rằng OREC ông đề xướng không giống như OPEC vì nếu chỉ có mục tiêu tăng giá gạo như OPEC sẽ chỉ làm tệ hại cho "an ninh lương thực" thế giới, mục đích của tổ chức OREC còn có yếu tố nhân bản là "để góp phần bảo đảm sự sinh tồn của hàng triệu nông dân hiện đang vô cùng khốn khổ, phát triễn kỹ thuật sản xuất để tăng hiệu năng và snả lượng, ổn định cung cầu, điều hòa giá cả, ngăn chận đầu cơ, phòng ngừa nạn đói không chỉ ở một nước riêng lẻ mà còn giải quyết tình trạng thiếu lương thực trong khu vực và trên thế giới ".

Website: http://www.orecinternational.org .